III SA/Gl 1010/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi Powiatowego Urzędu Pracy w S. na negatywną ocenę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie środkami unijnymi w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki [...] oddala skargę. Wojewódzki Urząd Pracy w K. pismem z dnia [...] r. poinformował Wnioskodawcę, Powiatowy Urząd Pracy w S. , że wniosek o dofinansowanie projektu "[...] " złożony w ramach Poddziałania 6.1.1 Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy PO KL, po przeprowadzeniu ponownej oceny merytorycznej na mocy uchwały Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia [...] r. nie został przyjęty do realizacji. Równocześnie poinformowano, że projekt w wyniku ponownej oceny, która obejmowała jedynie elementy będące przedmiotem procedury odwoławczej, otrzymał 56 pkt, a co za tym idzie nie osiągnął minimum 60 % pkt ogółem oraz 60 % pkt w części 3.1 i 3.4, 3.2 oraz IV Karty Oceny Merytorycznej. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w wyniku procesu oceny złożonego przez Wnioskodawcę w dniu [...] r. wniosku o dofinansowanie w ramach konkursu numer [...] ogłoszonego przez Wojewódzki Urząd Pracy w K. projektu "[...] " o numerze [...] . Wojewódzki Urząd Pracy w K. pismem z dnia [...] r. poinformował Wnioskodawcę, iż negatywnie rozpatrzył projekt na etapie oceny merytorycznej, gdyż projekt ten otrzymał 0 punktów, gdyż nie spełniał kryteriów horyzontalnych. W dniu [...] r. Wnioskodawca złożył protest od tego rozstrzygnięcia,odnosząc się do oceny części A pkt. 2, a w części B Karty Oceny Merytorycznej wskazał na nieprawidłowości w ocenie punktu 3.1 i 3.4 "a", "b", "c", 3.2 "a", "b", "c", "d", 3.3 "a", "b", 3.5 "a", "b", 3.6 i 3.7 "c", "d", "e" oraz w części IV "a", IV "b", IV "c", IV "d", IV"e". Instytucja Pośrednicząca II Stopnia PO KL protest ten rozpatrzyła negatywnie nie uznając podniesionych w nim zarzutów za słuszne. Wnioskodawca o tym rozstrzygnięciu został poinformowany pismem z dnia [...] r. W dniu [...] r. Wnioskodawca złożył odwołanie do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] wskazując, że IP 2 błędnie zinterpretowała wskazane przez Wnioskodawcę szkolenia jako praktykę zawodową lub przygotowanie zawodowe w miejscu pracy. Wnioskodawca zarzucił tej ocenie, że ten sam błąd popełniło dwóch oceniających, co może sugerować brak poufności i stronniczość oceny. IP 2, w ocenie Wnioskodawcy, nie wydała żadnego dokumentu w oparciu, o który można by rozróżnić pojęcie stażu/ praktyk zawodowych oraz szkoleń/kursów. Nadto w projekcie wskazano na powołanie stanowiska specjalisty do spraw szkoleń praktycznych, a partner odpowiedzialny za realizację szkoleń obejmie swym działaniem również część praktyczną. System szkoleń miał charakter kompleksowy obejmujący zajęcia zarówno teoretyczne jak i praktyczne, by beneficjent był gotowy do zdania egzaminu czeladniczego. Zdaniem Wnioskodawcy kryterium dostępu zostało spełnione, a rozpatrujący protest mieli wobec powyższego obowiązek odnieść się do reszty zarzutów zawartych w proteście. Nadto wskazano, że w rozpatrywaniu protestu nie może brać udziału osoba, która na jakimkolwiek innym etapie dokonywała czynności związanych z ocenianym projektem, a tak było w rozpatrywanej sprawie, co stanowi naruszenie zasad oceny projektu. Instytucja Pośrednicząca PO KL skierowała projekt do ponownej oceny merytorycznej, gdyż procedura oceny wniosku dotknięta była uchybieniami proceduralnymi, albowiem informacje o wynikach oceny merytorycznej oraz stanowiące o rozstrzygnięciu protestu zostały podpisane przez Wicedyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. co stoi w sprzeczności z treścią art. 30b ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, gdyż w rozpatrywaniu środków odwoławczych nie mogą brać udziału osoby, które na jakimkolwiek etapie dokonywały czynności związanych z projektem. Powyższe naruszało zasadę obiektywizmu, choć równocześnie nie stwierdzono braku bezstronności. Odnośnie merytorycznej części zarzutów stwierdzono ocena części B-D karty nie była dokonana na etapie rozpatrywania protestu, a zatem winny być przedmiotem ponownej oceny merytorycznej. Odnosząc się do potrzeby ponownej oceny projektu wskazano, iż w odwołaniu Wnioskodawca potrzymał wszystkie zarzuty formułowane w treści protestu, więc i one winny być przedmiotem ponownych rozważań, szczególnie w kontekście doprecyzowania charakteru szkoleń w treści odwołania. Projekt w części 3.3 winien być ponownie zweryfikowany przez pryzmat dostatecznie precyzyjnego określenia we wniosku jasno i precyzyjnie informacji jaki charakter ma "szkolenie u pracodawcy" w kontekście kryterium dostępu. Nie uznano natomiast zastrzeżeń co do tożsamych określeń użytych przez ekspertów, tym bardziej, iż raz Wnioskodawca czynni z tego zarzut, a raz odwołuje się do spoistości stanowiska. W efekcie należało stwierdzić, iż zarzut ten nie przesądza o naruszeniu zasady poufności i bezstronności, a weryfikacji poszczególnych zapisów dokonano z uwzględnieniem treści kryteriów oraz przez ich znaczenie dla planowanego przedsięwzięcia. Odnośnie kwestii prawidłowej nomenklatury odwołano się do stosownych przepisów Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, a sam Wnioskodawca powołuje je dopiero w treści odwołania. Oceniający podaje, że nie jest to stanowisko prawidłowe, a tego typu zapisy winna zawierać sama aplikacja. W myśl powołanego Rozporządzenia kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych nie przybiera formy "szkolenia praktycznego", a szkolenie takie stanowi typ realizacji operacji w ramach Priorytetu 8.2.1 Regionalne Kadry Gospodarki, działania 8.2 Transfer wiedzy, Poddziałania 8.2.1 Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W kontekście powyższego eksperci oceniający wniosek mogli mieć uzasadnione wątpliwości w zakresie charakteru szkoleń. Podkreślono, że w przypadku szkoleń nie ma konieczności określenia we wniosku wskaźnika efektywności zatrudnienia. W momencie składania wniosku Wnioskodawcy były znane wydane wytyczne czy zasady realizacji form wsparcia. W podsumowaniu IP PO KL stwierdziła, że procedura oceny wniosku i rozpatrywania protestu posiada uchybienia, co mogło mieć wpływ na ocenę wniosku, a to winno skutkować przekazaniem wniosku do ponownej oceny na podstawie pkt.6.16 Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL z dnia [...]r. . Pismem z dnia [...] r. Wnioskodawca został poinformowany, iż w wyniku ponownej oceny projektu w zakresie elementów będących przedmiotem procedury odwoławczej ogólna ocena wyniosła 56 pkt, nie osiągnął minimum 60 % punktów ogółem oraz 60 % punktów w części 3.1, 3.4, 3.2, 3.3 oraz 3.5 Karty Oceny Merytorycznej, przy czym jeden z ekspertów ocenił wniosek na 51,5 punktów, zaś drugi na 60,5 punktów. Na powyższe rozstrzygnięcie Wnioskodawca pismem z dnia [...] r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uwzględnienia skargi i stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez instytucje pośredniczącą, Wojewódzki Urząd Pracy w K. . Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: - art. 26 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2009r. Nr 84, poz. 712, dalej u.z.p.p.r.) poprzez określone zastosowanie reguł oceny projektu, które nie spełniają wymogu przejrzystości i zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów w ramach programu; - art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. poprzez dokonanie oceny projektu w sposób nierzetelny; - zasad dokonywania wyboru projektu w ramach PO KL z dnia [...] r. w szczególności pkt.6.16 "Procedura odwoławcza", poprzez nie uwzględnienie wskazań instytucji odwoławczej dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzonej ocenie. W uzasadnieniu swego stanowiska strona skarżąca wskazała, iż z punktu 6.16 Zasad dokonywania wyboru projektu w ramach PO KL w szczególności w przypadku ponownej oceny merytorycznej IOK zobowiązana jest do zapoznania się z całością dokumentacji z przebiegu oceny oraz wynikami kolejnych etapów postępowania odwoławczego oraz do wzięcia pod uwagę treści rozstrzygnięcia protestu, a następnie odwołania. Przy ponownej ocenie merytorycznej, w ocenie strony skarżącej, nie uwzględniono powyższych zasad. Jednocześnie strona skarżąca w całości podtrzymała swe stanowisko prezentowane w proteście i w odwołaniu podkreślając, iż protest został oceniony i rozpatrzony nie wyczerpująco i powierzchownie, a w szczególności sformułowania celu głównego i celów szczegółowych zgodnie z koncepcja SMART, prowadzenia pomiarów poziomu motywacji uczestników, opisu grupy docelowej i uzasadnienia jej wyboru, opisu sposobu rekrutacji uczestników i produktów wytworzonych w ramach projektu, trafność pomiaru zadań i ich opisu. Wnioskodawca podkreślił, że nie po to formułuje zarzuty by w trakcie kontroli nie były przedmiotem jakiejkolwiek refleksji IPII, co znalazło swe odzwierciedlenie w stanowisko organu odwoławczego nakazującego dokonanie ponownej oceny merytorycznej. W piśmie informującym o sposobie rozpatrzenia protestu nie zawarto informacji o tym czy został on w danym kryterium odrzucony, uznany czy tez częściowo uznany, zaś do dokumentacji odnośnie ponownej oceny projektu nie dołączono opinii eksperta. Nadto IP2 przy ponownej ocenie wniosku naruszyła zasady terminowości, gdyż informacja o ostatecznej ocenie projektu wpłynęła do wnioskodawcy po 56 dniach, miast w terminie 30 dni. Skarżąca wskazała również, iż kartach oceny projektu znaleźć można identyczne sformułowania, co dowodzi, iż oceniający konsultowali się między sobą i dokonali oceny przy zastosowaniu formuły "kopiuj i wklej". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Urząd Pracy w K. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, iż zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z ust. 2 u.z.p.p.r. jest niezasadny, gdyż wskazane przepisy dotyczą wyłącznie zadań instytucji zarządzającej PO KL, których nie sposób przypisać instytucji pośredniczącej II stopnia. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 31 ust. 1 ustawy, gdyż nie wskazano na uchybienia w doborze eksperta, który został wybrany z bazy prowadzonej przez instytucje zarządzającą, a na dobór ekspertów instytucja pośrednicząca nie ma wpływu. Nadto nie naruszono zasad dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL z dnia 1 stycznia 2012 r., w szczególności punktu 6.16 "Procedura odwoławcza". Odwołując się do zakresu zastrzeżeń zawartych w proteście wskazano, że tylko ten sam zakres może podlegać ocenie podczas procedury odwoławczej, a ponad to przedmiotem odwołania mogą być jedynie nieprawidłowości w procedurze rozstrzygnięcia protestu. Wskutek postępowania odwoławczego wniosek został skierowany do ponownej oceny zgodnie z zapisami Zasad dokonania wyboru projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W przypadku ponownej oceny merytorycznej IOK zobowiązana jest zapoznać się z całością dokumentacji dotychczasowej oceny projektu oraz wynikami kolejnych etapów postępowania odwoławczego oraz do wzięcia pod uwagę treści rozstrzygnięcia protestu, odwołania w szczególności do wnikliwego przeanalizowania wskazanych nieprawidłowości. IOK dokonuje zatem ponownej oceny projektu w zakresie elementów będących przedmiotem procedury odwoławczej. Protest wniesiony w dniu [...] r. odnosił się do części A pkt. 2 "Czy projekt spełnia kryteria dostępu" oraz do części B Karty oceny merytorycznej w zakresie kryteriów w punkcie 3.1 i 3.4 "a’, "b", "c" uzasadnienie potrzeby realizacji projektu i cele projektu, punkcie 3.2 "a", "b", "c", "d" grupy docelowe, punkcie 3.3 "a", "b" zadania, 3.5 "a", "b" oddziaływanie projektu, 3.6 i 3.7 "c", "d", "e" potencjał i doświadczenie projektodawcy i sposób zarządzania projektem, w części IV "a", "b", "c", "d", "e" wydatki. IP II PO KL podała, iż zarzut złamania zasady poufności i bezstronności uznała za niezasadny, gdyż podobieństwo komentarzy członków Komisji Oceny Projektów potwierdza niejasność charakterystyki aplikacji, która wzbudziła wątpliwości obojga sprawdzających. Ponowna ocena merytoryczna wniosku została dokonana zgodnie z Zasadami dokonywania wybory projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, który na oceniających nakłada obowiązek zapoznania się z całością dokumentacji konkursowej i oceny projektu. Natomiast ponowna ocena merytoryczna eksperta nie jest wiążąca i ma charakter pomocniczy dla ponownej oceny merytorycznej wniosku. Uznano, że zarzuty co do braku adnotacji o uwzględnieniu, w całości lub w części czy też odrzuceniu treści zawartych w proteście nie są zasadne, gdyż dokonano takiej oceny, zaś na etapie odwołania zarzuty strony skarżącej zostały uwzględnione więc zarzut ten w całości jest chybiony. Wydłużony proces ponownej oceny nie miał wpływu na ogólny wynik oceny merytorycznej a spowodowany był koniecznością zachowania równego traktowania Wnioskodawców i dostępu do 5% rezerwy finansowej przeznaczonej na odwołania i transparentności procedury wyboru projektów. Fakt umieszczenia na KOP znajdują się identyczne sformułowania nie świadczy, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, o naruszeniu zasady poufności i bezstronności oceny, gdyż § 11 ust. 23 i 24 Regulaminu dokonywania oceny merytorycznej wskazuje, iż w przypadku, gdy wnioskodawca złoży więcej niż jeden wniosek o dofinansowanie to w celu umożliwienia osobom oceniającym prawidłowej jego weryfikacji można udostępnić informację, które mają wpływ na ocenę wniosku, zaś ust. 24 daje Przewodniczącemu Komisji możliwość przekazania wszystkich wniosków tego samego wnioskodawcy złożonych w ramach jednego konkursu do oceny tych samych, losowo wybranych oceniających. Pismem z dnia [...] r. strona skarżąca podjęła polemikę ze stanowiskiem prezentowanym u odpowiedzi na skargę podtrzymując zarzuty zawarte w skardze. Na rozprawie w dniu [...] r. strona skarżącą wskazała na treść wytycznych IOK dotyczących stażu i praktyk zawodowych, które zostały udostępnione w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. Wojewódzki Urząd Pracy w K. odniósł się do treści pisma strony skarżącej z dnia [...] r., a nadto wskazał, iż brak dokumentu z dnia [...] r. nie miał wpływu na ocenę ostateczną wniosku. Z analizy ponownej oceny wniosku wynika, że nie uzyskał on minimum 60 % w punktach - pierwszego oceniającego w punkcie 3.1. i 3. 4 - 9 punktów przy minimum na poziomie 15 punktów, w punkcie 3.2 - 6 punktów przy minimum na poziomie 9 punktów, w punkcie 3.3 – 10 punktów przy minimum na poziomie 12 punktów, w punkcie IV - 8 punktów przy minimum na poziomie 9 punktów, - drugiego oceniającego punkcie 3.1.i 3. 4 - 11 punktów przy minimum na poziomie 15 punktów, w punkcie 3.2 –8 punktów przy minimum na poziomie 9 punktów, w punkcie IV–8 punktów przy minimum na poziomie 9 punktów, a ocena ta wynikała z innych przesłanek niż przywołane Wytyczne. Skazano ponad to, iż powiatowe urzędy pracy obowiązane są stosować przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.) odnośnie kwestii stawek, form wsparcia oraz grupy docelowej, a zatem Wytyczne nie miały tu zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 14 marca 2012 r. poz. 270 dalej p.p.s.a) sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami są przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.dalej u.z.p.p.r.), która w art. 30c stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zawiera szczególne uregulowania dotyczące sposobu rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny ( art. 30c ust. 3 i ust. 5), a także wskazuje (w art. 30 e), że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przez sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny jest obowiązany dokonać kontroli legalności zaskarżonej formy działania organu administracji z uwzględnieniem źródeł prawa, rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji tj. Konstytucji RP, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego - na obszarach działania organów, które je ustanowiły. Sądowa kontrola obejmuje również zgodność z normami prawa wspólnotowego. Ponadto skoro z art. 184 Konstytucji RP nie wynika, aby kontrola sprawowana przez sądy administracyjne dotyczyła jedynie zgodności działań administracji publicznej z normami prawa powszechnie obowiązującego i skoro w ustawie o zasadach polityki rozwoju ustawodawca tak postanowił, sąd administracyjny kontroluje też ocenę projektów podlegających dofinansowaniu ze środków publicznych na podstawie kryteriów zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych, dokonywaną przez instytucję zarządzającą. Stosownie do art. 30 c ust. 3 u.z.p.p.r., w wyniku rozpatrzenia skargi sąd może: 1/ uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; 2/ oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3/ umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie jest uprawniony do dokonywania oceny merytorycznej projektu, kontroluje jedynie czy ocena tego projektu została przeprowadzona z zachowaniem obowiązujących norm prawnych. W tym miejscu zauważyć należy, że zmiana ustawy, która z dniem 20 grudnia 2008 r. wprowadziła nowy system procedury odwoławczej oraz szczególną procedurę sądowo - administracyjną stosowaną w ramach sądowej kontroli postępowania w sprawach finansowania projektów była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. P 1/11 orzekł w punkcie I, że: 1/ Art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 i nr 157, poz. 1241) przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2/ Art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie , w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. 3/ Art. 30 c ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. Jednocześnie w punkcie II sentencji Trybunał postanowił, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, a postępowanie konkursowe zostało zamknięte w tym okresie, zaś w dacie wyrokowania te ułomne przepisy już nie obowiązywały, natomiast powyższe kwestie zostały uregulowane w ustawie z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w szczególności art. 30a i art. 30b ( Dz.U.2013.714 ), co stanowiło podstawę do oceny skargi zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. Dokonując do oceny zasadności skargi wskazać należy, że przedmiotem skargi jest ponowna ocena merytoryczna dokonana na mocy uchwały Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia [...] r., na skutek której wniosek o dofinansowanie projektu Rynek czeka na fachowców, nie został przyjęty do realizacji. Ocena ta została dokonana w oparciu o dokumentację konkursową Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet VI "[...] " Działanie 6.1 "Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie" Poddziałanie 6.1.1 "Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy" Konkurs zamknięty nr [...] oraz Zasady dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia [...] r. Podkreślenia wymaga, iż ocena ta mogła być dokonana jedynie w zakresie tych elementów oceny pierwotnej projektu, które były przedmiotem procedury odwoławczej, gdyż odwołanie służy co do zasady ponownemu rozpatrzeniu kwestii będących uprzednio przedmiotem protestu. Oznacza to, iż zakres przedmiotowy odwołania jest zdeterminowany zakresem wcześniej złożonego protestu. Dodatkowo przedmiotem odwołania mogą być jedynie zarzuty dotyczące nieprawidłowości w procedurze rozpatrywania protestu oraz ewentualne informacje dotyczące oceny wniosku, które nie były znane wnioskodawcy na etapie składania protestu. Poza tymi przypadkami instytucja rozpatrująca odwołanie nie odnosi się do zarzutów, które wcześniej nie zostały wskazane w proteście. Ponadto instytucja rozpatrująca odwołanie nie jest zobowiązana do odnoszenia się do argumentów wnioskodawcy pozytywnie rozpatrzonych przez IOK na etapie rozstrzygania w przedmiocie protestu. Powyższe wynika wprost z treści Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Tożsama regulacja ujęta jest w punkcie 6.9.3 powołanych powyżej Zasad, a odnosi się do oceny dokonanej przez eksperta na poziomie postępowania odwoławczego, a wyraża on swoją opinię o wniosku o dofinansowanie na podstawie Karty oceny merytorycznej, ale opinia dotyczy tylko tych elementów wniosku, które były przedmiotem procedury odwoławczej i które będą przedmiotem ponownej oceny merytorycznej. Przed wyrażeniem opinii ekspert zapoznaje się z przekazaną przez instytucję korzystającą z jego usług dokumentacją dotyczącą danego wniosku, obejmującą dokumenty, które pozwolą ekspertowi na wyrażenie opinii dotyczącej elementów wniosku, które były przedmiotem procedury odwoławczej i które będą przedmiotem ponownej oceny merytorycznej. W skutek wdrożenia wyżej przedstawionej procedury odwoławczej i ponownej analizy oceny wniosku stwierdzono, że nie uzyskał on minimum 60 % w punktach - pierwszego oceniającego w punkcie 3.1. i 3. 4 - 9 punktów przy minimum na poziomie 15 punktów, w punkcie 3.2 - 6 punktów przy minimum na poziomie 9 punktów, w punkcie 3.3 – 10 punktów przy minimum na poziomie 12 punktów, w punkcie IV - 8 punktów przy minimum na poziomie 9 punktów, - drugiego oceniającego punkcie 3.1.i 3. 4 - 11 punktów przy minimum na poziomie 15 punktów, w punkcie 3.2 – 8 punktów przy minimum na poziomie 9 punktów, w punkcie IV – 8 punktów przy minimum na poziomie 9 punktów. Ogólna ocena wniosku została ostatecznie ustalona na 56. Odnosząc się do poszczególnych wyżej wymienionych punktów należy wskazać, iż w punkcie 3. 1 i 3. 4 należało wskazać problem, na których odpowiedź stanowi cel główny projektu oraz dokonać opisu sytuacji. Wnioskodawca odniósł się do sytuacji na rynku pracy, gdzie poszukiwani są "fachowcy" oraz dostrzeżono zapotrzebowanie na osoby wykształcone dysponujące konkretnymi umiejętnościami rzemieślniczymi podkreślając fakt zamykania szkół zawodowych, a to poprzez dane statystyczne ogólnopolskie i pochodzące od Wnioskodawcy. Wnioskodawca wskazał na potrzebę powrotu na rynek pracy poprzez organizowane szkolenia zakończone możliwością zdania egzaminu czeladniczego. Powyższe założenia odniesiono do grupy osób poszukujących pracy, kobiet i mężczyzn, z wykształceniem ogólnokształcącym, bezrobotnych, bez doświadczenia zawodowego, zarówno poniżej 25 roku życia, jak powyżej 50 roku życia. Oceniający natomiast wskazują, że cele projektu, opis problemowy jest bardzo ogólny i utrudniający odniesienie się do celów projektu, Wnioskodawca używa sformułowań ogólnych np." określone dziedziny życia zawodowego" jednocześnie wskazując bez odniesienia się do źródeł tej wiedzy, iż na rynku brak jest osób rzetelnie, odpowiedzialnie i uczciwie wykonujących pracę. Uzasadnienie projektu jest zatem niewłaściwe, nieprecyzyjne, nieadekwatne do możliwości realizacyjnych na terenie jednego powiatu, nie odniesiono się do zapotrzebowania na tego rodzaju działalność przez potencjalnie zainteresowane osoby. Oceniono, że cel główny i cele szczegółowe projektu nie są zgodne z koncepcją SMART, nie odnoszą się do obszaru wsparcia. Znaczna część statystyk odnosi się do kraju, a nie obszaru wsparcia, błędne jest założenie, że wszyscy uczestnicy ukończą projekt, nie wskazuje metodologii doboru grup i uczestników. W punkcie 3.2 należało określić grupy docelowe poprzez cechy istotne projektu, opisać sposób rekrutacji uczestników ze szczególnym uwzględnieniem zasady równych szans. Należało również dokonać opisu potrzeb, barier i oczekiwań uczestników projektu oraz wskazać źródła pozyskiwania danych o skali zainteresowania potencjalnych uczestników planowanym wsparciem projektowym. Wnioskodawca wskazał grupę 60 osób bezrobotnych, z co najmniej średnim wykształceniem, z czego 24 to kobiety, a 36 to mężczyźni, wszyscy w wieku 18-64 lat. Nabór będzie prowadzony od lutego 2013 r. do sierpnia 2013 r., przy okazji wizyt osób bezrobotnych w Urzędzie Pracy, następnie zostanie stworzona grupa uczestników co najmniej 5 osobowa, z możliwością utworzenia grupy rezerwowej. Oceniający stwierdzili, iż w opisie grupy Wnioskodawca nie odniósł się go osób długotrwale bezrobotnych, mimo że przewiduje ich udział w programie. Opis grupy docelowej jest bardzo ogólny, a nadto nie wskazano jakie działania zostaną podjęte gdy nie zgłosi się co najmniej 5 osób, nie podano bowiem skali zainteresowania projektem. Nie podano jakimi rodzajami szkoleń byliby zainteresowani potencjalni uczestnicy, nie wskazano również z jakimi barierami mogą spotkać się uczestnicy programu np. problemy z dojazdem lub brak środków na dojazdy. W punkcie 3.3 należało określić trafność doboru zadań i opis zadań w kontekście osiągnięcia celów szczegółowych projektu i racjonalność harmonogramu zadań. Wnioskodawca wskazał, iż po okresie rekrutacji odbędą się zajęcia motywacyjne w grupach zakończone rozmową kwalifikacyjną. zostanie opracowany indywidualny plan aktywizacji, ze szczególnym uwzględnieniem współpracy z MOPS i objęcia działaniami klientów tegoż Ośrodka, następnie odbędą się w grupach warsztaty motywacyjne. Następnym etapem będzie teoretyczne przygotowanie do zawodu w trakcie indywidualnie dobranych zajęć trwających łącznie 240 godzin, a ich uczestnicy otrzymają materiały szkoleniowe oraz stypendium. W następnym etapie odbędą się zajęcia praktyczne w siedzibie pracodawcy w wymiarze 800 godzin. Cykl szkoleń zostanie zakończony egzaminem czeladniczym, a świadectwa czeladnicze zostaną uwierzytelnione w Związku Rzemiosła Polskiego oraz w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, a nadto zostaną przetłumaczone na język angielski i niemiecki. Wnioskodawca zakłada wydanie 55 świadectw czeladniczych. Dokonując oceny tegoż punktu oceniający wskazali, iż Wnioskodawca nie wskazał jak będzie wyglądało wsparcie programu u pracodawców. Nie dokonał rozróżnienia działań tak by nie dublowały się te podejmowane już wobec bezrobotnych potencjalnych uczestników programu z tymi, które będą ich obejmować już w czasie trwania programu. Opis szkoleń zawodowych oraz praktycznych jest pobieżny co utrudnia jego ocenę. Wskazano na brak w określeniu sposobu doboru tematyki zajęć oraz sposobu ich organizacji np. ilości edycji kursu, warunki i terminy rozpoczęcia i zakończenia, zaangażowana kadra, przekazywane materiały, podstawy określenia wielkości zajęć 240+800 godzin. Nadto nie wskazano by projekt był konsultowany z interesariuszami. W punkcie IV należało przedstawić wydatki projektu, ich niezbędność do realizacji projektu i osiągnięcia jego celu, racjonalność i efektywność tych wydatków, wskazać na kwalifikowalność wydatków, zasadności poziomu kosztów, prawidłowość sporządzenia bilansu. Wnioskodawca wskazał w tym punkcie wielkość wydatków ogółem z rozróżnieniem na koszty bezpośrednie, koszty szkolenia teoretycznego, praktycznego oraz koszt egzaminu czeladniczego. Wskazał również koszty zarządzania projektem i koszty pośrednie z rozbiciem na rok 2013 i 2014, a w efekcie wartość wnioskowanego dofinansowania. Oceniający wskazali na brak dostatecznego uzasadnienia niezbędności kosztów w wymienionych przez nich pozycjach wniosku w tym zakwestionowali potrzebę akcji promocyjnej za pomocą plakatów, skoro Wnioskodawca ma bezpośredni kontakt z potencjalnymi uczestnikami. Zakwestionowano również potrzebę zatrudniania doradcy zawodowego przez cały okres trwania projektu, podczas gdy jego rola powinna zakończyć się pop pierwszym etapie projektu. Podobne uwagi tyczyły specjalisty do spraw kwalifikacji zawodowych oraz specjalisty do spraw szkoleń praktycznych. Nie zaakceptowano kosztów pośrednich stanowiących 18 % kosztów bezpośrednich, a w części sposób opisania kosztów uniemożliwił ich weryfikację. W podczas ponownej oceny merytorycznej dokonywanej na skutek uwzględnienia odwołania, jak już wyżej wspomniano wniosek uzyskał 56 punktów, co w porównaniu z pierwotną oceną stanowi istotną różnicę i świadczy samo przez się o wnikliwej ocenie dokonanej na skutek złożonych środków odwoławczych. Raz jeszcze należy przypomnieć, iż ocena projektu powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że zasada równego dostępu do pomocy odnosi się w pierwszej kolejności do czynności, o jakich mowa w art. 26 ust. 1 u.z.p.p.r, w zakresie stanowienia aktów o charakterze generalnym regulującym zasady prowadzenia konkursu. W przypadku dokumentu "Zasady dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" z dnia [...] r. zasada równego dostępu znalazła wyraz przede wszystkim w formie jego uszczegółowienia, który to akt pozostawia ekspertom oceniającym wnioski dalece ograniczoną swobodę w zakresie oceny wad wniosków i oceny wyrażonej w punktacji. To, czy zasada równego dostępu została zachowana w odniesieniu do poszczególnych wniosków, jest przedmiotem oceny sądu administracyjnego w konkretnej sprawie. (wyroki NSA z 28.04.2011 r., II GSK 675/11 i 4.09.2012 r., II GSK 1411/12, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Pogląd ten podziela również Wojewódzki Sąd Administracyjny w tej sprawie stwierdzając, iż nie została ona naruszona, a oceny tej nie zmieniają przywołane przez stronę skarżącą Wytyczne IOK dotyczące stażu/praktyk zawodowych z dnia [...] r. gdyż wprowadzone one zostały już po zakończeniu postępowania konkursowego, a zatem w czasie jego trwania wszystkich uczestników postępowania obowiązywały takie same uregulowania, a oceniający dokonywali oceny w oparciu o jednorodnie sformułowane warunki dla potencjalnych beneficjentów. W tym miejscu należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 31 ust. 4 u.z.p.p. ekspert, przed przystąpieniem do oceny projektu, składa instytucji korzystającej z jego usługi oświadczenie, że nie zachodzi żadna z okoliczności powodujących wyłączenie go z udziału w ocenie projektu na podstawie ustawy, o której mowa w ust. 3, oraz że nie zachodzą żadne okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności względem podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie lub podmiotu, który złożył wniosek będący przedmiotem oceny. Oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym należy składającego pouczyć przed złożeniem oświadczenia. W treści skargi strona skarżąca zarzucając ocenie nierzetelność pomija powyższe uregulowania. W ocenie Sądu, jak to wynika z wyżej przedstawionych zestawień wymogów konkursowych, treści wniosku oraz dokonanej oceny tegoż wniosku, ocena została dokonana w sposób zgodny z dokumentacją konkursową Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VI "[...] " Działanie 6.1 "Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie" Poddziałanie 6.1.1 "Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy" Konkurs zamknięty nr [...] , a w szczególności zgodnie z Zasadami dokonywania wyboru projektu w ramach PO KL z dnia [...] r. Z treści oceny wynika, że IOK przy ponownej ocenie wniosku zapoznała się z dokumentacja konkursową i wynikami dotychczasowego postępowania oraz dokonała ich szczegółowej analizy wydając opisaną szczegółowo wyżej ocenę. Opis i uzasadnienie tejże oceny jest klarowny i pozwala na dokonanie weryfikacji, czy posłużono się odpowiednim opisem kryteriów i adekwatną do tego opisu oceną przedłożonego projektu. Należy również zwrócić uwagę skarżącego, że została wydana Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, a w części II tegoż dokumentu zawarte są szczegółowe dane niezbędne do sporządzenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. I tak na przykład odnośnie punktu 3.1 grupa docelowa to grupy docelowe opisywane szczegółowo w pkt 3.2 wniosku. Projektodawca powinien jednak opisywać sytuację problemową w kontekście grupy docelowej, do której skierowane zostanie wsparcie. Dokonując oceny złożonego wniosku Wojewódzki Urząd Pracy w K. winien kierować się generalną zasadą oceny projektów zarówno co do celu głównego jaki celów szczegółowych wynikającą z reguły SMART : - S – specific – szczegółowe, konkretne – cele powinny być szczegółowo i jednoznacznie określone, dotyczyć konkretnych problemów; - M – measurable – mierzalne – cele powinny zostać sformułowane w sposób pozwalający na ustalenie wskaźnika/wskaźników ich pomiaru; - A – acceptable/accurate – akceptowalne/trafne – cele powinny być określane z uwzględnieniem otoczenia społecznego, w którym realizowany będzie projekt, a przede wszystkim z uwzględnieniem potrzeb grup docelowych projektu. Trafność odnosi się do zdiagnozowanego w punkcie 3.1.1 wniosku problemu/problemów i wskazuje, że cele muszą bezpośrednio wynikać z opisanej wcześniej sytuacji problemowej oraz starać się obejmować wszystkie przyczyny powstania problemu/problemów (kompleksowość). Rzetelna analiza jest nie tylko podstawą do określenia celów, ale również wpływa na dobór odpowiednich form wsparcia i metod pracy z odbiorcami projektu. W tym kontekście pominięcie jakiegokolwiek aspektu problemu/problemów zwiększa ryzyko niepowodzenia całego przedsięwzięcia. - R – realistic – realistyczne – możliwe do osiągnięcia poprzez realizację projektu (nie mogą się odnosić do zadań i obszarów, które nie będą objęte projektem). Zadania przedstawione w punkcie 3.3 wniosku powinny być ściśle związane z celami projektu i w oczywisty sposób zmierzać do ich osiągnięcia. Dokonanie oceny stanowiska strony skarżącej w kontekście wyżej wymienionych przesłanek pozwala na stwierdzenie, że nie odpowiada ono wyżej wskazanym kryteriom generalnym, zaś ocena dokonana przez Instytucję Zarządzającą odnosi się do tych reguł. Podkreślenia wymaga również, iż przedmiotem rozstrzygnięcia jest ponowna ocena dokonana na skutek odwołania strony skarżącej, a zarzuty podnoszone odnośnie treści rozpatrzenia protestu na tym etapie postępowania nie mogą być skuteczne. Odnośnie zarzutu wydania ponownej oceny merytorycznej z naruszeniem 30 dniowego terminu wskazanego na stronie 81-82 Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL należy wskazać, iż na stronie 81-82 tegoż dokumentu znajduje się zapis, że IOK w terminie: - 14 dni w przypadku odwołania dotyczącego oceny formalnej lub - 30 dni w przypadku odwołania dotyczącego oceny merytorycznej od daty wpływu do IOK pozytywnego rozstrzygnięcia odwołania przeprowadza proces ponownej oceny wniosku i informuje beneficjenta o jego wynikach. Zapis ten nie jest zagrożony sankcją, a charakter wymienionych tam terminów należy określić jako instrukcyjny, a to w powiązaniu z treścią Regulaminu dokonywania oceny merytorycznej z dnia 6 grudnia 2011 r., gdzie w § 14 ust 1 stwierdzono, że w ramach konkursów zamkniętych i otwartych w celu dalszej lub ponownej oceny merytorycznej wniosków po pozytywnym rozpatrzeniu któregokolwiek z środków odwoławczych (protestu, odwołania, skargi do sądu administracyjnego) zarówno od oceny formalnej oraz oceny merytorycznej niezwłocznie zwoływane jest odrębne posiedzenie KOP. Odnosząc powyższe uregulowanie do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że nie ma podstaw do zarzucenia KOP działania nie noszącego cech niezwłoczności. Dokonując oceny sformułowanych przez stronę skarżącą zarzutów odnośnie powtórzenia w treści oceny przez oceniających tych samych sformułowań należy odnieść się do poszczególnych punktów wniosku i Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, gdzie wyraźnie wskazano, iż dla przykładu w punkcie 3.1 należy wskazać cel główny i cele szczegółowe projektu w nawiązaniu do wskazanego problemu. Powtórzenie w treści oceny tego sformułowania z punktu stylistycznej oceny nie jest poprawne, natomiast w odniesieniu do meritum projektu i wymogów mu stawianych nie jest nieprawidłowe. Zbieżność określeń stosowanych przez oceniających odnosi się wprost do treści zapisów konkretnego punktu wniosku, a całkowite ich pominięcie w treści uwag, mogłoby paradoksalnie świadczyć o braku wnikliwości oceny projektu. Przy takich warunkach oceny projektu, ich weryfikacja dokonana przez ekspertów, członków KOP, opierała się na wskazanych przez stronę we wniosku danych. Sąd nie dopatrzył się w przedstawionym trybie oceny projektu odstępstwa od reguł określonych w dokumentach konkursowych wskazanych wyżej. Sąd w sformułowaniu kryteriów konkursowych nie dopatrzył się zarzucanej przez stronę skarżącą niespójności, a wobec powyższego mogły one stanowić podstawę oceny projektu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 29 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GSK 658/10, LEX nr 597037) stwierdził, że z przepisu prawa materialnego - art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. - wynika nałożenie na instytucję (zarządzającą, wdrażającą, pośredniczącą) obowiązku przeprowadzenia oceny projektu w sposób rzetelny i bezstronny, co tym samym obliguje zarówno instytucję oceniającą wniosek do stosowania tych zasad, jak i organ odwoławczy do tego aby przy rozpatrywaniu protestu (odwołania) stosować formułę opartą o zasadę rzetelności i bezstronności, a jednocześnie skutkuje koniecznością rozważenia w postępowaniu odwoławczym wszystkich zarzutów protestu (odwołania), w tym także zarzutów merytorycznych. Wymagania te zostały spełnione w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Mając na uwadze powyższe, argumenty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, a co za tym idzie ocena projektu została przeprowadzona właściwie, a skarga winna ulec oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.