III SA/Gl 1223/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2026 r. sprawy ze skargi G. W. na rozstrzygnięcie Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 12 grudnia 2025 r. nr SCP-IV-5.704.8.124.2025.MTrz w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; 2) przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Śląskiemu Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie; 3) zasądza od Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi G. W. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca") jest czynność Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości (dalej "ŚCP" lub "organ") w przedmiocie nieuwzględniania protestu. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia 14 października 2025 r. Wnioskodawca został poinformowany przez ŚCP, że złożony wniosek numerze [...] (dalej również "WOD") został oceniony negatywnie na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia formalnych kryteriów wyboru projektów zgodnie z kryteriami wyboru projektów FE SL 2021-2027 Działanie 10.03 Wsparcie MŚP na rzecz transformacji, załącznikiem nr 1 do Regulaminu wyboru projektów. Projekt nie spełnił poniższych kryteriów wyboru projektów: I. Kryterium formalne: Poprawność wypełnienia wniosku oraz spójność zapisów. Organ wskazał, że Wnioskodawca w dniu 10 października 2025 r. razem z poprawioną wersją WOD załączył pismo z wyjaśnieniami w sprawie wydatku 1.1 - zakup pojazdu specjalnego (pomoc drogowa) w ramach wniosku o dofinansowanie, w którym ponownie przedstawił charakterystykę planowanego zakupu pojazdu specjalnego typu autolaweta, przedstawił analizę dostępnych alternatyw elektrycznych i w efekcie pozostawił wydatek 1.1 "zakup pojazdu specjalnego" w niezmienionej formie. Wnioskodawca jedynie w zakresie wezwania z dnia 6 października 2025 r., tj. wskazanych do wyboru opcji wymienionych w pkt od a) do c) (zmiana wydatku na proekologiczny, usunięcie wydatku z zakresu projektu, przeniesienie wydatku do kosztów niekwalifikowalnych) mógł dokonać korekty wydatku, jednakże nie zastosował się do żadnej z podanych opcji. Wnioskodawca został poinformowany, że niedostosowanie się do wezwania spowoduje, że wniosek otrzyma negatywną ocenę formalną i nie zostanie przekazany do dalszej oceny. II. Kwalifikowalność wydatków zaplanowanych w projekcie. Organ argumentował, że zgodnie z załącznikiem nr 7 Kwalifikowalność dla naboru numer [...], za niekwalifikowalne uznaje się wydatki związane z paliwami kopalnymi. W związku z tym, że Wnioskodawca nie skorygował wniosku zgodnie z wezwaniem wskazanym w piśmie z 6 października 2025 r., jak wskazano w kryterium Poprawność wypełnienia wniosku oraz spójność zapisów, wydatek 1.1 Zakup pojazdu specjalnego należało uznać za wydatek niekwalifikowalny. W związku z powyższym organ poinformował Wnioskodawcę, że jego wniosek o dofinansowanie projektu nie został zakwalifikowany do oceny spełnienia kryteriów merytorycznych. 2. Wnioskodawca pismem z dnia 23 października 2025 r. złożył protest wobec negatywnej oceny wniosku. Wniósł o: - ponowną ocenę jego wniosku, - zmianę wyniku oceny i zakwalifikowanie projektu do dofinansowania, - ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Skarżący argumentował, że organ błędnie uznał, iż na rynku istnieje alternatywa (elektryczna) o masie całkowitej powyżej 1 tony, przy czym z istoty wniosku wynika, że nie chodzi tutaj o samochód - pojazd specjalny, którego masa całkowita jest powyżej tony, a chodzi o ładowność tego pojazdu przekraczającą 1 tonę (do 3,5 tony). W sytuacji użycia pojazdu specjalnego do prowadzonej działalności Wnioskodawca musiał mieć na uwadze zarówno masę pojazdu specjalnego z ujęciem jego ładowności, tj. masy pojazdu uszkodzonego do 3,5 tony, który będzie holowany do warsztatu. Organ wskazał, że na rynku istnieje alternatywa (elektryczna), jednakże nie przedstawił na to żadnego dokumentu i nie podał skąd takie informacje posiada. Wnioskodawca wskazał jakie parametry będzie brał pod uwagę przy wyborze pojazdu specjalnego - pomocy drogowej. Wyjaśnił, że mimo poszukiwań w Internecie, rozmów telefonicznych z przedstawicielami firm samochodowych, którzy sprzedają pojazdy specjalne na rynku obecnie nie istnieje pojazd specjalny zeroemisyjny do holowania i przewozu samochodów z wypadków/kolizji, czy innych zdarzeń drogowych o ładowności przekraczającej 1100 kg - czyli z możliwością transportowania najliczniejszych na rynku, tradycyjnych pojazdów samochodowych. Fakt ten potwierdzony został rozmowami przeprowadzonymi ze Z. z siedzibą w W. Ponadto potwierdził to Urząd Transportu Dozoru Technicznego z siedzibą w W., który poinformował Wnioskodawcę, że na obecną chwilę, nie zostało wystawione żadne świadectwo homologacji dla pojazdu specjalnego elektrycznego - lawety, której ładowność wynosi do 3,5 tony. Tym samym na rynku nie ma takiego pojazdu, który legalnie może poruszać się po drogach i świadczyć tego typu usługi. Co istotne nie chodzi tutaj o samochód - pojazd specjalny, którego masa całkowita jest powyżej tony, a chodzi o ładowność pojazdu powyżej 1 tony (do 3,5 tony). W ocenie Wnioskodawcy organ błędnie zinterpretował treść złożonych wyjaśnień, w konsekwencji niezasadnie uznał, że nie doszło do "korekty" w rozumieniu wezwania. Wnioskodawca zastosował się do wezwania, przedstawiając żądaną analizę i uzasadnienie braku realnej alternatywy, co - zgodnie z załącznikiem nr 7 do Regulaminu naboru [...] - dopuszcza kwalifikowalność wydatku pomimo jego powiązania z paliwami kopalnymi.  3. ŚCP pismem z dnia 12 grudnia 2025 r., na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 1079 z późn. zm., dalej "ustawa wdrożeniowa"), poinformował Wnioskodawcę o nieuwzględnieniu protestu. Uzasadniając stanowisko, wskazał, że Wnioskodawca przewidział w projekcie m.in. zakup pojazdu specjalnego - pomocy drogowej, jednak wydatek ten związany jest z paliwami kopalnymi. Zgodnie z załącznikiem nr 7 Kwalifikowalność dla naboru VI WYDATKI NIEKWALIFIKOWALNE "1. Za koszty niekwalifikowalne uznaje się w szczególności: (...) wydatki związane z paliwami kopalnymi, chyba że nie istnieje realna alternatywa dla ich zastosowania (szczegółowe informacje należy przedstawić w załączniku dodatkowym, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 7 do wniosku o dofinansowanie)". W pierwszym piśmie dotyczącym uzupełnienia i poprawy wniosku z dnia 9 września 2025 r. Wnioskodawca został poinformowany o warunkach kwalifikowalności dla środków transportu w ramach przedmiotowego naboru oraz o możliwych sposobach poprawy wniosku w zakresie zakwestionowanego wydatku: - usunięcia wydatku z wniosku lub - przeniesienia wydatku do kosztów niekwalifikowalnych w pkt E.2.3 (co będzie się wiązało z obowiązkiem Wnioskodawcy do jego realizacji ze środków własnych) lub, - zamiany wydatku na alternatywne rozwiązanie nie związane z paliwami kopalnymi. Jednocześnie poinformowano Wnioskodawcę, że w przypadku pozostawienia wydatków zasilanych paliwami kopalnymi zobowiązany jest do dostarczenia załącznika nr 7 do wniosku - Analiza braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi. W odpowiedzi, w piśmie przewodnim z dnia 12 września 2025 r., Wnioskodawca wyjaśnił, że w przypadku zakupu pojazdu specjalnego - pomocy drogowej obecnie na rynku nie występuje żaden pojazd bezemisyjny o parametrach, które są niezbędne by świadczyć tego typu usługę, co zostało opisane w dokumencie Analiza braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi. Wnioskodawca nie dokonał zmiany, o którą został poproszony. Organ argumentował, że treść/instrukcja załącznika nr 7 do wniosku wskazuje na konieczność uzasadnienia braku istnienia na rynku zamiennika zaplanowanego do nabycia wydatku kwalifikowalnego poprzez wskazanie działań, które podjął Wnioskodawca w celu znalezienia realnej alternatywnej technologii oraz efektów tych działań (w uzasadnieniu należało wskazać dokładnie w jaki sposób i z jakim skutkiem dokonano analizy istnienia alternatywności rozwiązań, powołania się na konkretne dane). Wnioskodawca natomiast w załączniku nr 7 do wniosku przedstawił bardzo pobieżne informacje w przedmiotowym zakresie (wskazując na poszukiwania w Internecie - bez podania konkretnych stron, wskazując na rozmowy telefoniczne z przedstawicielami firm samochodowych - bez podania żadnych konkretnych informacji z przedstawicielami jakich firm rozmawiał, nie uwiarygodnił w żaden sposób, że taki kontakt w ogóle miał. Przedstawił również bardzo ogólną informację, że obecnie nie istnieje pojazd specjalny zeroemisyjny do holowania i przewozu samochodów z wypadków/kolizji, czy innych zdarzeń drogowych o ładowności przekraczającej 1100 kg - czyli z możliwością transportowania najliczniejszych na rynku, tradycyjnych pojazdów samochodowych. Zatem fakt, iż Instytucja na tym etapie nie uznała informacji przedstawionych w załączniku nr 7 do wniosku za właściwe i wystarczające nie stanowi błędu w ocenie. Organ pismem z dnia 6 października 2025 r. ponownie wezwał wnioskodawcę do korekty wniosku w pkt E.2.2 Wydatek 1.1. Wnioskodawca w dniu 10 października 2025 r. razem z poprawioną wersją WOD załączył pismo z wyjaśnieniami w sprawie wydatku 1.1 - zakup pojazdu specjalnego (pomoc drogowa) w ramach wniosku o dofinansowanie, w którym ponownie przedstawił charakterystykę planowanego zakupu pojazdu specjalnego typu autolaweta, analizę dostępnych alternatyw elektrycznych i pozostawił wydatek 1.1 "zakup pojazdu specjalnego" w niezmienionej formie. Organ stwierdził, iż w odpowiedzi na wezwanie do zmiany wniosku, Wnioskodawca mógł skorygować wydatek jedynie w zakresie wymienionych w wezwaniu opcji od a) do c) (tj. zmiana wydatku na proekologiczny, usunięcie wydatku z zakresu projektu, przeniesienie wydatku do kosztów niekwalifikowalnych), czego jednak nie uczynił. Wnioskodawca ponadto został poinformowany w piśmie, że niedostosowanie się do wezwania spowoduje, że wniosek otrzyma negatywną ocenę formalną i nie zostanie przekazany do dalszej oceny. Organ podkreślił, że Wnioskodawca na etapie oceny formalnej w piśmie przewodnim przedstawionym w ramach drugich uzupełnień (i na wcześniejszym etapie w załączniku nr 7 do wniosku) przedstawił bardzo ogólne informacje ograniczające się do wskazania oczekiwanych parametrów i funkcjonalności planowanego do zakupu urządzenia oraz do ogólnikowej informacji, że w wyniku dokonanej analizy stwierdził, że na rynku nie ma pojazdów elektrycznych o wymaganych i niezbędnych parametrach, które są potrzebne do wykonywania działalności rzemieślniczej. Jednak nie przedstawił kompleksowej analizy rynku w zakresie pojazdów specjalnych (pomocy drogowej), nie przedstawił szczegółowych informacji, w jaki sposób badał rynek pojazdów specjalnych (więcej informacji w tym zakresie przedstawił w proteście - jednak zgodnie z Regulaminem wyboru projektów w proteście nie można przedstawiać informacji, które nie zostały wykazane w trakcie oceny projektów, ponieważ oceniający nie mieli możliwości zapoznania się z nimi) oraz nie wykazał w sposób kompleksowy, że zakup pojazdu specjalnego o innych, niż przedstawione, parametrach uniemożliwia realizację planowanego przedsięwzięcia. Instytucja po weryfikacji informacji przedstawionych w ramach pierwszych uzupełnień wyraźnie wskazała, że z ogólnodostępnych informacji wynika, że wydatek posiada zamiennik, który jest nieopartą o spalanie paliw kopalnych alternatywną technologią. Zdaniem organu Wnioskodawca miał dwukrotną możliwość korekty wniosku, aby spełnić wymagania w zakresie kwalifikowalności wydatków określone w dokumentacji obowiązującej w ramach naboru. Mimo to nie przedstawił szczegółowych informacji, które by potwierdziły brak alternatywnych rozwiązań nie opartych o paliwa kopalne ani nie dokonał właściwej korekty wniosku zgodnie z treścią uwagi z pisma dotyczącego uzupełnienia i poprawy wniosku o dofinansowanie, tj. nie usunął wydatku, ani nie przeniósł go do kosztów niekwalifikowalnych. W związku z zaniechaniem Wnioskodawcy we wniosku wśród wydatków planowanych do współfinansowania pozostał wydatek, który nie spełnia warunków kwalifikowalności. Wnioskodawca miał możliwość analizy i ewentualnej zmiany parametrów oraz dokonania wyboru takiego środka trwałego, który pozwoli na realizację założeń projektu, a jednocześnie nie budzi wątpliwości i który posiada alternatywę ekologiczną, chociażby pojazdy o DMC powyżej 3,5 t. Mimo, iż takie rozwiązanie wiąże się z pewnymi dodatkowymi wymaganiami (do ich prowadzenia nie wystarczy prawo jazdy kategorii B, konieczność zainstalowania tachografu), to Wnioskodawca zdecydował się aplikować o dofinansowanie w naborze, którego dokumentacja wprost wskazuje, że wydatki związane z paliwami kopalnymi są niekwalifikowalne. Zatem był świadomy, że jeśli istnieje jakakolwiek realna alternatywa dla przewidzianych wydatków związanych z paliwami kopalnymi (nawet jeśli nie stanowi rozwiązania spełniającego wszystkie oczekiwania Wnioskodawcy, np. w zakresie DMC 3,5t), która pozwala na osiągnięcie założeń projektu - wydatek taki nie będzie mógł zostać uznany za kwalifikowalny. Organ podkreślił, że nawet jeśli Wnioskodawca udowodniłby brak na rynku pojazdu o napędzie elektrycznym mającego stricte opisane we wniosku parametry - nie byłoby to równoznaczne z wykazaniem braku jakiejkolwiek realnej alternatywy technologicznej dla procesu realizacji projektu. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o: - uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu w całości, - stwierdzenie, że doszło do naruszenia art. 68 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przekroczenie maksymalnego terminu rozpatrzenia protestu, - zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia protestu, - zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił: 1. naruszenie art. 68 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez rozpoznanie protestu Skarżącego po upływie maksymalnego, 45-dniowego terminu przewidzianego przez ustawodawcę, liczonego od dnia jego wniesienia, pomimo braku podstaw prawnych do dalszego przedłużenia tego terminu; 2. naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie oceny projektu w sposób nierzetelny, nieprzejrzysty i naruszający zasadę równego traktowania wnioskodawców, w szczególności przez przyjęcie nieprzewidzianego w dokumentacji konkursowej wymogu bezemisyjności środka trwałego jako warunku kwalifikowalności wydatku; 3. naruszenie art. 43 ustawy wdrożeniowej poprzez dokonanie oceny projektu z pominięciem obowiązujących kryteriów wyboru projektów oraz ich niedopuszczalną modyfikację i zawężenie na etapie oceny, polegające na wykluczeniu wydatku pomimo wykazania przez Skarżącego braku dostępnej zeroemisyjnej alternatywy na rynku europejskim; 4. naruszenie art. 63 ustawy wdrożeniowej poprzez pozorne i nierzetelne rozpatrzenie protestu Skarżącego, polegające na powieleniu argumentacji z etapu pierwotnej oceny projektu, bez rzeczywistego odniesienia się do zarzutów protestu oraz do przedłożonej analizy rynku europejskiego; 5. naruszenie art. 46 ustawy wdrożeniowej poprzez bezprawne wezwanie Skarżącego do zmiany wniosku o dofinansowanie, usunięcia wydatku z projektu albo przeniesienia go do kosztów niekwalifikowalnych pod rygorem negatywnej oceny formalnej projektu, mimo braku podstawy prawnej do ingerencji w zakres projektu; 6. naruszenie Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków wydanych na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w szczególności zasad rzetelnej i obiektywnej oceny wydatków, proporcjonalności oraz efektywności i racjonalności wydatków poprzez pominięcie przedstawionej przez Skarżącego analizy braku realnej zeroemisyjnej alternatywy technologicznej oraz przez automatyczne uznanie wydatku za niekwalifikowalny; 7. naruszenie zasad ogólnych postępowania w szczególności zasady równego traktowania wnioskodawców, przejrzystości procedur, zaufania do organów administracji publicznej - poprzez bezprawne wezwanie Skarżącego do modyfikacji treści wniosku pod rygorem negatywnej oceny formalnej i niedopuszczenia projektu do dalszej oceny; 8. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na pominięciu istotnych dowodów i argumentów przedstawionych przez Skarżącego, co skutkowało bezpodstawnym nieuwzględnieniem protestu; 9. dowolną ocenę przedstawionych przez Skarżącego informacji dotyczących analizy rynku, sprzeczną z celem i zakresem kryteriów formalnych; 10. naruszenie regulaminu naboru poprzez jego nieuprawnioną, zawężającą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w naborze kwalifikowalne są wyłącznie wydatki dotyczące bezemisyjnych środków transportu, mimo że regulamin nie przewiduje sankcji w postaci automatycznego odrzucenia projektu w sytuacji braku dostępnej alternatywy rynkowej. Zdaniem Skarżącego, przedstawiona analiza braku realnej zeroemisyjnej alternatywy technologicznej została pominięta, a wydatek uznany za niekwalifikowalny w sposób automatyczny, bez odniesienia się do okoliczności konkretnego przypadku. Działania organu naruszyły zasady równego traktowania wnioskodawców, przejrzystości procedur oraz zaufania do organów administracji publicznej. Wezwanie do modyfikacji treści wniosku pod rygorem negatywnej oceny formalnej i niedopuszczenia projektu do dalszej oceny miało charakter przymuszający i arbitralny. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odniósł się do zarzutów skargi i uznał je za bezzasadne. 6. W replice do odpowiedzi na skargę Skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegało rozstrzygnięcie ŚCP polegające na nieuwzględnieniu protestu Skarżącego na negatywną ocenę merytoryczną wniosku o dofinansowanie projektu o numerze [...]. Postępowanie to toczyło się w oparciu przepisy ustawy wdrożeniowej oraz Regulamin wyboru w sposób konkurencyjny w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 nr [...] Fundusze Europejskie na transformację DZIAŁANIE [...] Wsparcie MŚP na rzecz transformacji, typ projektu Wsparcie rozwoju działalności rzemieślniczej (dalej: "Regulamin wyboru projektu") wraz z załącznikami. Przedmiotowy wniosek Skarżącego został negatywnie oceniony podczas oceny formalnej z powodu niespełnienia formalnych kryteriów wyboru projektów zgodnie z kryteriami wyboru projektów, o czym Skarżący został poinformowany pismem z dnia 14 października 2025 r. o numerze [...]. ŚCP pismem z dnia 12 grudnia 2025 r. o numerze SCP-IV-5.704.8.142.2025.MTrz nie uwzględniło złożonego przez Skarżącego protestu. Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy wdrożeniowej. Stosowanie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 tej ustawy, w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Według podstawowej zasady określonej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Według art. 50 ust. 2 ustawy warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest: 1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz 2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom. Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznianego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu (art. 50 ust. 3 ustawy). Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy, ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu. Według art. 51 ust. 1 ustawy wdrożeniowej regulamin wyboru projektów określa w szczególności: 1) kwotę przeznaczoną na dofinansowanie projektów; 2) maksymalny, dopuszczalny poziom dofinansowania projektu lub maksymalną, dopuszczalną kwotę dofinansowania projektu; 3) kryteria wyboru projektów; 4) wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis; 5) właściwy system teleinformatyczny, w którym można złożyć wniosek o dofinansowanie projektu, oraz sposób dostępu do formularza wniosku o dofinansowanie projektu; 6) termin składania wniosków o dofinansowanie projektu; 7) załączniki do wniosku o dofinansowanie projektu, o ile wymagane jest ich złożenie, oraz sposób, formę i termin ich przedłożenia; 8) zakres, w jakim możliwe jest uzupełnianie lub poprawianie wniosków o dofinansowanie projektu; 9) sposób komunikacji między wnioskodawcą a właściwą instytucją; 10) czynności, które powinny zostać dokonane przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu lub podjęciem decyzji o dofinansowaniu projektu, oraz termin ich dokonania. Z treści art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika, że w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. W skład komisji oceny projektów wchodzą pracownicy właściwej instytucji posiadający wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem, w ramach której jest dokonywany wybór projektów (art. 53 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 55 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców. Wezwanie, o którym mowa w ust. 1, przekazywane jest drogą elektroniczną. Termin określony w wezwaniu liczy się od dnia następującego po dniu przekazania wezwania. Z powyższych unormowań wynika, że oceny projektów dokonuje się w oparciu o dostępną publicznie dokumentację konkursową, w związku z czym składające się na nią dokumenty powinny stanowić także podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny projektu. W załączniku nr 7, pkt VI do Regulaminu wyboru projektu wskazano wydatki niekwalifikowalne. Za koszty niekwalifikowalne uznano m.in. "wydatki związane z paliwami kopalnymi, chyba że istnieje alternatywa dla ich zastosowania (szczegółowe informacje należy przedstawić w załączniku dodatkowym zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik numer 7 do wniosku o dofinansowanie)." We wzorze: Analiza braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi (wzór załącznika numer 7 do wzoru wniosku o finansowanie) zobowiązano wnioskodawców do: "Uzasadnij brak istnienia na rynku zamiennika zaplanowanego do nabycia wydatku kwalifikowalnego poprzez wskazanie działań, których podjąłeś się w celu znalezienia realnej alternatywy technologii oraz efektów tych działań (w uzasadnieniu wskaż dokładnie w jaki sposób i z jakim skutkiem przeanalizowałeś istnienie alternatywności rozwiązań, powołaj się na konkretne dane)." Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie m.in. zakupu pojazdu specjalistycznego - pomocy drogowej, zasilanego paliwami kopalnymi. Bezsporne jest i wynika z akt sprawy, że skarżący złożył, jako załącznik do wniosku (WOD), załącznik nr 7 - Analiza braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi. W analizie tej Skarżący wskazał m.in.: "Mimo poszukiwań w Internecie, rozmów telefonicznych z przedstawicielami firm samochodowych, którzy sprzedają pojazdy specjalne na rynku, obecnie nie istnieje pojazd specjalny zeroemisyjny do holowania i przewozu samochodów z wypadków/kolizji czy innych zdarzeń drogowych o ładowności przekraczającej 1100 kg - czyli z możliwością transportu najlepszych na rynku tradycyjnych pojazdów samochodowych. Stąd Wnioskodawca chce zakupić najbardziej ekologiczny pojazd z obecnie możliwych i dostępnych do roku czasu na rynku." Wnioskodawca pismem z dnia 9 września 2025 r. został wezwany do uzupełnienia we wniosku o dofinansowanie na etapie oceny formalnej. Wskazano liczne uchybienia WOD w zakresie Kryterium formalne: Poprawność wypełnienia wniosku oraz spójność zapisów, Kryterium formalne: Poprawność załączników i ich spójność z wnioskiem aplikacyjnym oraz Kryterium formalne: Kwalifikowalność wydatków zaplanowanych w projekcie. W ramach drugiego z ww. kryteriów wezwano Skarżącego o dostarczenie załącznika - Analiza braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi - w przypadku pozostawienia wydatków zasilanych paliwami kopalnymi. Z kolei w ramach Kryterium Kwalifikowalność wydatków zaplanowanych projekcie zobowiązano Skarżącego do: usunięcia wydatku z wniosku lub przeniesienia wydatku do kosztów nie kwalifikowalnych w punkcie E.2.3. (co będzie się wiązało z obowiązkiem wnioskodawcy do jego realizacji ze środków własnych) albo zamiany wydatku na alternatywne rozwiązanie niezwiązane z paliwami kopalnymi. W odpowiedzi (pismo z dnia 12 września 2025 r.) Skarżący uzupełnił liczne braki formalne wniosku. Wyjaśnił również, że w przypadku zakupu pojazdu specjalnego - pomocy drogowej obecnie na rynku nie występuje żaden pojazd bezemisyjny o parametrach, które są niezbędne wyświadczyć tego typu usługę, co zostało opisane dokumencie Analiza braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi. Organ po raz drugi – pismem z dnia 6 października 2025 r. - wezwał Skarżącego do uzupełnienia i poprawy wniosku o dofinansowanie na etapie oceny formalnej (w ramach ww. Kryteriów formalnych). Organ wskazał, że "Biorąc pod uwagę ogólnodostępne informacje należy uznać że dla wydatku 1.1. zakup pojazdu specjalnego którym jest autolaweta istnieje realna alternatywa." W związku z powyższym wnioskodawca zobowiązany jest do wyboru jeden z poniższych opcji: a) zamiany wydatku - dopuszcza się możliwość zamian wydatku na rozwiązanie nie zasilane paliwami kopalnymi na wydatek proekologiczny, b) usunięcie wydatków zakresu projektu, c) przeniesienie wydatku do kosztów niekwalifikowalnych - w tym wariancie wydatek nie zostanie objęty dofinansowaniem. Jednocześnie poinformowano Skarżącego, że niedostosowanie się do powyższego spowoduje negatywną ocenę formalną. Wnioskodawca w piśmie z dnia 7 października 2025 r. przedstawił analizę uzasadniającą stanowisko, że nie istnieje realna alternatywa elektryczna dla wskazanego przez niego pojazdu. Wnioskodawca w piśmie z dnia 10 października 2025 r. odpowiedział na pytania organu oraz poinformował, że po weryfikacji ogólnodostępnych informacji dot. pojazdu specjalnego brak jest alternatywy na rynku samochodów elektrycznych, co opisał w załączniku: Analiza braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi. W Regulaminie wyboru projektów, w pkt 3.2. wymieniono obligatoryjne załączniki do WOD, w tym: Analiza braku alternatywy do wydatków związanych z paliwami kopalnymi. Wskazano, że na moment składania wniosku należy złożyć co najmniej jeden poprawny obligatoryjny wniosek. W pkt 5.3.1.1. Regulaminu wyboru projektu podano, że w ramach kryteriów zero-jedynkowych podlegających uzupełnieniom, pracownik ION może wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia lub wyjaśnienia elementu ocenianego w danym kryterium. Zgodnie z pkt 5.3.1.7. Regulaminu wyboru projektu, jeżeli po weryfikacji uzupełnionego/poprawionego wniosku, nadal występują błędy ION może ponownie wezwać do poprawy lub uzupełnienia WOD. Z pisma organu o negatywnej ocenie formalnej WOD oraz pisma o nieuwzględnieniu protestu jednoznacznie wynika, że ŚCP - w ramach Kryteriów formalnych: Poprawność załączników i ich spójność z wnioskiem aplikacyjnym i Kwalifikowalność wydatków zaplanowanych w projekcie - oceniło element jakim jest załącznik nr 7 do WOD. Wskazało bowiem: Wnioskodawca w dniu 10 października 2025 r. załączył pismo z wyjaśnieniami w sprawie wydatku 1.1 - zakup pojazdu specjalnego (pomoc drogowa) w ramach wniosku o dofinansowanie, w którym ponownie przedstawił charakterystykę planowanego zakupu pojazdu specjalnego typu autolaweta i analizę dostępnych alternatyw elektrycznych. Wnioskodawca na etapie oceny formalnej w piśmie przewodnim przedstawionym w ramach drugich uzupełnień (i na wcześniejszym etapie w załączniku nr 7 do wniosku) przedstawił bardzo ogólne informacje ograniczające się do wskazania oczekiwanych parametrów i funkcjonalności planowanego do zakupu urządzenia oraz do ogólnikowej informacji, że w wyniku dokonanej analizy stwierdził, iż na rynku nie ma pojazdów elektrycznych o wymaganych i niezbędnych parametrach, które są potrzebne do wykonywania działalności rzemieślniczej. Jednak nie przedstawił kompleksowej analizy rynku w zakresie pojazdów specjalnych (pomocy drogowej), nie przedstawił szczegółowych informacji, w jaki sposób badał rynek pojazdów specjalnych. Instytucja po weryfikacji informacji przedstawionych w ramach pierwszych uzupełnień wyraźnie wskazała, że z ogólnodostępnych informacji wynika, że wydatek posiada zamiennik, który jest nieopartą o spalanie paliw kopalnych alternatywną technologią. Wnioskodawca miał dwukrotną możliwość korekty wniosku tak, aby spełnić wymagania w zakresie kwalifikowalności wydatków określone w dokumentacji obowiązującej w ramach naboru. Mimo to nie przedstawił szczegółowych informacji, które by potwierdziły brak alternatywnych rozwiązań nieopartych o paliwa kopalne ani nie dokonał właściwej korekty wniosku zgodnie z treścią uwagi z pisma dotyczącego uzupełnienia i poprawy wniosku o dofinansowanie, tj. nie usunął wydatku, ani nie przeniósł go do kosztów niekwalifikowalnych. Zdaniem Sądu sposób procedowania organu w sprawie narusza art. 45 ustawy wdrożeniowej oraz postanowienia Regulaminu wyboru projektów (pkt 5.3.1.1. i 5.3.1.7.), w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny. Skoro w ocenie organu Skarżący w załączniku nr 7 do WOD nie przedstawił odpowiedniej Analizy braku alternatywy do wydatków związanych z paliwami kopalnymi rynku należało wezwać Skarżącego do uzupełniania braków formalnych WOD w tym zakresie, określając precyzyjne oczekiwania organu co do uzupełnienia/wyjaśnienia tego elementu wniosku, który, co wyżej wykazano, podlegał ocenie. Organ nie powinien wyciągać dla Skarżącego negatywnych wniosków, nie dając mu uprzednio możliwości uzupełnienia/poprawy załącznika nr 7. Tymczasem organ wezwał Skarżącego do złożenia tego załącznika, pomimo że został on dołączony do wniosku oraz do wyboru wskazanych opcji wymienionych w pkt od a) do c) (tj. zmiana wydatku na proekologiczny, usunięcie wydatku z zakresu projektu, przeniesienie wydatku do kosztów niekwalifikowalnych), nie informując Skarżącego, że nie wykazał braku istnienia realnej alternatywy. Ponadto organ pominął przedłożoną przez Skarżącego, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 6 października 2025 r., analizę uzasadniającą stanowisko, że nie istnieje realna alternatywa pojazdów elektrycznych dla wybranego przez Skarżącego pojazdu (pismo Skarżącego z dnia 7 października 2025 r.). Sąd zgadza się również z zarzutem Skarżącego, że wezwanie do modyfikacji treści wniosku pod rygorem negatywnej oceny formalnej i niedopuszczenia projektu do dalszej oceny miało charakter przymuszający i arbitralny. Organ wskazał, że nie przewiduje się możliwości wsparcia, w sytuacji gdy dostępna jest jakakolwiek alternatywa. Jak słusznie zauważył Skarżący takie stanowisko oznacza że alternatywa nie musi być równoważna funkcjonalnie, nie musi umożliwić realizacji projektów w zakładanym zakresie i nie musi być ekonomicznie racjonalna. Jest to wykładnia sprzeczna z zasadą proporcjonalności i racjonalności wydatkowania środków publicznych. Prawidłowo Skarżący podniósł, że realna alternatywa nie oznacza "hipotetycznej alternatywy", lecz rozwiązanie faktycznie dostępne technologicznie, adekwatne i pozwalające osiągnąć cel projektu. Zasada rzetelności nakłada na właściwe instytucje obowiązek działania w sposób wiarygodny oraz dokonania oceny i wyboru projektów przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Sąd podziela stanowisko Skarżącego, że pojęcie realnej alternatywny nie zostało precyzyjnie określone w załączniku nr 7 określającym wydatki niekwalifikowalne, a wzór załącznika nr 7 do WOD (Analiza braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi) nie określa szczegółowego standardu dowodowego, przez co warunki te mają charakter ocenny i stwarzają zbyt szerokie pole do interpretacji dla organów go stosujących, co prowadzi do naruszenia zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności. Przez wzgląd na zasadę rzetelności i przejrzystości niejasności w regulacjach konkursowych dotyczących dofinansowania nie powinno się interpretować na niekorzyść wnioskodawcy. Jak wskazuje się w orzecznictwie reguły wyboru projektów powinny być jasne i jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie dofinansowania, jeżeli na podstawie oceny ich realizacji miałyby być wyciągane negatywne konsekwencje, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny. Zdefiniowanie kryteriów oceny powinno jednoznacznie przesądzać, jakie informacje muszą być przedstawione przez wnioskodawcę w celu uzyskania dofinansowania. Tylko precyzyjne określenie kryteriów umożliwia bowiem instytucji właściwej do rozpoznania wniosku, przeprowadzenie prawidłowej oceny. Każde odejście od zasady przejrzystości stanowi jednocześnie naruszenie zasady równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2025 r., I GSK 1498/25, LEX nr 4018963). Jak już Sąd wskazał, jeżeli zdaniem organu przedstawiona przez Skarżącego Analiza braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi była niewystarczająca, należało, zgodnie z zapisami Regulaminu wyboru projektu (pkt 5.3.1.) wezwać Skarżącego do uzupełnienia/wyjaśnienia ocenianego elementu, czyli załącznika nr 7, czego organ nie uczynił. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 68 ustawy wdrożeniowej. Skoro bowiem ostateczny termin rozpatrzenia protestu upływał w dniu 12 grudnia 2025 r. i w tym dniu wysłano Skarżącemu rozpatrzenie protestu, to w myśl art. 57 § 5 k.p.a. w związku z art. 72 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zachowano termin do rozpatrzenia protestu. Na marginesie wyjaśnić należy, że terminy rozpatrzenia protestu określone w art. 68 ustawy wdrożeniowej mają charakter instrukcyjny, a ich upływ nie wywołuje żadnych skutków prawnych bezpośrednio związanych z merytorycznym załatwieniem sprawy. Uchybienie terminom rozpatrzenia protestu należy zakwalifikować wyłącznie jako naruszenie proceduralne, które nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy (por. wyroki WSA: w Warszawie z 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 413/24, w Gdańsku z 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 479/17, w Rzeszowie z 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 381/17, dostępne w CBOSA). Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, należy zauważyć, iż Skarżący nie podał jakie przepisy ma na myśli. Niemniej jednak wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 59 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Sąd, uznając, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, tj. art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i wskazanych w uzasadnieniu postanowień Regulaminu wyboru projektu i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, w oparciu o art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu organ przeprowadzi ocenę przedmiotowych kryteriów merytorycznych, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 697 zł obejmującą uiszczony wpis od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa i wynagrodzenie radcy prawnego.