III SA/Gl 1032/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania) w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i decyzji pierwszej instancji postanawia: oddalić wniosek. Skargą z dnia [...] r. M. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] r. o nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. W skardze tej strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i decyzji pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła, że aby zapłacić podatek w wysokości określonej w decyzji musiałaby zaciągnąć kredyt na znaczną sumę, co wiąże się z ponoszeniem dodatkowych kosztów. Ten sam argument strona podniosła we wniosku o wstrzymanie wykonania zawartym w oddzielnym piśmie z dnia 14 kwietnia 2011 r. skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić jednak w tym miejscu należy, iż powyższe unormowanie dotyczy jedynie tych aktów z zakresu administracji publicznej i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego zarówno doktryna jak i orzecznictwo rozumie spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem jedynie aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por.: postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 580/05, niepubl. oraz postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt I FZ 281/06, OSP 2007, Nr 6, poz. 76). Do wykonania nie kwalifikują się natomiast wszelkie odmowne akty administracyjne (vide: Z. Kmieciak "Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym", PiP 2003, Nr 5, str. 26). Wstrzymanie wykonania dotyczy bowiem sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. Nie można z kolei mówić o wykonywaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków), który mógłby podlegać wykonaniu. W literaturze zwraca się uwagę na fakt, iż nie kwalifikuje się do wykonania większość orzeczeń rozstrzygających określone kwestie proceduralne w toku postępowania administracyjnego, a więc nie przyznające uprawnień i nie nakładające obowiązków, które wymagałyby wykonania (por. T. Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 295 i 296). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania zostało objęte postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, które nie nakłada na zobowiązanego żadnych nowych obowiązków oraz nie zmienia wysokości powstałego wcześniej zobowiązania. W związku z powyższym skuteczność zaskarżonego postanowienia nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygnięcie to nie podlega bowiem realizacji w drodze egzekucji. Stąd podnoszona w treści wniosku okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w wyniku którego zajęto posiadane przez stronę rachunki bankowe, nie mogła zostać uwzględniona. Nie wynika ona bowiem z faktu wydania przedmiotowego postanowienia. Podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem wystawiony wcześniej tytuł wykonawczy, którego podstawą jest decyzja określająca bądź ustalająca zobowiązanie pieniężne, które podlega przymusowemu ściągnięciu (wykonaniu) w trybie egzekucji administracyjnej. W tej sytuacji nie może być mowy o wstrzymaniu zaskarżonego aktu, albowiem brak mu cechy wykonalności, co przesądza o niemożliwości pozytywnego ustosunkowania się do wniosku. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pierwszej instancji Sąd zauważa, że mimo, iż zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a (in fine) wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, to decyzja określająca zobowiązanie podatkowe wydana przez organ pierwszej instancji nie mieści się w zakresie pojęcia tej samej sprawy. Zaskarżone postanowienie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z uchybieniem terminu i tego dotyczy sprawa administracyjna, natomiast decyzja pierwszej instancji dotycząca kwestii materialnoprawnych jest już odrębną sprawą administracyjną. W świetle powyższego, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.