III SA/Gl 1202/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-07-31
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał w sposób dostateczny, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych. Pomimo wskazania na miesięczny dochód i ponoszone wydatki, sąd stwierdził, że zgromadzone środki na rachunku bankowym pozwalają na wygospodarowanie kwoty na wpis sądowy, a postępowanie egzekucyjne nie obejmowało całości posiadanych środków.Stan faktyczny
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazał na miesięczny dochód gospodarstwa domowego w wysokości 2.800,00 zł brutto, posiadanie środków transportu (ciągnik i naczepa) oraz trudności w regulowaniu bieżących płatności z uwagi na odległe terminy płatności od kontrahentów. Sąd analizował również zgromadzone na rachunku bankowym środki skarżącego oraz wydatki ponoszone na utrzymanie rodziny i nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. C. (C.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2013 r. skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.
W jego motywach podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwójką dzieci w wieku [...] i [...] lat. Ich miesięczny dochód wynosi 2.800,00 zł brutto. Kwota ta, według złożonego oświadczenia, obejmuje: wynagrodzenie za pracę żony na [...] etatu w wysokości [...] zł oraz dochód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej wielkości [...] zł. Ponieważ w ramach tej działalności świadczone są usługi transportowe jako składniki posiadanego majątku wymieniono: ciągnik siodłowy marki [...] rocznik [...] oraz naczepę [...] rocznik [...]. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że eksploatowanie samochodów jest bardzo drogie, albowiem te pracują w ciężkich warunkach i szybciej ulegają awarii. Ponadto termin płatności za wykonane usługi jest bardzo odległy, albowiem wynosi 90 dni, dlatego też regulowanie bieżących płatności, w tym podatków jest znacznie utrudnione.
Tymczasem jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: podsumowanie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, z którego ustalono, że wypracowany przez skarżącego od marca do maja przychód wynosił [...] zł i po potrąceniu kosztów jego uzyskania rzędu [...] zł przyniósł dochód w wysokości 2.929,65 zł. Z kolei zgromadzone na rachunku bankowym środki wynosiły: [...] zł (czerwiec), [...] zł (maj), [...] zł (kwiecień). Natomiast jego żona z tytułu zatrudnienia na czas określony w charakterze [...] na [...] otrzymuje wynagrodzenie rzędu [...] zł brutto. Jak wynika z akt sprawy jest ona właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w O., którą nabyła na podstawie umowy darowizny z dnia [...] r. (vide: zawiadomienie SR w M. o dokonanych w KW wpisach, k-30). Miesięczne wydatki ponoszone na jej utrzymanie wynoszą: [...] zł - podatek od nieruchomości, [...] zł – wywóz śmieci, [...] zł - energia elektryczna, [...] zł – woda, [...] zł – telefon, [...] zł – Internet, [...] zł - ubezpieczenie oraz [...] zł - opał (wydatek roczny). Wprawdzie syn skarżącego ukończył naukę w "A", niemniej jednak nie otrzymał jeszcze wyników egzaminu zawodowego. W chwili obecnej nie pracuje. Koszty jego utrzymania ponosi skarżący, wobec którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne (vide: zawiadomienia o zajęciu środków transportu, tj. naczepy [...],[...] i ciągnika siodłowego marki [...]).
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie strony od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym miejscu należy jednak zauważyć, że wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których niewątpliwie wydane wcześniej w dniu [...] r. postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy należy zaliczyć – mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II OZ 1161/09, Lex nr 601096). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Tymczasem te w rozpoznawanej sprawie nie zostały w dostateczny sposób wykazane. Wprawdzie miesięczny dochód skarżącego i jego żony wynosi 2.800,00 zł brutto, a ponoszone wydatki obejmują: podatek od nieruchomości ([...] zł), wywóz śmieci ([...] zł), energię elektryczną ([...] zł), wodę ([...]zł), telefon ([...] zł), Internet ([...] zł), ubezpieczenie ([...] zł) oraz opał ([...] zł - wydatek roczny). Jednakże zgromadzone na rachunku bankowym skarżącego środki wynoszą: [...] zł (czerwiec), [...] zł (maj), [...] zł (kwiecień). W ocenie rozpoznającego wniosek nic nie stoi na przeszkodzie aby z powyższych wygospodarować kwotę [...] zł tytułem uiszczenia należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego. Tym bardziej, że blokada środków związanych z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym obejmowała następujące kwoty: [...] zł (czerwiec) i [...] zł (kwiecień). Dlatego też przyjąć należało, że skarżący nie wykazał w dostateczny i przekonujący sposób jakoby jego sytuacja materialna była na tyle trudna, iż uzasadniałaby zastosowanie tej szczególnej instytucji procesowej jaką jest przyznanie prawa pomocy w zakresie odpowiadającym żądaniu wnioskodawcy. Analizując bowiem treść złożonego obecnie wniosku o prawo pomocy trudno doszukać się w nim okoliczności przemawiających za zmianą wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. Z tego też powodu przy ocenie niniejszego, drugiego już w przedmiotowej sprawie wniosku o prawo pomocy, nie straciły na aktualności rozważania odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy zawarte w poprzednim, prawomocnym już postanowieniu z dnia [...] r.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 165 w zw. z art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło