II SA/Gl 995/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 23 września 2015 r. M. L., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., skargę na postanowienie tego organu z dnia [...] r. nr [...] uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] r. nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu zakończenia prawomocnym wyrokiem postępowania sądowego toczącego się przed sądem powszechnym, dotyczącego zawezwania do próby ugodowej z wniosku M. L. przeciwko A. K. – W. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazywał, że wykonanie zaskarżonego postanowienia i uchylenie zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzić może do wydania rozstrzygnięcia dotkniętego istotną wadą prawną. Organ pierwszej instancji w celu uniknięcia zarzutu bezczynności może być zmuszony do wydania decyzji bez uprzedniego ustalenia możliwości zawarcia przez skarżącą porozumienia w drodze cywilnoprawnej, co w dalszej kolejności może skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w świetle art. 417¹ § Kodeksu cywilnego, stanowi materialnoprawną podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej, co uzasadnia wstrzymanie zaskarżonego aktu. Pełnomocnik uczestnika postępowania A. K. – W. w piśmie z dnia 23 listopada 2015 r. wniósł o oddalenie przedmiotowego wniosku uznając, że jest on nieuzasadniony. Pełnomocnik wskazywał, że możliwość zawarcia porozumienia, pomiędzy skarżącą a uczestniczką, na drodze cywilnoprawnej, stanowi dla tej uczestniczki jedynie uprawnienie, a nie obowiązek. Wykonanie postanowienia, którego wstrzymania domaga się skarżącą może co najwyżej skutkować nieważnością porozumienia cywilnoprawnego, jako zawartego "już po fakcie". Zdaniem tego pełnomocnika, złożony wniosek o wstrzymanie ma na celu jedynie przedłużenie toczącego się postępowania. Ponadto, jeżeli któraś ze stron mogłaby dochodzić odpowiedzialności odszkodowawczej to byłaby nią nie skarżąca lecz uczestniczka postępowania, ze względu na błędne uznanie przez organ I instancji, że zawezwanie do próby ugodowej na drodze cywilnoprawnej stanowiło zagadnienie wstępne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270)- dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłanki wskazane powyżej nie zachodzą w niniejszej sprawie przede wszystkim z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. T. Woś (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 580/05, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt I FZ 281/06, OSP 2007, Nr 6, poz. 76). Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. W literaturze zwraca się uwagę na fakt, iż nie kwalifikuje się do wykonania większość orzeczeń rozstrzygających określone kwestie proceduralne w toku postępowania administracyjnego, a więc nie przyznające uprawnień i nie nakładające obowiązków, które wymagałyby wykonania. W rozpoznawanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania zostało objęte postanowienie uchylające postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy, nie wykreowało również nowej sytuacji skarżącej w sferze jej obowiązków. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie rodzi po stronie jego adresata żadnych uprawnień, ani obowiązków. Zatem w okolicznościach tej sprawy nie zachodzi również niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym brak jest podstaw do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji należało uznać za niezasadny i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak postanowieniu.