III SA/Gl 1166/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Karpińska, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant Sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2007r. przy udziale - sprawy ze skargi ,,A’’ Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług – interpretacji prawa podatkowego oddala skargę. Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił zmiany postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. [...], stanowiącego interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie A Sp. z o.o. w C. dotyczącej odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, powołując się przy tym na art. 14b § 5 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.). W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał, że wnioskiem z [...] r. spółka zwróciła się do organu I instancji o wydanie pisemnej interpretacji w sprawie dotyczącej odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z [...] r. ta nieruchomość nabyta w postępowaniu egzekucyjnym w drodze licytacji za kwotę [...] została przysądzona na własność spółce. Po uprawomocnieniu się tego postanowienia spółka została wpisana jako właściciel do księgi wieczystej. Tak komornik, jak i sąd odmówili wystawienia faktury VAT, a to w sytuacji - jak twierdzi spółka – kiedy doszło do dostawy towaru w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. powołując się na art. 86 ust. 2 pkt. 1 lit. a ustawy o VAT uznał, że spółce nie przysługuje prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z uwagi na to, że nabycie nieruchomości nie zostało udokumentowane fakturą VAT. W odwołaniu spółka wyraziła pogląd, iż skoro ustawa o VAT nie przewiduje zwolnienia w przypadku, gdy nieruchomość została nabyta w postępowaniu egzekucyjnym, to podatnik nabywający ją w drodze licytacji ma prawo liczyć na możliwość odliczenia zawartego w cenie podatku. Tymczasem, komornik i sąd odmówili wystawienia faktury VAT. Prezentując swoje stanowisko w sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej w K. przedstawił następującą argumentację: Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art.120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Natomiast według art. 86 ust. 2 pkt. 1 lit. a tej ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Z tych przepisów wynika zatem, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną jedynie wówczas, kiedy posiada fakturę VAT stwierdzającą nabycie towarów i usług z wykazaną kwotą podatku naliczonego. Takie stanowisko zaprezentował NSA w wyrokach: z dnia 19 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 676/97; z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt III SA 2030/03. Skoro strona nie posiadała faktury dokumentującej nabycie wskazanej nieruchomości, to tym samym nie miała prawa do obniżenia podatku należnego. Odnosząc się do zarzutów spółki, organ odwoławczy wyraził pogląd, iż uprawnionym do złożenia wniosku o udzielenie interpretacji, co do obowiązku podatkowego, zasad opodatkowania, dokumentowania dostawy nieruchomości dokonanej w trybie postępowania egzekucyjnego uprawniony jest podmiot, który tej dostawy faktycznie dokonał. Na końcu, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyjaśnił, iż nie może oceniać prawidłowości działań Sądu Rejonowego oraz komornika, jak również ustalania okoliczności związanych z brakiem spornej faktury. Decydujące znaczenie w tej sprawie posiada bowiem niesporna okoliczność, iż spółka nie posiada faktury dokumentującej tę dostawę. Decyzję tę spółka zaskarżyła do WSA wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu w całości podtrzymała stanowisko zaprezentowane we wniosku oraz w zażaleniu nie precyzując stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację powołując się przy tym dodatkowo na wyrok WSA z 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 1678/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 stycznia 2007 r., sygn. akt I FPS 1/06, sąd administracyjny sprawując kontrolę w sprawach skarg na decyzje administracyjne wydane na podstawie art. 14b § 5 ustawy Ordynacja podatkowa – jest obowiązany do kontroli takich decyzji również z punktu widzenia poprawności merytorycznej dokonanych w nich interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Według art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju, przez co według art. 7 ust. 1 tej ustawy rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei, art. 15 ust. 1 i 2 stanowią, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Najistotniejsze znaczenie dla tej sprawy ma jednak wyłączenie wskazane w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Analizując treść zacytowanych przepisów należy zatem stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie podatnikiem VAT była strona skarżąca, natomiast nie był podatnikiem sąd powszechny - Sąd Rejonowy w C., będący organem władzy publicznej realizującym zadania z zakresu wymiaru sprawiedliwości na podstawie odrębnych przepisów prawa. W tym wypadku, na podstawie przepisów ustawy Kodeks postępowania cywilnego, sąd dokonał przybicia na rzecz podmiotu, który na przetargu zaoferował najwyższą cenę zakupu licytowanej nieruchomości, a po uprawomocnieniu się tego postanowienia sąd wydał postanowienie o przysądzeniu własności, które z kolei stało się podstawą dokonania wpisu w księdze wieczystej w zakresie prawa własności tej nieruchomości. Skoro Sąd Rejonowy w C. nie był podatnikiem VAT, to tym samym nie mógł wystawić faktury VAT dokumentującej przedmiotową dostawę towaru. Jeśli zaś chodzi o rolę komornika sądowego w tym postępowaniu to rzecz przedstawia się następująco: Przeniesienie własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym ma miejsce dopiero w momencie uprawomocnienia się postanowienia sądu o przysądzeniu własności, wydawanym po przybiciu. Postanowienie to przenosi własność nieruchomości na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności przez wpis w księdze wieczystej. Komornik sądowy nie bierze udziału w czynnościach, które w podatku od towarów i usług skutkują wystąpieniem czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Komornik nie jest zatem organem egzekucyjnym na tym etapie, na którym dokonywana jest dostawa nieruchomości, tj. przechodzi prawo rozporządzania towarem jak właściciel na nabywcę. Z tego względu nie może być również płatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu czynności, która dokonywana jest bez jego udziału. Skoro komornik sądowy również nie był podatnikiem VAT, to tym samym nie mógł wystawić faktury VAT dokumentującej przedmiotową dostawę towaru. Według art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Z kolei, art. 86 ust. 2 pkt. 1 lit. a tej ustawy stanowi, że kwotę podatku naliczonego stanowi (...) suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że podatnik – strona skarżąca nie otrzymał faktury z tytułu nabycia przedmiotowej nieruchomości, co oznacza, że nie przysługiwało mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w tej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę A Sp. z o. o. w C. w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.