III SA/Gl 1070/25

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 14 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Adam Pawlyta po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. T. na pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia braku podstaw do wznowienia postępowania postanawia: odrzucić skargę. 5 D. T. (dalej: skarżący; strona) pismem z 17 października 2025 r. zatytułowanym "Skarga na czynność materialno techniczną" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność Oddziału ZUS w O. z 12 września 2025 r. polegającą na rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania poprzez czynność materialno-techniczną, a nie postanowieniem. Do skargi strona dołączyła fotokopię pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. (dalej: organ; ZUS) z 12 września 2025 r. nr sprawy: [...], w którym informowano, że: (1) Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych 18 lipca 2025 r. sygn. akt [...] wydał postanowienie sygn. akt [...] o wznowieniu postępowania przez ZUS; (2) stanowisko w sprawie zasiłku chorobowego za okres od 18 września 2022 r. do 31 stycznia 2023 r. nadal pozostaje aktualne, a (3) decyzja z 15 grudnia 2022 r. przyznająca prawo do zasiłku chorobowego – w dalszym ciągu pozostaje w mocy. W odpowiedzi na skargę organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wnosił o odrzucenie skargi, gdyż sprawa objęta skargą strony nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż jest niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a,"), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 350 ze zm., dalej u.s.u.s.), Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 4) ustalania uprawnień do świadczeń z zakresu ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Stosownie do treści art. 83 ust. 2 u.s.u.s., która to ustawa zawiera uregulowania szczególne w stosunku do p.p.s.a., od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie natomiast do regulacji zawartej w art. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568; dalej: k.p.c.), sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznawania zgodnie z art. 2 k.p.c. powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, czy Sądu Najwyższego. Sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy dotyczące: ubezpieczeń społecznych; emerytur i rent; innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (art. 476 § 2 k.p.c). Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (art. 476 § 3 k.p.c.). Wyjątki natomiast co do trybu zaskarżania decyzji organu rentowego zostały w sposób enumeratywny ustalone w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., zgodnie z którym od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wyjątek ten nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem niniejszej skargi stanowi pismo informacyjne ZUS z 12 września 2025 r. Jest to odpowiedź organu na wniosek z 12 czerwca 2025 r. w którym skarżący domagał się wznowienia postępowania w sprawie o oznaczeniu: [...], które zostało zakończone decyzją ZUS z 15 grudnia 2022 r. na mocy której przyznano stronie prawo do zasiłku chorobowego za okres od 21 października 2022 r. przyjmując do podstawy wymiaru kwotę wynagrodzenia z wymiaru czasu pracy 0,25 etatu. W podstawie prawnej ww. decyzji z 15 grudnia 2022 r. powołano natomiast art. 83 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. w związku z art. 3 pkt 3, art. 36 ust. 1, art. 40 oraz art. 43 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U z 2022 poz. 1732). Strona, co wynika wprost z uzasadnienia ww. pisma z 12 czerwca 2025 r., opierała swoje żądanie na podstawie art. 83a ust. 1 i 2 u.s.u.s. W ocenie Sądu, ustanowiony w art. 83 ust. 2 u.s.u.s. sądowy tryb odwoławczy odnosi się do wszystkich decyzji wydawanych na podstawie art. 83 ust. 1 u.s.u.s. oraz art. 83a ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s. Poza tym kwestia ustalenia prawidłowej wysokości podstaw wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, a także rozstrzyganie o uprawnieniu do otrzymania zasiłku chorobowego i jego wymiarze należy do kognicji sądów powszechnych. Zresztą w pouczeniu zawartym w decyzji z 15 grudnia 2022 r. wskazano, że strona może wnieść od niej odwołanie za pośrednictwem oddziału ZUS do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Jak wyjaśniono zaś uprzednio, tylko w wąskim zakresie spraw, ustalonym na podstawie art. 83 ust. 4 u.s.u.s., dopuszczalna jest droga sądowoadministracyjna. W pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kognicja sądów administracyjnych jest wyłączona, co wynika wprost z art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s., który stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 24 czerwca 2020 r., III SA/Gl 267/20, Legalis nr 2390176). Uznać zatem należy, że w omawianej sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych kwestie będące przedmiotem wniesionej skargi nie należą do właściwości sądów administracyjnych. W uzupełnieniu oraz w nawiązaniu do argumentacji skargi można jeszcze dodać, że pismo organu z 12 września 2025 r. stanowi jedynie pismo informacyjne, sporządzone w odpowiedzi na zadane przez skarżącego pytanie zawarte we wniosku z 12 czerwca 2025 r. Skoro jest jedynie odpowiedzią organu na korespondencję prowadzoną ze skarżącym, a nie aktem administracyjnym przyznającym, stwierdzającym albo uznającym uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa w stosunku do konkretnego podmiotu w konkretnej sytuacji to również nie mieści się z tej przyczyny w katalogu aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Warszawie z 26 czerwca 2014 r., V SA/Wa 668/14, Legalis nr 998318; postanowienie WSA w Gliwicach z 14 maja 2025 r., III SA/Gl 153/25, LEX nr 3861209). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. ----------------------- 5