II SAB/Gl 15/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-04-12
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Wojciech Gapiński, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku o nakazanie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność organu, ponieważ wniosek skarżącej z dnia 9 listopada 2021 r. nie został załatwiony w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a formalne wszczęcie postępowania nastąpiło dopiero 18 stycznia 2022 r., po złożeniu skargi. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ podjął pewne czynności wyjaśniające i zareagował na ponaglenie oraz skargę. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, stwierdził bezczynność, ale nie uznał jej za rażącą, i oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.Stan faktyczny
Fundacja "A" wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy G. w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko, spowodowanego przez kocioł grzewczy. Skarga dotyczyła wniosku z 9 listopada 2021 r. o wszczęcie postępowania w tej sprawie i dopuszczenie Fundacji do udziału. Organ podejmował czynności wyjaśniające, w tym kontrolę posesji, ale formalnie nie wszczął postępowania w ustawowym terminie. Po złożeniu skargi, organ wszczął postępowanie i dopuścił Fundację do udziału. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale nie uznał jej za rażącą.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza bezczynność Wójta Gminy G., 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 9 listopada 2021 r., 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) oddala skargę w pozostałym zakresie, 5) zasądza od Wójta Gminy G. na rzecz skarżącej kwotę 597,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński,, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji "A" w R. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie negatywnego oddziaływania na środowisko 1) stwierdza bezczynność Wójta Gminy G., 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 9 listopada 2021 r., 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) oddala skargę w pozostałym zakresie, 5) zasądza od Wójta Gminy G. na rzecz skarżącej kwotę 597,000 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Fundacja A w R. (dalej – skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy G. (dalej – organ) w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko przez podmiot eksploatujący kocioł grzewczy w budynku położonym w G. przy ul. [...] G.
Skarga dotyczy wniosku skarżącej z dnia 9 listopada 2021 r. (data wpływu do organu – 10 listopada 2021 r.), którym wystąpiła o:
– wszczęcie postępowania w sprawie nakazania ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko przez osobę fizyczną - podmiot lub podmioty eksploatujące kocioł grzewczy w budynku znajdującym się przy ul. [...] G. w G.;
– dopuszczenie Fundacji do udziału w postępowaniu na prawach strony.
Po wpływie powyższego wniosku organ podjął czynności wyjaśniające, podejmując w dniu 14 grudnia 2021 r. próbę kontroli posesji. Wykazała ona, że w budynku nikt nie przebywa, a z relacji sąsiadki wynika, że w ostatnim czasie wszyscy jego mieszkańcy się wyprowadzili.
Oględziny posesji przeprowadził organ w dniu 12 stycznia 2022 r., w trakcie których potwierdzono, że budynek jest ogrzewany przy wykorzystaniu kotła opalanego drewnem. Współwłaściciel nieruchomości oświadczył, że pozostanie ona zamieszkała do końca stycznia 2022 r., a po przeprowadzce zostanie odcięta woda oraz kocioł c.o. Nieruchomość przeznaczona jest na sprzedaż.
Ponagleniem z dnia 10 stycznia 2021 r. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. skarżąca ponowiła żądanie wyrażone we wniosku z dnia 9 listopada 2021 r. Wniosła jednocześnie o: 1) wyznaczenie terminu załatwienia sprawy; 2) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie; 3) podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia sprawy w przyszłości; 4) stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Dysponując powyższym materiałem dowodowym, organ pismem z dnia 18 stycznia 2022 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nakazania ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko przez osobę eksploatującą kocioł grzewczy w budynku przy ul. [...] G. w G. Z kolei postanowieniem z tego samego dnia, organ dopuścił skarżącą do udziału we wszczętym postępowaniu.
W skardze z dnia 11 stycznia 2022 r. skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi;
2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
3) przyznanie skarżącej od organu kwoty pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł;
4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W jej uzasadnieniu zauważono, że stosownie do treści art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinna być załatwiona sprawa, która może być rozpatrzona w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania. W ocenie skarżącej, jej wniosek nie wymagał przeprowadzenia żadnych dodatkowych dowodów, a jego rozstrzygnięcie opiera się wyłącznie na ocenie, czy żądanie skarżącej jest uzasadnione celami statutowymi i czy przemawia za tym interes społeczny. W tej sytuacji uznano, że bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa. Ponadto stwierdzono, że milczenie organu w niniejszej sprawie jest przejawem rażącego lekceważenia prawa do dobrej administracji, a także lekceważenia skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności przedstawił chronologię czynności podejmowanych w sprawie. Mając na uwadze podejmowane czynności, w ocenie organu nie doszło do bezczynności, a tym bardziej nie ma podstaw do kwalifikowania ewentualnej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ stwierdził, że nie unikał w niniejszej sprawie podejmowania czynności, a wykazał wolę jej załatwienia podejmując działania mające na celu ustalenie czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania (przeprowadził kontrolę) oraz ustalił osobę eksploatującą kocioł grzewczy czyli ustalił podmiot będący stroną postępowania. We wniosku o wszczęcie postępowania skarżąca nie podała osoby, wobec której konkretnie postępowanie miało by się toczyć. Wymagało to ustalenia przed wszczęciem postępowania, a chcąc przeprowadzić wstępne czynności w dniu 14 listopada 2021 r. nikogo nie zastano na posesji. Dopiero kontrola z dnia 12 stycznia 2022 r. pozwoliła na ustalenie strony postępowania. Niezwłocznie po tym organ wszczął postępowanie i prowadził kolejne czynności.
W aktach sprawy znajduje się ponadto postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r., którym uznano, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności, wyznaczono miesięczny termin do załatwienia sprawy, zarządzono wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności oraz stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Dodatkowo, na wezwanie Sądu, organ nadesłał w dniu 6 kwietnia 2022 r. kopię swojej decyzji z dnia [...] r. umarzającej postępowanie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie w pełnym jej zakresie.
Przystępując do rozważań należy na wstępie wyjaśnić co należy rozumieć pod pojęciem bezczynności organu oraz pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. o bezczynności organu można mówić w sytuacji, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z kolei przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). To ustawowe rozumienie przedstawionych pojęć jest zbieżne z ich postrzeganiem w nauce prawa i postępowania administracyjnego oraz w judykaturze.
Nie ulega wątpliwości, że w znaczeniu językowym, desygnatem określenia "bezczynny" jest sformułowanie "niewykonujący celowego zajęcia", czy "nic nierobiący" (zob. B. Dunaj red. Słownik współczesnego języka polskiego, t. 1, Warszawa 1998, s. 48). Z kolei w doktrynie definiuje się bezczynność organu administracji publicznej jako niewykonanie przez ten organ kompetencji w terminie wskazanym ustawą lub w sytuacji objętej hipotezą normy (zob. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 73). Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Jeżeli zatem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu.
Zachowanie to wykazuje pewne podobieństwo do przewlekłości działania sprawiające, że niekiedy - w ujęciu teoretycznym - bezczynność organu klasyfikuje się jako przejaw przewlekłości postępowania. Jak bowiem stwierdza P. Dobosz, przewlekłość postępowania może przybierać trojakiego rodzaju postać: statyczną, dynamiczną oraz mieszaną (P. Dobosz, op. cit., s. 73). Do klasyfikacji tej w swoich rozważaniach nawiązuje także J.P. Tamo (zob. J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 45).
Przewlekłość statyczna jest synonimem bezczynności - wyraża się ona zanikiem jakichkolwiek działań podejmowanych przez organ administracyjny czy sądowy, po wszczęciu postępowania. Z kolei, przewlekłość dynamiczna przyjmuje formę nadczynności organu - w trakcie postępowania podejmowane są z dużym natężeniem czynności procesowe, które jednak nie przybliżają tej procedury do zakończenia. Sprowadza się ona więc do podejmowania czynności zbędnych. Natomiast postać mieszana przewlekłości przejawia się zmieniającym się natężeniem czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej. W tym wypadku bezczynność organu przeplata się z jego nadaktywnością i wykonywaniem czynności zbędnych (P. Dobosz, op. cit., s. 73 - 75).
W charakterystyczny sposób bezczynność organu ujął J.P. Tamo stwierdzając, że w przypadku jej wystąpienia i skargi na to zachowanie, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (J.P. Tamo, op. cit., s. 43). W podobny sposób bezczynność zdefiniował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjmując, iż ma ona miejsce w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Łd 9/16).
Warunkiem formalnym wniesienia skargi na przewlekłość postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Z przepisów nie wynika, jaki czas powinien dzielić obie te czynności. Ustawodawca nie określił terminu, w którym można wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wprowadził jedynie warunek, że skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Terminu do wniesienia skargi nie można domniemywać. Musi on jasno wynikać z przepisów prawa. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy ponaglenie złożone na podstawie art. 37 k.p.a. zostanie rozpatrzone przez właściwy organ (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt II OSK 71/20).
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Przypomnieć należy, że skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności organu. To oznacza, że jej celem określonym w art. 149 p.p.s.a. jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań, polegających w szczególności na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, bądź też do zobowiązania organu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Z powyższego wynika, że możliwość wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania jest w istocie czasowo ograniczona, a mianowicie skarga może zostać złożona jedynie w czasie trwania niepożądanego stanu bezczynności lub przewlekłości. Innymi słowy, można ją złożyć do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia sprawy w inny prawem przewidziany sposób. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze (zob. uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21; uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19; postanowienie NSA z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt II OSK 3732/18). Zapatrywanie to wynika wprost z treści przywołanego wyżej art. 149 § 1 p.p.s.a.
Zatem termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca w art. 53 § 2b p.p.s.a., a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem, aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (zob. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 326).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ dopuścił się tak rozumianej bezczynności.
Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność organu polegająca na niezałatwieniu sprawy z wniosku skarżącej w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. Zgodnie z regulacją art. 35 § 1 i 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
O zasadności wystąpienia bezczynności świadczy zestawienie daty wpływu wniosku skarżącej, z datą zawiadomienia o wszczęciu postępowania i wydania postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu. Mianowicie wniosek skarżącej wpłynął do organu w dniu 10 listopada 2021 r., a zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu i dopuszczeniu skarżącej do postępowania na prawach strony wydano dopiero w dniu 18 stycznia 2021 r. Nastąpiło to więc po upływie ponad dwóch miesięcy i co najważniejsze, po złożeniu skargi na bezczynność organu. Jakkolwiek w tym czasie organ dokonał kontroli nieruchomości i jej oględzin, jednakże formalnie nie wszczął postępowania i co więcej, nie zakończył go w prawem przewidzianym terminie. Oczywiście nie można pozbawić organu prawa dla przedsięwzięcia kolejnych czynności dowodowych dla zweryfikowania informacji przedstawionych przez wnioskodawcę. Jednak działania te powinny być podejmowane bez zbędnej zwłoki. W rozpatrywanej sprawie niezrozumiałe jest działanie organu, który dopiero po ponad miesiącu od wpływu wniosku dokonuje kontroli posesji, a po upływie kolejnego miesiąca od tej czynności przeprowadza jej oględziny. W ocenie Sądu brak było przeszkód do podjęcia tych czynności niezwłocznie, jak również brak było przeszkód do niezwłocznego wszczęcia postępowania i dokonania w jego toku ustaleń pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym prawem terminie. W niniejszej sprawie bezzwłoczne działanie organu było pożądane również z uwagi na jego przedmiot i początek sezonu grzewczego. Gdyby natomiast z uzasadnionych powodów konieczne byłoby przedłużenie załatwienia sprawy, wówczas organ mógłby skorzystać z regulacji przewidzianej w art. 36 k.p.a.
Oceniając natomiast, czy powyższa bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. wskazać należy, że pojęcie to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania, przede wszystkim wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Zatem orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (zob. wyroki NSA: z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19; z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2171/17).
Mając to na uwadze należy przyjąć, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała charakteru rażącego. Za twierdzeniem tym przemawia przede wszystkim to, że organ przedsięwziął czynności mające na celu zgromadzenie dowodów świadczących o zasadności wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie negatywnego oddziaływania na środowisko użytkowanego na posesji kotła grzewczego. Ponadto należy zauważyć, że organ zareagował na wniesione przez skarżącą ponaglenie i skargę na bezczynność.
Z kolei, w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Odstąpiono jednak od tej powinności, gdyż organ w dniu [...] r. wydał postanowienie, które czyni po części zadość żądaniu skarżącej, zaś w dniu [...]r. wydał decyzję kończącą postępowanie w sprawie.
W skardze zostało także zawarte żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Żądanie to nie jest jednak dla Sądu wiążące, gdyż art. 149 § 2 p.p.s.a. przewiduje jedynie możliwość wymierzenia grzywny organowi lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej powinno być uwarunkowane celem skargi na bezczynność, którym jest jej zwalczenie oraz doprowadzenie do zakończenia postępowania w sprawie. W związku z tym stwierdzić należy, że przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ma charakter przede wszystkim prewencyjny oraz ma służyć zwalczaniu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Celem tego środka jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ. Jednocześnie zastrzec należy, że przyznanie sumy pieniężnej jako środek dyscyplinująco-represyjny, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach (zob. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1558/20). Chodzi o takie sytuacje, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie jednak Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy żadna z przywołanych tutaj okoliczności nie zachodzi, przez co Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby korzystając z uprawnienia, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. uwzględnić wniosek o przyznanie sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącej.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1 i 3 sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. O umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., natomiast o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie (pkt 4 sentencji) - na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 597 zł, obejmujące wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz opłatę za czynności adwokackie obliczoną na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 z późn. zm.).
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło