II SAB/Gl 4/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-09-20
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie przedstawiła wystarczających informacji na temat swojej sytuacji majątkowej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia braków. Brak wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając go trudną sytuacją materialną, bezrobociem i brakiem dochodów. Mimo wezwania referendarza sądowego do udokumentowania swojej sytuacji majątkowej, skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów, powołując się na dokumenty z innej sprawy oraz podając niepełne informacje dotyczące kosztów utrzymania i źródeł dochodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy P. w przedmiocie zmiany zagospodarowania terenu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
S. K., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Swój wniosek uzasadnił bardzo trudną sytuacją materialną, brakiem dochodów, bezrobociem oraz brakiem zasiłków. Wnioskodawca podkreślił, że posiada budynek mieszkalny o pow. 200 m2 położony na nieruchomości o pow. 2400 m2, z którego wszakże nie może korzystać ani go sprzedać, ze względu na niezgodne z prawem działania sąsiadki. Oprócz tego posiada lokal mieszkalny o pow. 100 m2. Wedle informacji zawartych w druku formularza strona zamieszkuje wraz z żoną oraz pełnoletnim synem, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. S. K. nie uzyskuje żadnych dochodów, również członkowie jego rodziny nie uzyskują żadnych świadczeń.
Pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy wezwał S. K. do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego poprzez:
- udokumentowanie faktu, że skarżący i jego małżonka oraz syn są osobami bezrobotnymi, nie osiągającymi żadnego dochodu,
- podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów utrzymania,
- wskazanie źródeł, z których wnioskodawca czerpie środki na pokrycie utrzymania siebie i rodziny.
W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia 9 września 2013 r. S. K. przesłał zaświadczenie o ubezpieczeniu swoim i swojej rodziny oraz wskazał, że pozostałe wyjaśnienia i dokumenty znajdują się w aktach sprawy zakończonej postanowieniem dnia 22 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1378/12. Dodatkowo skarżący podkreślił, że jego syn D. w październiku rozpocznie studia.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ brak jest istotnych informacji na temat rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, a on sam uchylił się od złożenia wystarczających wyjaśnień w tym zakresie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Ocena złożonego przez stronę wniosku opiera się co do zasady na informacjach zawartych w druku formularza PPF. Nie mniej jednak w sytuacji, gdy są one niewystarczające, budzą wątpliwości bądź też pozostają w sprzeczności ze sobą, sąd lub referendarz sądowy mogą, w trybie określonym w art. 255 P.p.s.a zażądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź też nadesłania tzw. dokumentów źródłowych. Konsekwencją uchylenia się od realizacji tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy. W tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych wykazuje jednolitość (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
W rozpoznawanej sprawie ustalono, że S. K. jest właścicielem nieruchomości gruntowej o pow. 2400 m2 zabudowanej domem o pow. 200 m2 a także właścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 100 m2. Ponieważ skarżący zadeklarował, że żaden z członków jego rodziny nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, co więcej, wskazał również, że nie posiada żadnych innych składników majątku, racjonalnym w takiej sytuacji jest postawienie pytania o źródła utrzymania strony i jego rodziny.
Pomimo wyraźnego wezwania w tym zakresie S. K. uchylił się od udzielenia jednoznacznej odpowiedzi, powołując się na dokumenty i oświadczenia złożone do sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gl 1378/12. Lektura akt tej sprawy nie dała jednak odpowiedzi na postawione wyżej pytania. W piśmie procesowym z dnia 10 lutego 2013 r. skarżący oświadczył, że sprzedaż należącego doń domu jest niemożliwa, ponieważ potencjalni nabywcy zostali zrażeni trudnością dojazdu, a opłaty za media były dotychczas uiszczane, nie mniej jednak środki pozwalające na ich uiszczenie skończyły się. Wobec tego zasadnym jest postawienie pytania z czego skarżący czerpie środki na utrzymanie się obecnie zwłaszcza, że nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego np. istnienie zaległości względem dostawców mediów, co w dostatecznym stopniu uprawdopodobniłoby jego twierdzenia w tym zakresie. Co więcej, wprost oświadczył, że po zdaniu matury jego potomek podejmie w październiku studia, co niewątpliwie wiąże się z określonymi wydatkami (chociażby zakup podręczników, dojazdy na uczelnie itp.). Ponadto nie podał nawet orientacyjnej wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, a pamiętać należy, że posiada dwie nieruchomości – budynkową i lokalową, co niewątpliwie wiąże się z wydatkami – chociażby za energię elektryczną, dostawy wody itp. Od osoby znajdującej się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym należałoby oczekiwać, że ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych dołoży wszelkich starań aby w należyty sposób uprawdopodobnić swoją sytuację materialną. W rozpoznawanej sprawie skarżący tego nie uczynił, a wobec tego nie znaleziono podstaw do uwzględnienia jego wniosku.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło