II SA/Gl 984/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w kwestii wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania opisanej decyzji. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]r., nr [...] orzekającą o zatrzymaniu J. B. prawa jazdy w zakresie wszystkich posiadanych kategorii na okres 3 miesięcy oraz zwrocie dokumentu prawa jazdy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję, J. B. wniósł o wstrzymanie wykonania Starosty [...] z dnia [...] r. wskazując, że w stanie faktycznym objętym niniejszym postępowaniem, z ogromną dozą prawdopodobieństwa przyjąć należy uznanie wskazanych przepisów za niezgodne z Konstytucją RP, w związku z czym ustanie podstawa wydania zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., a więc organu I instancji. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna i stanowi tytuł egzekucyjny, mimo że nie jest ostateczna. Zgodnie z art. 130 § 1 kpa przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Stosownie do § 2, wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Jednakże w myśl § 3, przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności oraz decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Wprowadzenie przez ustawodawcę unormowań wyłączających zawieszenie wykonalności określonych decyzji – w świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., nie stanowi jednak negatywnej przesłanki wstrzymania wykonania decyzji na podstawie tego przepisu. Podzielić należy w tym względzie pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż skoro ustawodawca z uwagi na specyfikę regulowanej materii uznał za konieczne wprowadzenie stosownego przepisu przewidującego natychmiastową wykonalność decyzji administracyjnej, to rozważenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. powinno być szczególnie wnikliwe (zob. postanowienie NSA z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1019/16), a w konsekwencji wstrzymanie wykonania takiej decyzji może nastąpić jedynie wyjątkowo (por. postanowienie NSA z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 80/15). Nie ulega zatem wątpliwości, że wstrzymanie wykonania decyzji opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności może więc nastąpić jedynie w oparciu o ogólne zasady zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia w oparciu o cytowany przepis jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przez co należy rozumieć sytuację, gdy szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa) nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskujący musi dokładanie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/2005). Należy mieć również na uwadze, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej, a katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2011 r., II OZ 1047/11, LEX nr 984678). W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie skarżący nie wskazał okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania opisanej decyzji. Co więcej, nie przybliżył też żadnej przesłanki, o której mowa w przywołanym wyżej przepisie, tzn. nie wykazał, iż wykonanie tej decyzji spowodowałoby skutek w postaci groźby wyrządzenia mu znacznej szkody lub że skutki wykonania decyzji byłyby trudne do odwrócenia. W ocenie Sądu podstawy wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji nie może stanowić okoliczność, że w dniu 17 września 2015 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisów prawa stanowiących podstawę wydania decyzji Starosty [...]. Wskazać bowiem należy, że w powyższej sprawie w dniu 11 października 2016 r., sygn. akt K 24/15 zapadł już wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w którym orzeczono, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz.U.2016.627, ze zm.) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U.2012.1137, ze zm.): a) w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167), b) w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających – ze względu na stan wyższej konieczności – kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem Sądu uwzględnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sprzeciwia się również charakter zawartego w niej rozstrzygnięcia. Celem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wyeliminowanie skarżącego jako uczestnika z ruchu drogowego, który może stworzyć potencjalne zagrożenie w ruchu, a przez to ochrona pozostałych użytkowników dróg. W rezultacie wstrzymanie wykonania takiej decyzji powinno być uzasadnione wyjątkowymi okolicznościami. W przeciwnym wypadku podważałoby to istotę i cel zatrzymania prawa jazdy. Takie szczególne okoliczności w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą i nie zostały nawet przez skarżącego zasygnalizowane. Nadto należy mieć na uwadze, że kwestionowaną decyzją orzeczono nie tylko o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, ale również o obowiązku zwrotu tego dokumentu. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji stawiałoby w uprzywilejowanej sytuacji kierowców, którzy w czasie przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km w obszarze zabudowanym, nie mieli przy sobie (względnie nie okazali) dokumentu prawa jazdy, w stosunku do pozostałych kierowców. Zgodnie bowiem z art. 135 ust. 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) policjant ma obowiązek zatrzymania prawa jazdy za pokwitowaniem w każdym przypadku ujawnienia takiego czynu. Intencją prawodawcy było zatem natychmiastowe pozbawienie takiego kierowcy dokumentu prawa jazdy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.