II SAB/Gl 62/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w kwestii wstrzymania robót budowlanych p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącemu wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 26 maja 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 11 stycznia 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W wyniku rozpoznania skargi I. M. i M. M. (dalej: "skarżący"), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 października 2023 r. (sygn. akt II SA/Gl 1132/23) uchylił zaskarżone postanowienie. Następnie organ odwoławczy postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r. uchylił postanowienie PINB z dnia 11 stycznia 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 9 lipca 2024 r. skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie i przy piśmie z dnia 17 lipca 2025 r. została ona przez ŚWINB przekazana do tut. Sądu, który nadał jej sygn. akt II SA/Gl 995/24 i kolejno II SA/Gl 1405/24. W toku postępowania sądowego, skarżący do organu odwoławczego złożył wniosek z dnia 5 grudnia 2024 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz pismo z dnia 8 stycznia 2025 r. o niezwłoczne jego rozpoznanie. Przy pismach z dnia 16 grudnia 2024 r. oraz z dnia 10 stycznia 2025 r. powyższe wnioski zostały przekazane do Sądu. Tut. Sąd na mocy zarządzenia z dnia 16 stycznia 2025 r. poinformował skarżącego, że wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia został przez organ przekazany, a następnie dołączono go do akt sprawy bez nadawania mu dalszego biegu, gdyż jego adresatem był ŚWINB. Jednocześnie wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia czy kieruje ten wniosek również do Sądu w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Skarżący pismem z dnia 18 stycznia 2025 r. oświadczył, że powyższy wniosek został skierowany do organu w oparciu o art. 61 § 2 p.p.s.a. Drugim pismem z tej samej daty skarżący złożył do organu wniosek o podanie podstawy prawnej przekazania jego wniosków, a odpowiedzi na nie ŚWINB udzielił w dniu 31 stycznia 2025 r. wskazując, że wnioski zostały złożone po wniesieniu skargi. WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 lutego 2025 r. oddalił skargę skarżącego na postanowienie ŚWINB z dnia 29 maja 2024 r. W dniu 11 lutego 2025 r. skarżący złożył ponaglenie w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."). Z kolei w dniu 25 marca 2025 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność ŚWINB w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie wstrzymania robót budowlanych, w motywach uzasadnienia podając, że od 3 miesięcy organ nie rozpoznał jego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skargę w niniejszej sprawie należało uznać za niedopuszczalną. Kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona w art. 3 § 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na bezczynność ŚWINB w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w kwestii wstrzymania robót budowlanych. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że przepis art. 61 p.p.s.a. rozróżnia wstrzymanie aktu przez organ i sąd. Organ może rozpoznać wniosek o wstrzymanie wykonania aktu do momentu przekazania skargi sądowi, a sąd od chwili wpływu sprawy do sądu. W sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie został zawarty w skardze, wnoszonej za pośrednictwem organu, o tym który organ będzie właściwy do jej rozpoznania decydująca jest podstawa prawna. Jeżeli skarżący jako podstawę prawną wniosku o wstrzymanie podał art. 61 § 2 p.p.s.a., to wniosek ten winien rozpoznać organ. Jeśli zaś w podstawie powołano art. 61 § 3 p.p.s.a., to adresatem wniosku jest sąd (postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1132/11). W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący w toku postępowania sądowego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia powołując się na art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. W sprawie II SA/Gl 1405/24 sprecyzował również, że wniosek ten złożył do organu. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że odmiennie niż w przywołanym powyżej orzeczeniu NSA, wniosek nie został wniesiony w skardze, lecz później. Następnie skarżący złożył skargę na bezczynność organu w kwestii rozpoznania przedmiotowego wniosku, który nie wszczyna postępowania w sprawie w rozumieniu art. 1 p.p.s.a., a stanowi pismo w toczącym się postępowaniu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu czy to złożony na podstawie art. 61 § 2 p.p.s.a. czy też art. 61 § 3 p.p.s.a. jest pochodną skargi (zob. komentarz do art. 61 p.p.s.a.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, red. Roman Hauser, Marek Wierzbowski, wyd. 8, Legalis; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Lex). Nadto, postępowanie w sprawie co do meritum zostało zakończone wydaniem wyroku z dnia 5 lutego 2025 r., a skarżący może złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również i w skardze kasacyjnej. Zatem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd odrzuca skargę, orzeczono jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.