II SA/Ka 2247/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Małgorzata Walentek /spr./ Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T.G. z dnia [...]r., nr [...], 2. orzeka, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 3. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] zł.) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T.G. decyzją z dnia [...]r. nr [...] nakazał D.W. i K.W. dostarczenie inwentaryzacji budowlanej lokalu usługowego wraz ze zwięzłym opisem technicznym, zaopiniowanej przez rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych oraz ocenę stanu technicznego stwierdzającą dopuszczalność zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal usługowy, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane wykonawcze – w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w T.G., polegającej na przeznaczeniu pomieszczeń mieszkalnych na pomieszczenia usługowe. Po rozpatrzeniu odwołania W.P. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzje organu I instancji w części orzeczenia terminu jej wykonania i w tym zakresie wskazał nowy termin [...]r., a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 26 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W.P. na powyższa decyzję. Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Miasta T.G., na podstawie art. 55 ust 1 pkt 3 oraz art. 59 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.) po stwierdzeniu wykonania czynności nakazanych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.G. z [...]r. udzielił D. i K. W. pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń usługowych (biura, gabinet lekarski i kosmetyczny), zlokalizowanych w budynku przy ul. [...] w T.G., których uprzednie przeznaczenie było wcześniej zmienione bez wymaganego prawem pozwolenia. W wyniku odwołania wniesionego przez W.P. Wojewoda Ś. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu pierwszej instancji. Organ oceniając merytorycznie przebieg postępowania umożliwiającego użytkowanie przedmiotowego obiektu stwierdził, że w całości podlegało ono rygorom prawa. Ponadto organ ten wskazał, że wniesienie skargi do Sądu na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nie stanowiło przeszkody do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.P. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając jej rażące naruszenie prawa. Skarżący podniósł, że występuje nie tle przeciwko zmianie sposobu użyłkowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego ile przeciwko uciążliwości jakie niesie lokal użytkowy i dlatego postulował wybudowanie odrębnego wejścia do tego lokalu, co jego zdaniem jest technicznie możliwe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł jej oddalenie nie widząc podstaw do zmiany kwestionowanej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...]r. inwestorzy D.W. i K.W. wnieśli o oddalenie skargi. Podnieśli, że skarżący nie wykazał w jakim zakresie decyzja narusza przepisy prawa, a nadto, że nie posiada wystarczających i wiarygodnych informacji do oceny uciążliwości lokalu. Nadmienili przy tym, że lokal skarżącego jest niezamieszkały a on sam przebywa w nim sporadycznie. Z kolei w piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego bowiem organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania i nie dokonały oceny czy wskutek zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy nie zostały naruszone jego uzasadnione interesy. Zdaniem skarżącego organy nie rozważyły kwestii stopnia uciążliwości związanych ze zmianą sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu oraz bezkrytycznie przyjęły dokumenty dostarczone przez inwestorów bez ich dostatecznej analizy. Ponadto skarżący wskazał, iż nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie wskutek czego pozbawiono go możliwości obrony swoich praw, zaś zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004 r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi. Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowi, że Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 tej ustawy, w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik prawy – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie podniesione zarzuty podlegały uwzględnieniu w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze stan prawny obowiązujący w okresie wydania zaskarżonej decyzji, wyjaśnić przyjdzie, iż udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego należało do kompetencji organów administracji architektoniczno – budowlanej, natomiast przymiot strony wynikał z dyspozycji art. 28 k.p.a. Skarżący jako współwłaściciel nieruchomości w której wyodrębniona jest własność przedmiotowego lokalu niewątpliwie legitymował się interesem prawnym w tym postępowaniu. Art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: tekst jednolity Dz.U. z 2003 r., Nr 207 poz. 2016, ze zm.), stanowi, iż wymagane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, w stosunku do którego właściwy organ wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T.G. decyzją z dnia [...]r., opartą na treści art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na D.W. i K.W. obowiązek dokonania określonych czynności w stosunku do przedmiotowego lokalu, który samowolnie zaadaptowali na cele usługowe. Z ustaleń organów nadzoru budowlanego których prawidłowość została przyznana przez Sąd w wyroku z 26 maja 2004 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ka 857/02 wynika, iż pomieszczenia mieszkalne mieszczące się na parterze III kondygnacyjnego budynku przy ul. [...] w T.G., stanowiące własność inwestorów (odrębna własność lokalu) przeznaczone zostały na gabinet lekarski (dermatologiczny), kosmetyczny oraz biura, a dokonana zmiana nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym organ nadzoru budowlanego przesądził o braku konieczności przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu oraz o możliwości zalegalizowania samowolnego przystosowania lokalu do celów usługowych poprzez nakazanie inwestorom dostarczenie inwentaryzacji budowlanej lokalu usługowego wraz ze zwięzłym opisem technicznym, zaopiniowanej przez rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych oraz oceny stanu technicznego stwierdzającej dopuszczalność zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal usługowy, wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane wykonawcze. Zadaniem organu architektoniczno-budowlanego stało się wobec tego sprawdzenie, czy inwestorzy wywiązali się z obowiązków nałożonych przez organ nadzoru budowlanego. Tymczasem organy te uchybiły powyższym wymogom. Przyjdzie stwierdzić, że znajdująca się w aktach sprawy inwentaryzacja budowlana lokalu usługowego wraz z opisem technicznym, wbrew wyraźnemu nakazowi, nie została zaopiniowana przez rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych. W ocenie Sądu opinii tej nie może zastąpić opinia powiatowego inspektora sanitarnego. Ponadto w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji powołał art. 59 ustawy Prawo budowlane. Zatem należało przyjąć, że organ ten przed wydaniem decyzji dokonał protokolarnego stwierdzenia, że obiekt wykonany jest zgodnie z przedłożoną dokumentacją inwentaryzacyjną. Jednakże w aktach administracyjnych sprawy brak jest protokołu z dokonania tej czynności, również z motywów rozstrzygnięcia nie wynika, że protokół taki został sporządzony. Wobec powyższego należy stwierdzić, że naruszono wymogi należytego wyjaśnienia i rozpatrzenia sprawy, wynikające z art. 7 , art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Podzielić przyjdzie zarzut naruszenia przez organ art. 10 § 1 k.p.a., bowiem skarżącego nie powiadomiono o wszczęciu postępowania administracyjnego i nie umożliwiono mu zapoznania się z materiałem dowodowym, ograniczając się do doręczenia rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji. Wobec powyższego, mając na względzie, że wskazane uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, decyzje organów obydwu instancji nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art. 152 powołanej wyżej ustawy. Rozstrzygnięcie w tym względzie traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i 205 § 1 tej ustawy. Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić na gruncie Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), która między innymi zmieniła właściwość organów (art. 7 pkt 4 ustawy zmieniającej), co oznacza, że to organ nadzoru budowlanego orzeka w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Natomiast dla rozstrzygnięcia skargi nie miały znaczenia podniesione w niej zarzuty co do działania organów nadzoru budowlanego. W toku niniejszej sprawy Sąd władny był bowiem objąć kontrolą jedynie rozstrzygnięcia organów administracji architektoniczno-budowlanej. Należy zaznaczyć, że rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego na skutek skargi skarżącego były poddane kontroli Sądu, który w powołanym wyżej prawomocnym wyroku z dnia 26 maja 2004 r. oddalił skargę. Ponadto za chybione należy uznać twierdzenie, że rozstrzygnięcie Sądu Administracyjnego w sprawie decyzji organów nadzoru budowlanego w przedmiocie nałożenia obowiązków dokonania określonych czynności w stosunku do przedmiotowego lokalu powinno poprzedzać wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, bowiem, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, w świetle regulacji art. 40 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz regulacji art. 61 obecnie obowiązującej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji.