II SA/Ka 3164/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-11-19
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Teresa Kurcyusz – Furmanik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pracy na podstawie umowy zlecenia, za którą składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy została odprowadzona od kwoty niższej niż najniższe wynagrodzenie miesięczne, może być zaliczony do 365 dni zatrudnienia wymaganego do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Okres pracy na podstawie umowy zlecenia, za który składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy została odprowadzona od kwoty niższej niż najniższe wynagrodzenie miesięczne, nie może być zaliczony do 365 dni zatrudnienia wymaganego do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Prawo do zasiłku wymaga, aby podstawa wymiaru składki stanowiła kwotę co najmniej najniższego wynagrodzenia.Stan faktyczny
Skarżący G. L. ubiegał się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku z powodu niespełnienia wymogu 365 dni zatrudnienia w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, organ orzekł o utracie statusu bezrobotnego, a następnie odmówił przyznania prawa do zasiłku, wskazując na brak odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy od kwoty co najmniej najniższego wynagrodzenia za okres pracy na podstawie umowy zlecenia. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędne ustalenie okresu pracy i nieprawidłowe interpretowanie przepisów dotyczących odprowadzania składek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik ( spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. działając na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 z późn. zm.) przyznał G. L. status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Przyczyną odmowy przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych był brak spełnienia przesłanek wymaganych przepisem art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a to krótszy niż 365 dni okres zatrudnienia w ciągu przypadających przed zarejestrowaniem jako bezrobotny 18 miesięcy.
Decyzję tę G. L. uznał za niesłuszną i kwestionując wyliczenie ilości dni zatrudnienia w poprzedzającym zarejestrowanie 18 – to miesięcznym okresie czasu załączył do odwołania kopie dokumentów, uzasadniających jego zdaniem błąd organu I instancji.
Prezydent Miasta G., działając w oparciu o uprawnienia wynikające z treści art. 132 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] roku uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające wobec złożenia przez G. L. nowych dokumentów świadczących o wykonywaniu przez niego pracy na podstawie umowy zlecenia.
W efekcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta G. decyzją Nr [...] z dnia [...] roku działając po myśli art. 13 ust. 3 pkt 5 i art. 6 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu oraz art. 104 k.p.a. orzekł o utracie przez stronę statusu bezrobotnego. Stanowisko Prezydenta Miasta G. uzasadniał fakt nie stawienia się przez G. L. w wyznaczonym terminie do Urzędu Pracy i nie powiadomienie w ciągu 5 dni o przyczynie niestawiennictwa.
Kolejną decyzją Prezydenta Miasta G. o numerze [...] z dnia [...] roku wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1,2 i 6 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 roku Nr 6 poz. 56 z późn. zm.) odmówiono stronie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] roku.
W uzasadnieniu wskazanej decyzji, przedstawiając wynik postępowania prowadzonego w celu ustalenia łącznego czasu zatrudnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających zarejestrowanie się G. L. jako bezrobotnego wskazano, iż okres wykonywania przez stronę pracy na podstawie umowy zlecenia na przestrzeni miesięcy [...] i [...] roku nie może zostać potraktowany jako okres wykonywania pracy w świetle treści art. 23 ust. 1 pkt 2 lit.c, gdyż w tym okresie nie została odprowadzana za stronę składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy.
Od wskazanej decyzji G. L. złożył odwołanie wskazując, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem nie przeanalizowano całości dokumentacji złożonej w sprawie, a w konsekwencji nie wzięto pod uwagę, iż suma okresów przepracowanych w 18 miesiącach poprzedzających dzień rejestracji w Urzędzie Pracy wyniosła ponad 365 dni. Przyczyną takiego stanu rzeczy, zdaniem G. L., było błędne interpretowanie przez Urząd Pracy przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Błąd ten polegać miał na przyjęciu, iż czas zapłaty składki na ubezpieczenie i Fundusz Pracy za przepracowany miesiąc musi nastąpić w tym samym miesiącu co wykonywana praca. Powołując się na treść umowy zlecenia, strona wskazała, iż okres faktycznie wykonywanej pracy przypadał na miesiąc [...] i [...] roku, wynagrodzenie zapłacone zostało w [...] tegoż samego roku i w tym samym miesiącu odprowadzono składkę ubezpieczeniową od podstawy [...] zł wynagrodzenia za okres poprzedzający miesiąc [...] .
W wyniku postępowania odwoławczego, decyzją Nr [...] z dnia [...] roku Wojewoda Ś. działając po myśli art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Stanowisko powyższe zostało uzasadnione brakiem spełnienia przez odwołującego warunków opisanych w art. 23 ust. 1 pkt 2 lit.c.
Wojewoda Ś. ustalił, iż postępowanie w zakresie badania istnienia przesłanek koniecznych do przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych zostało przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty strony co do błędu w stosowaniu tego przepisu były niesłuszne. W uzasadnieniu decyzji Wojewody Ś. podniesiono nadto, iż ustawodawca istotnie zezwolił na zaliczanie okresów wykonywania pracy w ramach umowy zlecenia do okresów, od których zależy przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, przy spełnieniu jednak warunku polegającego na odprowadzeniu składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Dodatkowo ustawodawca wskazał, iż podstawę wymiaru składki stanowić musi kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia. Od dnia [...] roku wysokość najniższego wynagrodzenia wynosiła kwotę [...] zł. Zdaniem Wojewody Ś. odwołujący nie spełnił powyższego warunku, a zatem jego odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją G. L. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, w której zarzucił rażące naruszenie obowiązujących przepisów prawa i zaniedbanie oraz nienależyte wykonywanie swoich obowiązków przez urząd administracyjny. Wskazał na art. 35 § 1, 2 i 3, art. 36 § 1 i 2 k art. 107 § 1 i 3, art. 8 art. 7, art. 75 § 1, art. 76, art. 77, art. 78 i art. 86 k.p.a. oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jako na przepisy, które zostały w postępowaniu naruszone. Naruszenie to polegać miało zdaniem skarżącego na przekroczeniu przez Wojewodę Ś. 30 dniowego terminu do rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji I instancji i nie poinformowanie skarżącego o przedłużeniu wskazanego terminu, a także na pominięciu oceny faktycznych okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to wskazanie w zaskarżonej decyzji jako okresu pracy skarżącego dni począwszy od [...] roku do [...] roku, gdy w istocie winien był być wskazany okres od [...] roku do [...] roku, przy czym wniosek skarżącego, jego zdaniem, miał wcześniejszą datę niż wydana w sprawie decyzja organu I instancji. W tym zakresie, według skarżącego, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zostało należycie sformułowane, gdyż nie wynika z niego, czy uprawnienia do zasiłku nie zostały mu przyznane z powodu brakujących kilku dni pracy.
Ponad powyższe, argumentacja skargi pokrywała się z treścią złożonego przez skarżącego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] roku, bowiem skarżący powtórnie zakwestionował słuszność ustaleń co do braku odprowadzenia za skarżącego składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy w okresie [...] i [...] roku. Wskazał, iż z zaświadczenia ZUS Z. nr [...] z [...] roku wynikał fakt zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia w okresie od [...] roku do [...] roku, co również wynikało z deklaracji zgłoszeniowej ZUS z dnia [...] roku, a po myśli art. 36 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego następuje z dniem objęcia osoby ubezpieczonej obowiązkiem opłacania składek, nadto za przepracowany okres od [...] do [...] roku zostały przekazane do ZUS imienne raporty miesięczne RNA.
Skarżący podniósł również, iż Wojewoda Ś. rażąco zaniedbał obowiązek pełnego wyjaśnienia sprawy przez nieuwzględnienie przepracowanego przez skarżącego okresu pracy na podstawie umowy zlecenia, która była faktycznie wykonywana i za którą wystawiony został rachunek [...] oraz właściwe deklaracje ZUS. Zdaniem skarżącego okoliczność, iż wynagrodzenie zostało mu wypłacone w miesiącu [...] i wtedy też odprowadzona została składka na ubezpieczenie społeczne nie ma znaczenia dla oceny sprawy, gdyż przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie wspomina o dacie wypłaty wynagrodzenia i o odprowadzeniu składki, a uzależnia prawo do zasiłku dla bezrobotnych od czasu, w którym ma zostać przepracowanych 365 dni.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty tożsame z argumentami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując na słuszność stanowiska tam zawartego, bowiem w dacie uznania za osobę bezrobotną skarżący nie spełniał warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem zastosowanego prawa materialnego, a także pod względem zgodności z przepisami proceduralnymi, biorąc pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także oceniając sprawę w aspekcie posiadanych na mocy art. 134 § 1 k.p.a. uprawnień, uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego należy uznać za trafne ustalenia Wojewody Ś. co do braku po stronie skarżącego przesłanek wymaganych treścią art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994 roku ( Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 z późn. zm. ).
Istotnym dla oceny niniejszej sprawy, w aspekcie zgodności zaskarżonej decyzji z zastosowanym przy jej wydawaniu prawem materialnym, jest zapis zawarty w treści art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 z późn. zm.). Z brzmienia tego przepisu obowiązującego na dzień rozstrzygania przez Wojewodę Ś., jednoznacznie wynikało, iż prawo do zasiłku przysługiwało bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27 ustawy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, względnie wykonywał pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia.
Skarżący wykazał istotnie, iż przed zarejestrowaniem w Urzędzie Pracy w dniu [...] roku, na przestrzeni miesiąca [...] i [...] roku wykonywał pracę na podstawie zawartej umowy zlecenia, a składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy z tytułu pobranego wynagrodzenia została odprowadzona w [...] roku. Jednakże analiza treści przedstawionej przez skarżącego umowy zlecenia nr [...] roku zawartej w dniu [...] roku nie pozwalała na inną interpretację niż dokonał tego Wojewoda Ś. w zaskarżonej decyzji. Umowa bowiem zawarta została na czas określony [...] miesięcy, a wynagrodzenie za cały okres wykonywania umowy wynieść miało kwotę [...] zł. Od takiej też kwoty uiszczona została składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Wysokość tej składki adekwatna do wynagrodzenia osiągniętego w okresie dwóch miesięcy wykonywania powierzonego zlecenia nie odpowiadała więc wymogom określonym w zapisie art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie bowiem z treścią § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ( Dz. U. z dnia 29 grudnia 1998 r. ) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Częstotliwość wypłaty wynagrodzenia za pracę reguluje art. 85 § 1 kodeksu pracy stanowiący, iż wypłaty wynagrodzenia za pracę dokonuje się co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie. Dokonując zatem wykładni literalnej pojęcia "najniższe wynagrodzenie", jakie zostało użyte przez ustawodawcę w art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu należy stwierdzić, iż mowa tu o miesięcznym przychodzie uzyskiwanym z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, a jak prawidłowo wskazane zostało w zaskarżonej decyzji, wynagrodzenie to w okresie [...] i [...] roku wynosiło kwotę [...] zł.
Nie negując przeto czasu wykonywania przez skarżącego pracy z tytułu umowy zlecenia, w związku ze zbyt niską podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy odprowadzoną przez zleceniodawcę za dwa miesiące trwania umowy nie było możliwe uwzględnienie tego okresu w celu przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ostatni natomiast okres zatrudnienia odpowiadający przesłankom opisanym w art. 23 ust. 1 pkt lit. a, miał miejsce do [...] roku. Biorąc pod uwagę datę rejestracji skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w G., a to dzień [...] roku staje się oczywiste, iż zaskarżona decyzja była zgodna z obowiązującym prawem materialnym.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w jego skardze, a wskazujących na naruszenia proceduralne w toku prowadzonego postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd skarżącego w zakresie jego zarzutu odnoszącego się do nieprawidłowego wskazania przez organ administracji daty początkowej 18 miesięcznego okresu o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, istotnie bowiem dzień ten przypadać winien na [...] roku, a ostatni dzień powyższego okresu przypadać winien na [...] roku. Uchybienie powyższe nie mogło jednak mieć istotnego wpływu na treść wydanej decyzji jak wcześniej zostało wywiedzione.
Ustosunkowując się do zarzutu przekroczenia przez Wojewodę Ś. terminów do rozpoznania sprawy, o którym mowa w treści art. 35 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie wydanie decyzji w okresie określonym w art. 35 kpa nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie może stanowić samodzielnej podstawy do stwierdzenia jego wadliwości. Stronie służą bowiem odrębne środki procesowe do zwalczania bezczynności organów administracji, czego skarżący nie wykorzystał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił również poglądu skarżącego co do uchybień proceduralnych Wojewody Ś. polegających na naruszeniu wymienionych w skardze przepisów art. 107 § 3, art. 7, art. 75 § 1, art. 76, art. 77, art. 78 oraz art. 86 k.p.a., bowiem Wojewoda Ś. rozstrzygnął sprawę dysponując pełnym materiałem dowodowym zebranym przy uwzględnieniu wniosków skarżącego, a nadto zebranym w toku postępowania, z urzędu. Zebrane dowody zostały poprawnie ocenione i przyjęte za podstawę dokonanych ustaleń faktycznych. Te zaś organ administracji zasadnie rozważył, w konsekwencji czego wydał słuszną i prawidłowo umotywowaną decyzję, nie uchybiającą procedurze. Trzeba zatem uznać, iż przeprowadzenie tego postępowania nastąpiło zgodnie ze standardami postępowania administracyjnego, wyznaczonymi przez art. 7 i 77 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, mając na względzie treść art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło