II SAB/Gl 71/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Grzegorz Śliwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z. N. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w przedmiocie legalności budowy obiektów zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. do załatwienia w terminie 1 miesiąca wniosku skarżącego Z. N. z dnia [...] r. w przedmiocie kontroli legalności obiektów budowlanych. Pismem z dnia [...] obecnie skarżący Z.N. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o przeprowadzenie kontroli legalności budowy "szopek", garaży oraz innych zabudowań znajdujących się na posesji S.B. położonej w J. przy ul. [...]. Wskazał, iż według jego wiedzy zabudowania te zostały wzniesione bez stosownych zezwoleń i projektów budowlanych. W piśmie z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. poinformował skarżącego, że jego wniosek został przyjęty i ujęty w planie kontroli w terminie zgodnym z tym planem. Z kolei pismem z dnia [...] skarżący zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z informacją, że jego wniosek kierowany do organu pierwszej instancji nie spowodował kontroli przedmiotowych zabudowań, natomiast w granicy działki wybudowany został kolejny "garaż". Odpowiadając na to pismo [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził w piśmie z dnia [...], że do dnia dzisiejszego nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie. Jednocześnie zobowiązał organ pierwszej instancji do przeprowadzenia postępowania w sprawie. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. do przeprowadzenia kontroli legalności zabudowy posesji pana S.B. W uzasadnieniu wskazał, iż pomimo złożonego wniosku i wyczerpania trybu instancji, do dnia wniesienia skargi nie zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że wniosek skarżącego został ujęty w planie kontroli, jednakże z uwagi na znaczną ilość tego typu wniosków oraz na braki kadrowe i inne obowiązki organu, nie został do tej pory załatwiony. Wniosek ten został ponownie ujęty w planie kontroli na [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przechodząc do oceny zasadności skargi wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tj. w sprawach, w których sądy administracyjne właściwe są do rozpoznawania skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z powyższej regulacji wynika, że skarga na bezczynność dotyczy niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (zob.: T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63). W pierwszej zatem kolejności należało rozstrzygnąć, czy w niniejszej sprawie zwłoka organu w załatwieniu wniosku skarżącego należy do przypadków, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a. Na tak postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi. Zauważyć bowiem należy, że wniosek skarżącego inicjował postępowanie w sprawie legalności wskazanych w nim obiektów budowlanych, a więc jednego z postępowań określonych przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Postępowanie takie winno zakończyć się przewidzianym w przepisach tej ustawy rozstrzygnięciem merytorycznym względnie, jeżeli brak byłoby podstaw do merytorycznego załatwienia wniosku – innym rozstrzygnięciem wydanym w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym uznać należy, że skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna, albowiem dotyczy przypadku wymienionego w art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a. Stwierdzić przyjdzie ponadto, że skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia służących skarżącym w postępowaniu przed organem administracyjnym, a więc czyni zadość wymaganiom określonym w art. 52 § 1 p.s.a. Takim środkiem zaskarżenia, o którym mowa w powołanym przepisie jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 kpa). Takie zażalenie wniesione zostało przez skarżącego i załatwione pismem organu odwoławczego z dnia [...]. Wobec powyższego, skoro brak jest przeszkód formalnych, to przystępując do merytorycznej oceny skargi stwierdzić przyjdzie, że jest ona uzasadniona. W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzucił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. nie przeprowadził postępowania administracyjnego w stosunku do wskazywanych obiektów budowlanych, a co za tym idzie, nie zakończył go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego rozstrzygnięcia. Okoliczności te zostały zresztą przez organ przyznane w odpowiedzi na skargę. W przedstawionych okolicznościach faktycznych zasadny jest zatem zarzut bezczynności, rozumianej jako zaniechanie wszczęcia, przeprowadzenia i zakończenia postępowania w formie prawem przewidzianej. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (§ 3). Podkreślenia wymaga, że wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony nie zależy od uznania organu, gdyż następuje z mocy prawa, w dniu złożenia żądania. Wszczęte postępowanie, co do zasady kończy się wydaniem na podstawie art. 104 k.p.a. decyzji, którą właściwy organ administracji rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w tej instancji. Zaznaczyć w tym miejscy należy, że nawet jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej nie może odstąpić od formalnego załatwienia sprawy. W takim wypadku zobowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wniesienie przez skarżącego pisma z dnia [...] do powiatowego organu nadzoru budowlanego z wnioskiem o przeprowadzenie czynności kontrolnych dotyczących sprawdzenia legalności obiektów budowlanych przy granicy jego nieruchomości, jest równoznaczne ze wszczęciem postępowania administracyjnego w tej sprawie (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II SAB/Łd 6/08; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SAB/Ol 24/08; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II SAB/Gd 20/08). Jednocześnie sprawa z tego wniosku nie została zakończona do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd. Nie można bowiem uznać za usprawiedliwienie zwłoki Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, okolicznościami wskazanymi w odpowiedzi na skargę. Nie są to bowiem okoliczności wymienione w art. 35 § 5 k.p.a. W sprawie zaniechano także zawiadomienia skarżącego w trybie art. 36 k.p.a. W takiej sytuacji należy uznać, że niczym nie jest uzasadniona dalsza zwłoka organu w podjęciu czynności zmierzających do realizacji wniosku skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę na bezczynność organu za zasadną i orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 149 p.s.a. Sąd określił miesięczny termin wydania przez organ aktu rozstrzygającego, a to z uwagi na fakt, iż jego wydanie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wskazać przy tym przyjdzie, że określony w wyroku termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia doręczenia akt organowi, zaś akta te zwrócone zostaną przez Sąd po uprawomocnieniu się orzeczenia (art. 286 p.s.a.). O kosztach postępowania nie orzeczono, a to z uwagi na brak stosownego wniosku w tym przedmiocie (art. 210 § 1 p.s.a.).