III SA/Gl 1102/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-04-10

Skład orzekający: Henryk Wach, Barbara Brandys-Kmiecik, Magdalena Jankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli wnioskodawca nie posiada statusu strony w postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli wnioskodawca nie posiada statusu strony. W takiej sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest stroną, postępowanie powinno zostać zakończone formalnym orzeczeniem o umorzeniu, a nie rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. Merytoryczne rozstrzygnięcie jest zarezerwowane wyłącznie dla stron postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej przez przedsiębiorców zagranicznych. H.K. domagała się wznowienia postępowania, twierdząc, że była stroną postępowania zakończonego decyzją z [...] r. Organy administracji uznały, że H.K. nie posiadała statusu strony w dacie wydawania decyzji zmieniającej zezwolenie, ponieważ została z niego wykreślona. WSA uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że zakończyły one postępowanie merytorycznie, mimo braku statusu strony u wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonywania działalności przez przedsiębiorców zagranicznych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]. Wyrokiem z [...] r. sygn. akt III SA/Gl 1355 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. nr [...] o uchyleniu postanowienia Prezydenta Miasta K. z [...]r. nr [...]w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez przedsiębiorców zagranicznych. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż stanowisko SKO wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że brak było podstaw prawnych do zawieszenia postępowania administracyjnego przez organ I instancji w sprawie wznowionej postanowieniem z [...] r. w zakresie zmiany decyzji - zezwolenia Wojewody K. na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości prowadzonej przez zagranicznych przedsiębiorców dokonanej decyzją ostateczną z [...] r. było prawidłowe, jednak błędne były motywy, które legły u jego podstaw. Sąd orzekający przychylił się do stanowiska SKO, iż zasadnym było uchylenie postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania wznowionego w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości prowadzonej przez zagranicznych przedsiębiorców z uwagi na brak konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny co do oceny czy na dzień [...]r. H.K .przysługiwały prawa do Przedsiębiorstwa "A" w związku z wypowiedzeniem umowy spółki cywilnej przez A.K. celem ustalenia, czy H.K. posiada w tym postępowaniu status strony. Stwierdził jednakże, że ustalenie tej okoliczności winno nastąpić nie przez sąd powszechny, lecz przez organ z uwzględnieniem zmian, jakie następowały w kolejnych latach, począwszy od [...] roku, w stanie faktycznym sprawy, a w szczególności w zapisach zawartych w zezwoleniu nr [...] z [...] r. na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości na terytorium Polski przez zagraniczny podmiot gospodarczy i ustalenie w tym trybie, czy H.K. posiadała status strony w postępowaniu administracyjnym z jej wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z [...] r. Natomiast organ nie rozważył jaki jest ostateczny prawny kształt decyzji – zezwolenia nr [...]– zwłaszcza pod względem personalnym. Natomiast w ocenie składu orzekającego w sprawie III SA/Gl 1102/11 ta właśnie okoliczność winna być punktem wyjścia w zakresie oceny czy H.K. jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną [...] r. przez Prezydenta Miasta K. W sytuacji gdy wpłynął wniosek H.K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...]r. to na organie spoczywał obowiązek dokonania analizy decyzji - zezwolenia nr [...]na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczny podmiot gospodarczy, z uwzględnieniem kolejno wydawanych decyzji ją zmieniających, funkcjonowania dokonanych zmian w obrocie prawnym, a w konsekwencji rozważenia czy H.K. posiadała interes prawny w dochodzeniu przed organem wznowienia postępowania administracyjnego. Dopiero po wyjaśnieniu tych kwestii możliwe będzie w następstwie rozważenie zasadności ewentualnego uchylenia decyzji z[...]r., jako wydanej bez jej udziału w charakterze strony. Za przedwczesny uznał pogląd, iż H.K. jest stroną postępowania wyrażony bez uprzedniej oceny co do ostatecznego kształtu pod względem personalnym decyzji - zezwolenia nr [...]na prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą Przedsiębiorstwo Zagraniczne w Polsce " A", albowiem status strony winien być pierwotnie ustalany w oparciu o przepisy prawa administracyjnego dotyczącego postępowania co do którego wniosek o wznowienie został złożony. Rozstrzyganie co do rozliczeń w zakresie statusu majątkowego pomiędzy byłymi wspólnikami w wyniku rozwiązania spółki cywilnej może być wyłącznie przedmiotem postępowania przed sądem cywilnym i nie może determinować oceny dokonanej w postępowaniu administracyjnym w zakresie uznania H.K.za stronę w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z [...] r. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie faktycznym: Wojewoda K. decyzją-zezwoleniem z [...]r. nr [...] zezwolił A.K. na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczosci pod firmą Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A" w Polsce. Zezwolenie zostało wydane na okres do [...] r. Następnie było ono wielokrotnie zmieniane, przede wszystkim w zakresie adresatów zezwolenia. Decyzją z [...]r. wydaną na wniosek A.K. Prezydent Miasta K. dokonał aktualizacji danych ujawnionych w zezwoleniu poprzez zmianę adresu A.K., wskazanie siedziby przedsiębiorstwa i osoby pełnomocnika. Pismem z [...]r. H.K. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 6 Kpa. Postanowieniem z [...] r. Prezydent Miasta K. wznowił postępowanie w sprawie zmiany decyzji - zezwolenia Wojewody K. nr [...] z dnia [...] r. Postanowieniem nr [...] z [...] r. Prezydent Miasta K. zawiesił postępowanie administracyjne wznowione po wniosku H.K.. Jednocześnie postanowieniem tym wezwano H.K. do wystąpienia w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia do sądu cywilnego ze stosownym pozwem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, czy na dzień [...] r. (dzień wydania decyzji w/s zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez przedsiębiorców zagranicznych) H.K. przysługiwały prawa do Przedsiębiorstwa Zagranicznego w Polsce "A" w związku z wypowiedzeniem umowy spółki przez A.K. w piśmie z [...] r. Wydając postanowienie organ zauważył, iż na wstępie należy rozważyć czy H.K. jest legitymowana jako strona do zwracania się do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Dalej powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wywiódł, iż w takiej sytuacji organ bada te okoliczność w toku wznowionego postępowania. W konsekwencji, w ocenie organu by móc się odnieść do oceny zagadnienia czy istotnie strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu koniecznym jest uprzednie rozstrzygnięcie, czy na dzień [...] r. – to jest dzień wydania decyzji przez Prezydenta Miasta K. H.K. posiadała przymiot strony. Rozpatrując wniosek H.K. o wznowienie postępowania w sprawie zmiany decyzji-zezwolenia Wojewody K. nr [...] ([...]) z [...]r. z późniejszymi zmianami na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot gospodarczy dla A.K., zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] r., Prezydent Miasta K. odmówił uchylenia swojej decyzji [...] z [...] r., albowiem zastosował się do zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygnaturze III SA/Gl 1355/09 i decyzją nr [...] z [...] r., dokonał analizy pod względem podmiotowym zezwolenia nr [...] według stanu na [...] r. i doszedł do wniosku, że w tym dniu H.K. nie była stroną zezwolenia nr [...] na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez przedsiębiorców zagranicznych. Uzasadniając ten pogląd, organ stwierdził, iż organ miał wątpliwości co do faktu posiadania przez H.K. statusu strony, jednak rozstrzygnięcie tej kwestii zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym może nastąpić dopiero w toku wznowionego postępowania i przytoczył szereg orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, z których wynika taki pogląd. Badając status H.K. jako strony postępowania organ doszedł do przekonania, że "Decyzja Prezydenta Miasta z [...] r. nie ma wpływu na interesy prawne H.K., gdyż ostateczny prawny kształt decyzji - zezwolenia nr [...] nie ujawnił H.K. jako osoby, która ma prawo do prowadzenia Przedsiębiorstwa Zagranicznego "A". Nie sposób więc wykazać, aby H.K. była stroną postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną [...] r. przez Prezydenta Miasta K.". Odnośnie drugiej ze wskazanych przez stronę zarzutów, tj. wydania decyzji bez uzyskania stanowiska innego organu (art.145 § 1 pkt 6 Kpa) organ wskazał, iż nie jest on zasadny, albowiem przed wydaniem zmienionej decyzji-zezwolenia organ zwrócił się do następcy prawnego wojewódzkiego urzędu spraw wewnętrznych tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji, który wyraził stanowisko w piśmie z [...] r. Na tej podstawie organ wywiódł, iż nie zaistniały przesłanki wznowienia, zatem należało odmówić uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z [...]r. Od tego rozstrzygnięcia odwołanie wniósł pełnomocnik H.K.– S.D.. W uzasadnieniu wskazał na aspekty cywilnoprawne istnienia spółki cywilnej pomiędzy A.K. a H.K. i jej rozwiązania. Podniósł, że decyzja Prezydenta Miasta K. z [...] r. jest błędna, gdyż wypowiedzenie udziałów przez A.K. miało ten skutek, że to on wystąpił ze spółki, a nie H.K., a zatem nie było podstaw prawnych do udzielenia zezwolenia A.K. na prowadzenie dalszej działalności gospodarczej w nieistniejącym już podmiocie (spółce) po dniu [...] r. tj. po dniu jej rozwiązania. Zdaniem pełnomocnika H.K., A.K. mógł jedynie ubiegać się o wydanie nowego zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w nowym podmiocie i wyłącznie na własny rachunek. Wskazał na wydanie decyzji z [...] r. z wadami określonymi w art. 145 § 1 pkt 4, 6 i 7 Kpa i przywołał argumentację, która jego zdaniem świadczy o ich istnieniu. Na tej podstawie wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] r. wniósł A.K. z tym zastrzeżeniem, że nie kwestionował on tejże decyzji, lecz wniósł o uzupełnienie jej uzasadnienia i ustosunkował się do treści odwołania H.K.. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że kierując się wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 1355/09 oceną, ustalenie interesu prawnego H.K. w sprawie musiało nastąpić w oparciu o ostateczny kształt decyzji – zezwolenia z [...] r. (nr [...]; [...]) Wojewody K. w zakresie personalnym z uwzględnieniem kolejno wydawanych decyzji zmieniających zezwolenie, a nie na podstawie zagadnień cywilnych związanych z rozliczeniami pomiędzy wspólnikami spółki w wyniku jej rozwiązania. Nie ma zatem w sprawie znaczenia argumentacja odwołania wniesionego w imieniu H.K., ani też wywody pisma z [...] r. złożonego [...] r. przez S.B. już po rozstrzygnięciu sprawy przez organ II instancji, a przed sporządzeniem uzasadnienia, gdyż odnosi się do kwestii cywilnych rozliczeń pomiędzy H.K. i A.K., co nie może być przedmiotem analiz przy ocenie przysługiwania H.K. statusu strony w sprawie zakończonej decyzją z [...] r. Następnie organ przywołał wszystkie decyzje zmieniające decyzję- zezwolenie nr [...] z [...]r. i stwierdził, iż decyzją Prezydenta Miasta K. z [...]r. (nr [...]), wykreślono z zezwolenia z [...] r. H.K., zezwalając S.B. na prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą Przedsiębiorstwo Zagraniczne w Polsce "A". Dalej stwierdził, iż decyzja ta co prawda wygasła [...]r., ale stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z [...]r. związane było z niemożnością jej wykonywania przez S.D. Nie zniweczyło to wykreślenia z zezwolenia H.K., gdyż stwierdzenie wygaśnięcia dotyczy stosunków ciągłych, a nie stanów rzeczy, które już nastąpiły. Ponadto wygaśnięcie decyzji nie następuje z mocą wsteczną (ex tunc); nie można zatem wygasić wykreślenia, które już nastąpiło. SKO wskazało także, że brak legitymacji H.K. do domagania się zmiany decyzji z [...] r. wynika także z tego, że decyzją z [...]r. utrzymaną w mocy decyzją z [...]r. odmówiono H.K. i S.B. dokonania zmiany w zezwoleniu z [...] r., poprzez wpisanie w punkcie 1. tej decyzji w miejsce A.K., H.O. Prawomocnym wyrokiem z 9 marca 2009 r. (sygn. akt II SA/Gl 715/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A.K. na decyzję z [...] r. Na zakończenie organ skonstatował, iż nie funkcjonuje w porządku prawnym jakakolwiek decyzja, która wskazywałaby na przysługiwanie H.K. statusu strony władnej do domagania się weryfikacji decyzji z [...]r. Decyzje, na podstawie których H.K. była wymieniana w zezwoleniu z [...] r. jako prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "A" nie funkcjonują w obrocie prawnym (decyzja z [...] r. i z [...] r.), a z pozostałych decyzji dotyczących ujawnienia H.K. w zezwoleniu z [...] r. wynika, że zostaje ona albo wykreślona z zezwolenia - w decyzji z [...]r., albo odmawia się jej wpisania do tego zezwolenia. Tak stało się w przypadku prawomocnej decyzji z [...] r. Na tej podstawie organ uznał, iż skoro w sprawie nie sposób uznać, by H.K. mogła skutecznie podważać decyzję z [...]r. w trybie wznowienia postępowania, albowiem nie przysługuje jej status strony, to przesądza to nie tylko o braku występowania wady określonej art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. ale również uniemożliwia rozważanie w postępowaniu wznowieniowym uruchomionym przez osobę nie mającą do tego legitymacji, zaistnienia innych wskazanych przez stronę wad wznowieniowych. Dodatkowo podniósł, iż stanowisko A.K. co do znaczenia prawnego decyzji z [...] r. w sprawie odmówienia S.B. i H.K. zmiany decyzji nr [...] z [...]r. poprzez wpisanie w punkcie 1 tej decyzji w miejsce A.K. S.B.i H.O. zostało przez organ uwzględnione. Natomiast ustosunkowanie się do zarzutów odwołania wniesionego w imieniu H.K. co do istnienia wad wskazanych w art. 145 § 1 pkt 6 i 7 Kpa nie mogło podlegać ocenie organu wobec ustalenia braku strony władnej domagania się wznowienia postępowania, co uniemożliwia także analizę istnienia innych przesłanek wznowieniowych. Na to rozstrzygnięcie H.K. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której wniosła o uchylenie lub zmianę decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego w K. W uzasadnieniu skargi ponownie omówiła cywilnoprawne aspekty rozwiązania spółki cywilnej i związane z tym rozliczenia między byłymi wspólnikami. Stwierdziła, iż nie utraciła praw do firmy "A" i statusu strony w postępowaniu administracyjnym, tym bardziej, że z tej spółki nie miała zamiaru występować ani wypowiadać udziałów. To A.K. na skutek wypowiedzenia udziałów mógł ze spółki wystąpić, a następnie podjąć dalsze czynności prowadzące do rozwiązania spółki i jej likwidacji. Po likwidacji spółki P.Z. "A" działającej na podstawie zezwolenia nr [...] z [...] r. wydanego przez Wojewodę K., mógł ponownie wystąpić do organu administracyjnego o wydanie stosownego zezwolenia na działalność gospodarczą podmiotu, którego byłby jedynym właścicielem. Nie mógł natomiast pismem z [...] r. o wypowiedzeniu umowy spółki pozbawić niemalże automatycznie praw H.K. jako wspólnika istniejącej spółki i przejąć ją we własne władanie. Skarżąca powołała się na wyrok Sądu Okręgowego w K. z [...] r., z którego wynika, iż wspólnikami spółki cywilnej prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Zagraniczne w Polsce "A" wg stanu na dzień [...] r. byli A.K. i H.K.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, iż w żadnym miejscu skargi nie podniesiono, by decyzja Kolegium była niezgodna z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 lipca 2010 r. (Sygn. akt III SA/Gl 1355/09). Wskazano, iż wywody skargi dotyczą kwestii cywilnych związanych z istnieniem spółki pomiędzy A.K. a H.K. i wypływających z tego konsekwencji, co w powołanym wyroku Sądu zostało zakwestionowane jako podstawa ustalania interesu prawnego H.K. we wzruszeniu decyzji z [...]r. Wskazano także, iż strona usiłuje doprowadzić do zastosowania w sprawie oceny prawnej opartej o kwestie cywilne i pominięcia oceny prawnej wynikającej z prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, co w oczywisty sposób skutkowałoby naruszeniem art. 153 p.p.s.a. A.K. w załączeniu do pisma procesowego z [...] r., w którym odniósł się do stwierdzeń S.B. dotyczących jego statusu pełnomocnika dla doręczeń, przedstawił kserokopię oświadczenia H.K. datowanego na [...] r. a złożonego do akt sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w K. pod sygnaturą [...], z którego wynika, że nie jest ona osobą prowadzącą działalność pod firmą "A", gdyż nie posiada stosownego zezwolenia, a otrzymał je [...]r. A.K. W odpowiedzi na skargę A.K. podniósł, iż skutecznie wypowiedział [...] r. H.K. umowę spółki cywilnej. Jako matactwo określił twierdzenie skarżącej, iż winna nastąpić likwidacja spółki Przedsiębiorstwo Zagraniczne w Polsce "A" działającego na podstawie zezwolenia nr [...] z [...] r. nigdy bowiem nie nastąpiło wniesienie jej majątku w postaci Przedsiębiorstwa Zagranicznego w Polsce "A" do spółki zawartej z H.K.(dawniej O.). Jeśli H.K. rości sobie prawa winna wystąpić do sądu powszechnego, a nie wykorzystywać sąd administracyjny do wydania orzeczenia, dla którego właściwy jest sąd powszechny. Na rozprawie 29 marca 2012 r. strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika i uczestnik postępowania podtrzymali swe dotychczasowe stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Ponadto, stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Na wstępie rozważań zauważyć należy, że pojęcie strony definiuje art. 28 Kpa. Zgodnie z powołanym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Analizując zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzające je orzeczenie Prezydenta Miasta K. i dokonaną w nich ocenę posiadania przez skarżącą statusu strony, Sąd orzekający doszedł do przekonania, iż organy zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku WSA w Gliwicach sygn. akt III SA/Gl 1355/09. Zgodnie z zaleceniami Sądu dokonały bowiem analizy zezwolenia nr [...] z [...] r. na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez osoby zagraniczne pod kątem kręgu podmiotowego jej adresatów w dniu wydania decyzji w sprawie zmiany tego zezwolenia, tj. [...] r. i doszły do przekonania, że jej adresatką w tej dacie nie była już H.K.. Ocenę tę organy przekonująco uzasadniły wskazując, iż H.K. została wykreślona z kręgu adresatów zezwolenia decyzją Prezydenta Miasta K. z [...] r. nr [...], a wobec faktu, że nie zaszły w późniejszym czasie zdarzenia mogące skutkować w ten sposób, że ponownie została jej adresatką oznacza to, że nie była nią w dniu dokonania zmiany zezwolenia czyli [...] r., a zatem nie służył jej przymiot strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 Kpa. Wobec zaś takiego ustalenia oczywistym jest, że nie może się ona skutecznie domagać wznowienia postępowania na tej podstawie, że jako strona bez własnej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu. Prawidłowe jest także stanowisko organów, iż oceny tej nie zmienia fakt, że decyzja, na podstawie której dokonano wykreślenia H.K. jako strony zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej przez przedsiębiorców zagranicznych wygasła [...] r., co zostało stwierdzone decyzją SKO z [...] r., albowiem skutki decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji rozciągają się na przyszłość a nie wstecz, tak jak to jest w przypadku stwierdzenia jej nieważności, które w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zatem skutki, jakie już nastąpiły na podstawie decyzji, która wygasła w terminie późniejszym pozostają w mocy. W tym zakresie Sąd orzekający w pełni podziela stanowiska organów obu instancji, wyrażone w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K.. Sąd podziela także stanowisko organów, że badanie czy podmiot składający wniosek o wznowienie postępowania posiada status strony winno nastąpić w postępowaniu uruchomionym na skutek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania za wyjątkiem sytuacji, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty, np. z wnioskiem wystąpił podmiot, który nie ma żadnego związku z daną sprawą. Innymi słowy tylko wówczas, gdy z samego wniosku o wznowienie wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, jako podstawę wznowienia wskazano okoliczność niewymienioną w art. 145 § 1 albo nie został zachowany termin do jego wniesienia organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku winien wznowić postępowanie. W niniejszej sprawie powodem uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. stało się odpowiednio utrzymanie w mocy i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji – o odmowie uchylenia decyzji z [...] r. (zamiast orzeczenia jedynie formalnego) w sytuacji, gdy ze stosownym wnioskiem zwrócił się podmiot nie posiadający przymiotu strony, co organy szczegółowo wykazały w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć. Faktem jest, że w myśl art. 151 § 1 Kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 Kpa wydaje decyzję, w której: 1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a, albo 2/ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Cytowany przepis nie może jednak być interpretowany w oderwaniu od innych przepisów Kpa. W szczególności wniosek o wznowienie winien odpowiadać wymogom formalnym stawianym pismom procesowym, być skierowany do organu właściwego etc. Jeśli tak nie jest, pismo podlega dalszej procedurze formalnej. Do wydania rozstrzygnięcia takiego, jak wskazane w art. 149 § 2 Kpa może zatem dojść dopiero wówczas, gdy na skutek zbadania przesłanki wznowienia organ dojdzie do przekonania, że wniosek o wznowienie pochodzi od strony i jest formalnie poprawny. Będzie to decyzja odmowna, gdy organ stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia, tzn. - w przypadku wady określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) - gdy nie jest prawdziwy zarzut, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W sytuacji zaś, gdy – jak to stwierdził organ w toku wznowionego postępowania - sam wniosek nie pochodzi od strony, nie może on zakończyć się wydaniem orzeczenia merytorycznego, jako że takie rozstrzygnięcie zarezerwowane jest dla stron postępowania. Zatem w sytuacji pojawienia się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, organ winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania, a nie załatwić sprawę co do istoty. W tym zakresie Sąd orzekający podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 6 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 761/10, gdzie Sąd ten stwierdził, iż jeżeli z jakichkolwiek przyczyn okazałoby się po wznowieniu postępowania, że wnioskodawca nie jest stroną, to powinno to skutkować umorzeniem postępowania wznowieniowego, ponieważ to postępowanie może zostać wszczęte i toczyć się wyłącznie z udziałem strony. Sądowi znane jest orzecznictwo dotyczące sposobów zakończenia wznowionego postępowania, np. wyrok NSA z 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt SA/Ka 2966/95, stwierdzający, że art. 151 § 1 Kpa przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępowania, jak się jednak wydaje dotyczy ono sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, a w sprawie zasadne jest wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tych też powodów Sąd uznał konieczność uchylenia wadliwych decyzji organów obu instancji. Nie mogły natomiast odnieść skutku zarzuty zawarte w skardze a odnoszące się do cywilnoprawnych kwestii pozostających w związku z rozwiązaniem spółki cywilnej "A" i związanymi z tym rozliczeniami między byłymi wspólnikami, gdyż z jednej strony są to zagadnienia pozostające we właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych, z drugiej zaś – jak to wskazał na wstępie Sąd orzekający – rozpoznając sprawę ponownie Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w orzeczeniu Sądu, zatem winien on w dokonanej przez siebie ocenie legalności zaskarżonego orzeczenia uwzględnić zalecenia Sądu uchylającego poprzednie orzeczenie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ weźmie pod uwagę, iż nie budzi zastrzeżeń Sądu orzekającego sposób ustalenia braku u skarżącej H.K. przymiotu strony i konkluzja, że nie posiadała ona tego statusu w odniesieniu do postępowania o zmianę zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez osoby zagraniczne, zakończonego decyzją z [...] r. Kwestia zmiany decyzji kształtującej sytuację prawną A.K, która H.K. w tej dacie w żaden sposób nie dotyczy nie może bowiem naruszać jej interesu prawnego. Organ weźmie jednak pod uwagę, że rozstrzygnięcie merytoryczne może być adresowane jedynie do strony postępowania. Do podmiotu, który nie jest stroną adresowane zaś może być tylko orzeczenie formalnie kończące postępowanie, nie odnoszące się jednak do istoty sprawy. Biorąc pod uwagę wyżej poczynione rozważania i dokonane oceny, zasadnym było uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło