III SA/Gl 1029/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Adam Gołuch po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na działania Dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. w przedmiocie rozpatrzenia skargi złożonej w trybie postępowania skargowo-wnioskowego postanawia: odrzucić skargę. A.C. (dalej: strona skarżąca, skarżący) pismem z 29 września 2025 r. wniosła skargę na działania Dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. (dalej: organ administracji, Dyrektor MZUiM). Wyjaśniła, że organ administracji doprowadził do zajęcia egzekucyjnego na jej koncie bankowym swoim zaniedbaniem administracyjnym i naruszaniem przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdziła, ze jej dobra osobiste zostały naruszone oraz zażądała wszczęcia odpowiedniej procedury administracyjnej względem urzędników Urzędu Miasta w K. Organ administracji w piśmie z 25 listopada 2025 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że przedmiot wniesionej skargi nie jest ujęty w przepisach ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym skarga powinna podlegać odrzuceniu. Ponadto wskazał m.in., że Dyrektor MZUiM nie prowadzi względem skarżącej żadnego postępowania administracyjnego wszczynanego na jej wniosek (np. w zakresie udzielenia ulgi w spłacie należności publicznoprawnych lub też w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. W myśl art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przytoczone powyżej wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Z tego względu sprawy, które dotyczą aktów lub czynności niewymienionych w tym katalogu, nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W konsekwencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z powyższych przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest żądanie skarżącej dotyczące działania Dyrektora MZUiM w K. i jego urzędników. Wyjaśnić należy, że okoliczność, iż konkretne działanie podejmuje organ administracji publicznej nie przesądza jeszcze o właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na jego działanie lub zaniechanie działania. Kontroli sądu administracyjnego została bowiem poddana wyłącznie działalność organów administracji publicznej realizowana w ramach tzw. władztwa administracyjnego, do której nie można zaliczyć działalności organu polegającej na wskazanym przez skarżącą zaniechaniu i zaniedbaniach administracyjnych oraz zajęcia komorniczego na koncie bankowym strony. Niniejsza skarga bowiem nie dotyczy decyzji administracyjnej, ani żadnego aktu wymienionego w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Dlatego też nie podlega kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. W związku z powyższym wskazać należy, że zaskarżone działanie/zaniechanie nie należy do aktów bądź czynności określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie w takiej sytuacji jest prowadzone w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski". Przedmiotem takiej skargi, stosownie do treści art. 227 k.p.a., może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 k.p.a. poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji. Ponadto zaznaczenia wymaga, że takie skargi i wnioski są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi, wniosku). Uproszczenie postępowania skargowego wyraża się w tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego (wnioskodawcy), a tylko zawiadamia się go o swoich działaniach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących przyczynami skargi, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia. Na działanie administracji publicznej w sprawach skarg i wniosków nie rozciąga się kontrola sprawowana przez sąd administracyjny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 16, Warszawa 2019, s. 1072, teza 6). Postępowanie skargowo-wnioskowe uregulowane w Dziale VIII k.p.a. ma bowiem charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II k.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (zob. np. postanowienia NSA z: 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09; 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15; 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3207/17; postanowienia WSA w Gliwicach z: 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III SAB/Gl 166/25; 21 lipca 2025 r., sygn. akt III SAB/Gl 206/25; 14 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 956/25). Stosownie natomiast do treści art. 242 § 1 k.p.a. wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku. W przedmiotowej sprawie organem właściwym zatem do rozpoznania złożonego przez stronę skarżącą wniosku był Dyrektor MZUiM w K. Reasumując zatem stwierdzić należy, że sprawa objęta niniejszą skargą pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych. Przedmiot bowiem inicjowanej sprawy w całości dotyczy postępowania przed sądem powszechnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za niedopuszczalną i odrzucił, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.