II SA/Ka 3196/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-11-04
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która odstępuje od przeznaczenia działki pod budownictwo, narusza interes prawny właściciela, jeśli nie przedstawiono racjonalnych powodów takiej decyzji, a działka przylega do projektowanej drogi gminnej?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w części dotyczącej skarżącej E. J., uznając, że odstąpienie od przeznaczenia jej działki pod budownictwo było nieuzasadnione i naruszało jej interes prawny. Brak racjonalnych powodów dla takiej decyzji, zwłaszcza w sytuacji, gdy sąsiednie tereny zostały przeznaczone pod zabudowę, a działka skarżącej przylega do projektowanej drogi, świadczy o nadużyciu władztwa planistycznego przez gminę. W odniesieniu do skarżącego Z. R., sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała nie narusza jego interesu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący E. J. i Z. R. wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy O. w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili, że projekt planu narusza ich interes prawny poprzez bezzasadne odstąpienie od przeznaczenia ich działek pod budownictwo, podczas gdy wcześniejsze projekty przewidywały taką możliwość. Rada Gminy odrzuciła zarzuty, co doprowadziło do zaskarżenia uchwały. E. J. podniosła dodatkowo, że jej działka przylega do projektowanej drogi, co powinno umożliwiać jej przeznaczenie pod budownictwo, a odstąpienie od tego było nieuzasadnione.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Z. R. i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej E. J., orzekając, że nie podlega ona wykonaniu w całości wobec tej skarżącej. Zasądzono od Gminy O. na rzecz E. J. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska Włodzimierz Kubik Protokolant referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi E. J. i Z. R. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego 1. oddala skargę Z. R., 2. ze skargi E. J. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona odnośnie tej skarżącej wykonaniu w całości, 3. zasądza od Gminy O. na rzecz skarżącej E. J. kwotę [...] (dwieście [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uchwałą z dnia [...] Nr [...] podjętą na podstawie art.12 ust.4 i art.26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz.139 ze zm. – zwanej dalej ustawą lub ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym) Rada Gminy O. postanowiła o przystąpieniu do sporządzenia zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy O. w części dotyczącej obszaru miejscowości O. uwidocznionego na mapach stanowiących załącznik Nr 1 i 2 do tej uchwały. Zgodnie z § 2 tej uchwały zakres opracowania i ustaleń zmian planu obejmował odnośnie terenu uwidocznionego w załączniku nr 1 lokalizację budownictwa jednorodzinnego i usługowego, komunikacji i infrastruktury technicznej, zaś odnośnie terenu uwidocznionego w załączniku Nr 2 lokalizację masztu telefonii komórkowej wraz z komunikacją. Treść projektu zmian planu wraz z prognozą zmian planu na środowisko została wyłożona do publicznego wglądu w okresie od 21 lutego do 14 marca 2003 r. o czym dokonano ogłoszenia w Gazecie Wyborczej z dnia 7 lutego 2003 r. oraz na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy O.
W zarzucie do tego projektu, który wpłynął do Urzędu Gminy w O. E. J. stwierdziła m.in., że projekt planu narusza jej interes prawny i uprawnienie jako właścicielki działki nr [...] przez wytyczenie po tej działce pasa drogi prowadzącej do innych nieruchomości. W konsekwencji domagała się zmiany planu w ten sposób aby droga ta nie przebiegała przez jej działkę. Zarzuciła, że takie wytyczenie tej drogi narusza określoną w art.140 kc treść prawa własności, która to własność podlega konstytucyjnej ochronie. Dalej wnosząca zarzut podniosła, że nie wykazano w niej z powodu jakiego to ogólnego interesu, pod drogę przeznacza się część jej działki, a tym bardziej nie wykazano aby zachodziła konieczność przedłożenia tego interesu nad jej interes indywidualny jako właścicielki nieruchomości.
W wyniku rozpoznania m.in. tego zarzutu Rada Gminy O. na sesji w dniu [...], o terminie której E. J. została powiadomiona, uchwałą Nr [...] zarzut ten uwzględniła zobowiązując jednocześnie Wójta Gminy do dokonania w tym zakresie zmiany projektu planu. W uzasadnieniu do tej uchwały stwierdzono, że ponieważ wytyczeniu i przebiegowi drogi mającej na celu "dojazd do terenów, które zamierzano dopuścić pod zabudowę mieszkaniową" jest przeciwna większość właścicieli na południe od drogi w kierunku S., to odstępuje się od tej koncepcji i teren ten pozostawia się w dotychczasowym zagospodarowaniu.
W związku z uwzględnieniem zarzutów (również innych osób) doszło do zmiany projektu planu, który został ponownie wyłożony do publicznego wglądu w okresie od dnia 23 czerwca do 14 lipca 2003 r., a następnie do 14 sierpnia 2003 r.
W zarzucie, który wpłynął do Urzędu Gminy w O. dnia [...] E. J. stwierdziła, że projekt zmiany planu narusza jej interes prawny jako właścicielki działki nr [...] przez bezzasadne jej zdaniem odstąpienie od przeznaczenia tej działki pod budownictwo. Podniosła, że wcześniejszy projekt zmiany planu zagospodarowania przewidywał tą działkę pod budownictwo i o taką zmianę przeznaczenia wnosi. Odstąpienie od tego zamiaru jest jej zdaniem krzywdzące, nielogiczne i niczym nieuzasadnione, a to w sytuacji gdy takie przeznaczenie przewidziano dla terenów po drugiej stronie drogi. Wyłożony projekt zmiany planu nie uwzględnia zatem uwarunkowań wynikających z jakości życia mieszkańców oraz narusza jej prawa właścicielskie.
Dnia [...] takiej samej treści zarzut wniósł również Z. R. domagając się przeznaczenia pod budownictwo jego działki nr [...].
Zarzuty te zostały skierowane przez Wójta Gminy do rozpatrzenia przez Radę Gminy na sesji w dniu [...]. Jak wynika z protokołu tej sesji Wójt Gminy postulował odrzucenie tych zarzutów z przyczyn przedstawionych w projekcie uzasadnienia uchwały akcentując, że zmiana projektu planu jest następstwem uwzględnienia wcześniejszych zarzutów co do wytyczenia i przebiegu drogi.
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] Nr [...] Rada Gminy w O. zarzuty te odrzuciła. Jako podstawę tej uchwały powołała art.48 ust.2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1996 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm. – zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym) oraz art.24 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu uchwały (odrzucającej nadto zarzuty T. G.) stwierdzono, że w następstwie uchwały Rady Gminy w O. z dnia [...] o uwzględnieniu zarzutów dokonano korekty ustaleń planu i zrezygnowano z prowadzenia drogi mającej na celu dojazd do terenów, które zamierzano przeznaczyć pod zabudowę mieszkaniową. W konsekwencji tereny pozostawiono w dotychczasowym użytkowaniu.
W skardze na tą uchwałę wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach pełnomocnik E. J. i Z. R. wniósł o jej uchylenie i o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. Zarzucił, że uchwała została podjęta z naruszeniem art.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przez pozbawienie skarżących przez Radę Gminy, możliwości przeznaczenia ich działek pod zabudowę, co narusza także wynikającą z art.1 tej ustawy zasadę zrównoważonego rozwoju oraz wymóg uwzględnienia w zagospodarowaniu przestrzennym walorów ekonomicznych przestrzeni (art.1 ust.2 pkt 5 ustawy). Nadto doszło zdaniem pełnomocnika skarżących do naruszenia obowiązującej a wynikającej z art.18 ustawy procedury sporządzania planu miejscowego, co skutkuje zgodnie z art.27 tej ustawy nieważnością podjętej uchwały. Zarzucono także, że wbrew treści art.18 ust.2 pkt 10 nie doręczono skarżącym wyciągu z uchwały Rady z dnia [...] rozstrzygającej o "uwzględnieniu" złożonych zarzutów wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wbrew treści art.18 ust.2 pkt 6 ustawy odmówiono też skarżącym przejrzenia projektu planu i sporządzenia z niego kopii i wyrysów. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że w projekcie zmiany planu, który podlegał pierwszemu wyłożeniu, przewidziano część działek skarżących pod zabudowę ale nieprawidłowo przewidziano przebieg drogi publicznej, m.in. w miejscu prywatnych szklarni i jodłowego lasu. Takie sytuowanie tej drogi spotkało się ze sprzeciwem właścicieli działek po których droga ta miała przebiegać, którzy wnieśli w tym względzie zarzuty do tego projektu planu. Zarzuty te zostały uwzględnione uchwałą Rady Gminy O. z dnia [...].
Przy ponownym wyłożeniu projektu planu okazało się, że w ogóle zrezygnowano z tej drogi i w konsekwencji z terenów budowlanych, które miały być przy tej drodze położone, jakkolwiek nikt wcześniej przeznaczenia tych terenów pod zabudowę nie kwestionował. Takie rozwiązanie nie zostało poparte zdaniem skarżących żadnymi argumentami i jest krzywdzące dla właścicieli działek po tej części drogi. Narusza to także wynikające z art.3 ustawy prawo do zagospodarowania terenów przez podmioty mające do nich tytuł prawny oraz zasady zrównoważonego rozwoju w sytuacji gdy pod budownictwo przeznaczono grunty po drugiej stronie drogi. Tak zmieniony projekt planu nie uwzględnia nadto w równym stopniu walorów ekonomicznych całej przestrzeni. W konsekwencji doszło bowiem do bezpodstawnego zróżnicowania tych działek z punktu widzenia ich wartości ekonomicznej. Zdaniem pełnomocnika skarżących zostali oni pozbawieni możliwości zapoznania się z treścią projektu planu na etapie jego wyłożenia gdyż odmówiono im przejrzenia projektu planu i sporządzenia z niego kopii i wypisów oraz przedstawiono im jedynie rysunek planu bez proponowanej tekstowej części planu. Dalej podniesiono, że do zmiany w pierwotnym projekcie planu doszło z naruszeniem art.25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym a to z tego względu, że nie ponowiono w niezbędnym zakresie czynności wymienionych w art.18 ust.2 ustawy.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy O. wniosła o jej odrzucenie względnie oddalenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając to stanowisko stwierdziła, że skarga została wniesiona bez wcześniejszego wyczerpania trybu o jakim mowa w art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym tj. bez uprzedniego wezwania Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżących. Nadto stwierdzono, że wbrew zarzutom skarżących nie doszło przy podejmowaniu uchwały ani do naruszenia przewidzianej prawem procedury ani do naruszenia prawnych interesów skarżących. Brak naruszenia interesu skarżących powinien skutkować zatem oddaleniem skargi. Zwrócono nadto uwagę, że podjęte przez Radę Gminy uchwały były przedmiotem kontroli Wydziału Nadzoru Prawnego i Kontroli [...] Urzędu Wojewódzkiego, który ich nie zakwestionował.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że jakkolwiek zaskarżona uchwała została podjęta już w czasie obowiązywania ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm.) to zgodnie z treścią jej art.85 ust.2 przy ocenie jej legalności (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269) należy brać pod uwagę przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 – zwanej dalej ustawą P.w.u.p.) sprawa podlega nadto rozpoznaniu na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej ustawą P.p.s.a.).
Jak wynika z art.24 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. To zaś oznacza, że warunkiem koniecznym uwzględnienia zarzutu jest wykazanie, że zapis projektu planu narusza interes prawny lub uprawnienie wnoszącego zarzut. Zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa przez interes i uprawnienie należy rozumieć przy tym zobiektywizowaną, a jednocześnie zindywidualizowaną i skonkretyzowaną potrzebę ochrony prawnej, wynikającą z powszechnie obowiązujących przepisów prawa (porównaj np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.04.1991 r. sygn.akt III ARN 13/91, wyrok NSA z dnia 09.06.1995 r. sygn.akt IV SA 346/93 – ONSA z 1996 r. Nr 3, poz.125 i wyrok NSA z dnia 14.04.2002 r. sygn.akt II SA 1876/99). Dla uwzględnienia zarzutu nie wystarczy przy tym samo wykazanie, że poprzez zapis planu doszło do naruszenia interesu lub uprawnienia wnoszącego zarzut, ale należy dodatkowo wykazać, że doszło jednocześnie do naruszenia powszechnie obowiązującego porządku prawnego. Obowiązek uwzględnienia zarzutu nie zachodzi gdy wprawdzie naruszony zostaje projektem planu interes prawny lub uprawnienie wnoszącego zarzut, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w ramach przysługującego gminie na podstawie art.4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – władztwa planistycznego. Z istoty tego władztwa, polegającego na prawie ustalania przez gminę przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, wynika możliwość ingerencji w uprawnienia podmiotów będących m.in. właścicielami nieruchomości objętych zmianą treści planu, czyli m.in. w prawo własności. Ochrona prawa własności wynikająca zarówno z Konstytucji RP (art.21 i art.64 ust.1 i 2) jak i z Kodeksu Cywilnego (art.140) nie jest bowiem absolutna i może podlegać ograniczeniom w drodze przepisów ustawowych (art.64 ust.3 Konstytucji RP). Takie właśnie ograniczenia wprowadza m.in. ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym. Inna wykładnia treści art.2 ust.1 i art.4 tej ustawy prowadziłaby do wniosku, że wynikające z tych przepisów władztwo planistyczne gminy byłoby najczęściej iluzoryczne. O możliwości ingerencji w prawo własności, przy wykonywaniu przez gminę władztwa planistycznego, świadczy m.in. wprost treść art.33 i art.36 omawianej ustawy. Podobnie jak prawo własności, władztwo to nie jest jednak absolutne. Dlatego też istotna jest ocena czy w związku z projektem zmian planu zagospodarowania doszło do naruszenia interesu prawnego i uprawnienia skarżących, a jeżeli tak, to czy doszło do tego zgodnie z prawem i przy możliwym uwzględnieniu w danych okolicznościach faktycznych i prawnych, sytuacji skarżących.
Ponieważ zgodnie z uchwałą Rady Gminy w O. z dnia [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmian planu działka skarżącej nr [...] i działka skarżącego nr [...] znajdują się na terenie objętym tą uchwałą, to jako właściciele tych działek (przy uwzględnieniu treści art.33 ustawy) mogli oni wnieść zarzuty, mimo iż w istocie nie nastąpiła zmiana dotychczasowego sposobu korzystania z tych działek (według wersji projektu planu przy drugim jego wyłożeniu). Skarżący nie mogą bowiem, jak to należy wyprowadzić z ich zarzutów i skargi, wykonywać uprawnień właściciela w zamierzony sposób, a mianowicie pod budownictwo. Oceniając projekt zmiany planu z punktu widzenia naruszenia interesu lub uprawnień skarżących należy zważyć, że pomimo prawidłowo dokonanego ogłoszenia o przystąpieniu do sporządzania zmian planu skarżący w przewidzianym terminie, jak również później, nie występowali z wnioskiem do planu, w tym o przeznaczenie ich działek pod budownictwo. Co do zasady pozwala to zdaniem Sądu na przyjęcie stanowiska, że skoro w efekcie nie doszło do zmiany treści planu w odniesieniu do tych działek to trudno mówić, że stało się tak z naruszeniem ich interesu prawnego lub uprawnień. Należy jednak zważyć, że już w oparciu o treść samej uchwały o przystąpieniu do sporządzania zmian planu skarżący mogli być przekonani, że ich działki znajdą się na obszarze budownictwa jednorodzinnego i usługowego, komunikacji i infrastruktury technicznej. Tak też się stało według projektu planu wyłożonego w pierwszej wersji, kiedy to działki te znalazły się na terenach budownictwa mieszkaniowego z usługami, oznaczonych symbolami [...] i [...]. W konsekwencji odpowiadając na pytanie czy doszło do naruszenia interesu lub uprawnienia skarżących należy odpowiadać na pytanie czy były racjonalne powody dla których na etapie ponownego wyłożenia projektu zmian planu odstąpiono w ogóle od przeznaczenia na cele budowlane i usług, terenu oznaczonego przy pierwszym wyłożeniu symbolem [...] oraz znacznie zmniejszono obszar terenu oznaczonego symbolem [...]. Decydujące znaczenie ma w tym względzie odstąpienie na etapie opracowywania drugiej wersji projektu planu, od projektowanej wcześniej drogi oznaczonej symbolem "[...]". Doszło zaś do tego w następstwie uwzględnienia uchwałą Rady Gminy w O. z dnia [...] Nr [...] zarzutów wymienionych w tej uchwale osób, co do powstania i przebiegu tej drogi. Właśnie ta droga miała obsługiwać nowo powstałe w tej części miejscowości tereny budowlane – obejmujące m.in. działkę skarżącego nr [...] i część działki skarżącej nr [...]. W odniesieniu do rozstrzygniętego tą uchwałą zarzutu skarżącej należy przy tym stwierdzić, że wbrew jej twierdzeniu zawartemu w skardze, w złożonych przez nią wówczas zarzutach (z dnia [...]) nie zgodziła się w ogóle na przebieg tej drogi po swojej działce, a nie tylko jak twierdzi żądała jej przesunięcia w inną jej część. Biorąc pod uwagę treść zarzutów złożonych wówczas przez pozostałe osoby, za zasadne należało uznać stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu tej uchwały, że wytyczeniu tej drogi sprzeciwiła się większość właścicieli działek w tej części miejscowości. Wbrew temu co twierdzą skarżący, nie było zdaniem Sądu możliwości dalszego przesunięcia tej drogi w kierunku zachodnim, a w szczególności takiego przesunięcia jak tego żądało wiele osób wnoszących wówczas zarzuty. Prowadziłoby to bowiem do wytyczenia tej drogi bądź to poza obszarem objętym zmianą planu, bądź w takiej odległości od granicy wschodniej tego obszaru, że powstałe tam działki budowlane z uwagi na swoją powierzchnię nie nadawałyby się pod zabudowę. Nadto utrudniałoby to racjonalne wykorzystanie pod budownictwo całego obszaru działek po wschodniej stronie tak wytyczonej drogi. Z tego też względu brak jest zdaniem Sądu podstaw do kwestionowania podjętej w takiej sytuacji decyzji o zrezygnowaniu w ogóle z wytyczenia takiej drogi. Racjonalną i jedyną zdaniem Sądu konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wyłączenie terenów, które miały się znaleźć przy tej drodze, z przeznaczenia pod budownictwo i usługi. Tereny takie byłyby bowiem wówczas pozbawione dostępu do drogi publicznej, co uniemożliwiałoby ich zabudowanie.
Z powyższych względów nie można też podzielić stanowiska skarżących, że do odstąpienia od przeznaczenia tego terenu pod zabudowę doszło z naruszeniem treści art.1 ust.1 i ust.2 pkt 5 oraz art.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z naruszeniem zasady zrównoważonego rozwoju oraz z naruszeniem wymogu uwzględnienia w zagospodarowaniu przestrzennym walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności.
W konsekwencji uprawnione jest stwierdzenie, że przy takim przeznaczeniu tego terenu Rada Gminy O. rozważyła w racjonalny sposób istniejące okoliczności faktyczne i prawne przemawiające za takim a nie innym zakwalifikowaniem tego terenu – jeżeli chodzi o możliwość jego zagospodarowania. To zaś prowadzi do wniosku, że nie doszło z tego powodu do naruszenia interesu lub uprawnienia skarżących w rozumieniu art.24 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Powyższe rozważania nie wyczerpują jednak w całości oceny naruszenia tego interesu w odniesieniu do skarżącej E. J,, a to z tego względu, że pomimo zrezygnowania z wytyczenia omówionej wyżej drogi jej działka nr [...] przylega na znacznym odcinku do projektowanej drogi gminnej oznaczonej w projekcie planu symbolem [...]. W tej zatem części, odnośnie tej działki odpada argument, że nie posiada ona, czy też nie będzie posiadała dostępu do drogi publicznej, która to okoliczność stanowiła zdaniem Rady, jak się wydaje jedyną przeszkodę w przeznaczeniu jej pod zabudowę. Odstąpienie od takiego jej przeznaczenia wydaje się tym bardziej mało racjonalne, gdy zważy się, że tereny po drugiej stronie tej drogi (po jej północnej stronie) zostały przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe z usługami (symbol planu "[...]" i "[...]"). Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika przy tym z jakich powodów część działki skarżącej nie mogła być przeznaczona pod budownictwo. Nie wynika też z jakich to powodów w przeważającym zakresie ta część działki skarżącej została przy drugim wyłożeniu planu przeznaczona pod tereny leśne (symbol "[...]"), skoro przy pierwszym wyłożeniu, teren ten ujęty w rejestrze gruntów jako las ("[...]") został jednak przeznaczony częściowo pod drogę ("[...]"), z której później zrezygnowano, a w pozostałym zakresie pod budownictwo. Musi to prowadzić do wniosku, że w tym zakresie zaskarżona uchwała została podjęta bez należytego rozważenia interesu prawnego i uprawnień skarżącej, czyli jednocześnie z nadużyciem przysługującego Gminie O. władztwa planistycznego.
W konsekwencji należało stwierdzić, że w odniesieniu do skarżącej zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem treści art.24 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią art.27 ust.1 tej ustawy skutkowało to stwierdzeniem nieważności tej uchwały w części odrzucającej zarzuty skarżącej – na podstawie art.147 § 1 ustawy P.p.s.a. w zw. z art.97 § 1 ustawy P.w.u.p. Sąd stanął przy tym na stanowisku, że rozstrzygnięcie w tej kwestii stanowi rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej i dlatego też nie ma tu zastosowania treść art.94 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, przyjmując jednocześnie, że ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym zawiera w tym względzie odrębną regulację całościową.
W związku z treścią art.27 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu Rady Gminy O. naruszenia procedury planistycznej, które to naruszenie skutkowałoby samo przez się nieważnością zaskarżonej uchwały. W szczególności brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że jak to podniesiono w skardze, doszło w sprawie do naruszenia treści art.18 ust.2 pkt 6 i 10 ustawy. Twierdzenie zawarte w skardze jakoby odmówiono skarżącym możliwości przejrzenia projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu oraz sporządzenia z niego kopii i wyrysów nie zostało w jakikolwiek sposób udowodnione a nawet uprawdopodobnione. Zgodnie z art.18 ust.2 pkt 10 ustawy istnieje obowiązek doręczenia zainteresowanym wyciągu z uchwały rozstrzygającej o nieuwzględnieniu złożonych zarzutów. Z przepisu tego nie wynikał zatem obowiązek doręczenia skarżącej uchwały Rady Gminy O. z dnia [...] Nr [...], którym złożone przez nią dnia [...] zarzuty zostały przez Radę uwzględnione. Jak już bowiem wcześniej stwierdzono, wbrew stanowisku zajętemu w skardze, w zarzutach tych nie wyraziła ona w ogóle zgody na usytuowanie na jej działce drogi dojazdowej oznaczonej w projekcie planu symbolem "[...]". Z tego też względu nie można zdaniem Sądu przyjąć, że przedmiotową uchwałą jej zarzuty nie zostały uwzględnione.
Zdaniem Sądu nie został też wykazany przez skarżących zarzut naruszenia treści art.25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który nie został zresztą w ogóle skonkretyzowany. Zgodnie z tym przepisem, w wskazanej w nim sytuacji, procedurę planistyczną o jakiej mowa w art.18 ust.2, ponawia się jedynie w zakresie niezbędnym do dokonania zmian przyjętych po wyłożeniu projektu planu. W niniejszej sprawie w odniesieniu do interesu prawnego skarżących, ich uprawnień i obowiązków, doszło co do zasady do pozostawienia interesujących ich nieruchomości w ich dotychczasowym zagospodarowaniu. To zaś ograniczało zakres ponawiania procedury planistycznej, który też np. w zakresie ponownego wyłożenia projektu zmian planu, został zrealizowany.
Z urzędu należy zwrócić przy tym uwagę, iż brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że doszło w sprawie do naruszenia treści art.18 ust.2 pkt 8 ustawy. Z przepisu tego nie wynika bowiem aby w przypadku nieuwzględnienia wniesionych zarzutów, jednoosobowy organ wykonawczy gminy (po zmianie przepisów ustawy o samorządzie gminnym – od dnia 23.10.2002 r.) miał obowiązek wydawać w tym względzie jakieś orzeczenie, czy też informować o tym w określonej formie wnoszących wymienione w tym przepisie środki zaskarżania. O nieuwzględnieniu tych środków świadczy zaś fakt przedstawienia ich do rozpoznania radzie gminy, co też w niniejszej sprawie miało miejsce. O negatywnym stanowisku Wójta co do tych zarzutów świadczy też treść protokołu z sesji Rady Gminy w dniu [...] (na której podjęto zaskarżoną uchwałę). Nawet gdyby przyjąć, że o nieuwzględnieniu zarzutów przez Wójta Gminy O. skarżący powinni być osobno powiadomieni to i tak uchybienie w tym względzie nie stanowiłoby naruszenia procedury planistycznej o jakim mowa w art.27 ust.1 omawianej ustawy. Uchybienie to nie mogłoby mieć też negatywnego wpływu na sytuację prawną skarżących.
Z tych wszystkich względów należało przyjąć, że zaskarżona uchwała w części dotyczącej Z. R. nie narusza obowiązującego prawa, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art.151 ustawy P.p.s.a.
O niewykonalności zaskarżonej uchwały w uchylonej części orzeczono zgodnie z treścią art.152 ustawy P.p.s.a. a o zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego na podstawie art.200 tej ustawy.
Sąd nie uwzględnił natomiast żądania Rady Gminy O. o zasądzenie na jej rzecz od skarżących kosztów zastępstwa procesowego, gdyż w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie przewidują tego przepisy Rozdziału I Działu V ustawy P.p.s.a.
Poza przedmiotem rozważań Sądu w niniejszym uzasadnieniu pozostają zarzuty skargi odnoszące się do uchwały Rady Gminy O. Nr [...], gdyż skarga na tą uchwałę została rozstrzygnięta odrębnym orzeczeniem.
sw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło