III SA/Gl 1234/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-04-04
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik dochował należytej staranności przy identyfikacji kontrahentów w transakcjach wewnątrzwspólnotowych, co jest warunkiem zastosowania stawki VAT 0%?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik nie dochował należytej staranności w identyfikacji kontrahentów w transakcjach wewnątrzwspólnotowych. Brak kontaktu z rzekomymi przedstawicielami, niezweryfikowanie ich umocowania, akceptacja płatności gotówkowych oraz brak kontaktu z siedzibą kontrahenta wskazują na brak dobrej wiary i nieuprawnione zastosowanie stawki VAT 0%. W związku z tym, odliczenie podatku naliczonego z faktur dokumentujących te transakcje było nieprawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącego L. J., który zastosował stawkę VAT 0% do transakcji wewnątrzwspólnotowych sprzedaży towarów na rzecz czeskich spółek "A" s.r.o., "B" s.r.o. i "C" s.r.o. Organy podatkowe zakwestionowały te transakcje, uznając, że podatnik nie dochował należytej staranności w identyfikacji kontrahentów i weryfikacji wywozu towarów. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz niewłaściwą wykładnię przepisów materialnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi L. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. , po rozpatrzeniu odwołania L. J. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2012 r. – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jako podstawę prawną jej wydania wskazał m.in. art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej O.p.), art. 29 ust. 1, art.41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 99 ust. 12 oraz art. 146a pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz.1054, w skrócie ustawa VAT).
Z akt administracyjnych wynika następujący przebieg postępowania podatkowego:
Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. skorygował samorozliczenie podatku od towarów i usług i określił za listopad 2012 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 13.587,00 zł, w całości do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika.
Organ stwierdził, że:
- mając na uwadze art. 42 ust. 1 ustawy VAT oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy podatnik nie spełnił przesłanek pozwalających na zastosowanie stawki VAT 0% w odniesieniu do transakcji udokumentowanych fakturami wystawionymi na rzecz "A" oraz "B" (wg ustaleń dostawy dokonane zostały na rzecz nieskonkretyzowanego odbiorcy), tym samym podatnik winien opodatkować przedmiotową sprzedaż, zgodnie z art. 41 ust. 1 w powiązaniu z art. 146a pkt 1 ww. ustawy, tj. wg stawki VAT 23 %;
- w ocenie organu transakcje dostaw wewnątrzwspólnotowych na rzecz "C" wykazują charakter czynności pozornych, pozbawionych uzasadnienia gospodarczego oraz faktycznie niedokonanych, tym samym nie zrodziły one powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, a zatem faktury VAT dokumentujące transakcje zakupu towaru od "D" , na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o zawarty w nich podatek naliczony.
Skarżący odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji wnosząc o uchylenie jej w całości.
Po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. , uznając zarzuty odwołania za nieuzasadnione.
Jak wynika z uzasadnienia wydanej decyzji w trakcie kontroli stwierdzono, że w okresie od lipca 2013 r. do marca 2014 r. przeprowadzone zostały u L. J. , prowadzącego działalność gospodarczą jako Firma "E" z siedzibą w Z. kontrole podatkowe w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku VAT oraz transakcji wewnątrzwspólnotowych zrealizowanych od 1 kwietnia do 31 grudnia 2012 r. W związku z ustaleniami kontroli podatkowej wszczęte zostało postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług, w tym za listopad za 2012 r.
Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił w podatku od towarów i usług za listopad 2012 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 13.587,00 zł, w całości do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika.
Jak wynika z uzasadnienia wydanej decyzji w trakcie kontroli stwierdzono, że 10 grudnia 2012 r. podatnik w Urzędzie Skarbowym w Z. złożył deklarację VAT-7 za listopad 2012 r., gdzie wykazana została kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 389.765,00 zł (w tym do zwrotu na rachunek bankowy: 380.000,00 zł, do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy: 9.765,00 zł).
Kwota ta została mu zwrócona 8 lutego 2013 r., po przeprowadzeniu czynności sprawdzających w zakresie prawidłowości i rzetelności dokumentów w związku z deklarowaną do zwrotu kwotą podatku VAT.
W dniu 7.03.2013 r. podatnik złożył korektę deklaracji VAT-7 za listopad 2012 r. wykazując ponownie nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 389.765,00 zł (w tym do zwrotu na rachunek bankowy: 380.000,00 zł, do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy: 9.765,00 zł). W uzasadnieniu podano, że korekta wynika z do księgowania zakupu usług internetowych świadczonych przez [...] z D. , NIP: [...] .
Następnie w firmie została przeprowadzona kontrola podatkowa w zakresie podatku VAT i zasadności zwrotu. Poczynione w jej toku ustalenia skutkowały wszczęciem postępowania podatkowego w zakresie podatku VAT za listopad 2012 r.
Kontrola wykazała, że w listopadzie 2012 r. L. J. dokonywał wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (WDT) na rzecz spółki "A" z siedzibą w Czechach, które zostały udokumentowane pięcioma fakturami VAT na łączną kwotę 116.029,03 zł. Przedmiotem transakcji były kosmetyki, środki czystości i środki higieny osobistej. Towar został dostarczony do nabywcy samochodem marki [...] nr rej. [...] , będący własnością odbiorcy towaru. Zapis taki widnieje na potwierdzeniach wywozu opatrzonych pieczęciom spółki [...]. Należności z faktury były regulowane gotówką na podstawie dowodów KP. W rejestrze sprzedaży ujęto także dostawę wózka paletowego na rzecz "B" ., udokumentowaną fakturą [...] z 8 listopada 2012 r. o wartości netto 900 zł.
Do akt postepowania organ włączył materiały z kontroli doraźnej w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2012 r., która została przeprowadzona w związku z wnioskiem administracji czeskiej SC AC 2004 nr [...] z [...] r. uzupełnionym 21 stycznia 2014 r. dotyczącym "A" .,[...] , z której wynika, że Spółka "A" nie nabyła od skarżącego zadeklarowanych towarów, nie posiada żadnych dokumentów od skarżącego, nie zna go oraz nigdy nie płacił mu pieniędzy (...). Istnieje podejrzenie, iż nieupoważnione osoby działają w imieniu naszego podatnika, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu paliwami. Celem dokonania ustaleń faktycznych związanych z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi wykazanymi przez L. J. został on przesłuchany w charakterze świadka [...] r. na okoliczność nawiązania i przebiegu współpracy z tą spółką. Został również przesłuchany [...] r. M.J., który miał dostarczać towar na zamówienie spółki do magazynu w O. w Czechach. Konsekwentnie potwierdzali oni dostawę towarów do spółki "A" z siedziba w Czechach, która reprezentowali pełnomocnicy. Byli to mężczyźni narodowości wietnamskiej, z których jeden studiował w Polsce i znał język (N. van D. ). Pełnił jednocześnie rolę tłumacza. Drugi imieniem T. mówił trochę po rosyjsku i czesku.
W toku kontroli w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych za okres 01.04.-31.12.2012 r. wystąpiono także do administracji czeskiej o potwierdzenie transakcji dokonanych w ww. okresie przez "E" z "B" s.r.o. [...] , [...] . W dniu [...] r. administracja czeska udzieliła odpowiedzi: "(...) Z oświadczenia pana K. wynika, iż osobiście zamówił on towary w zakładzie pana J. załatwiając transakcje albo z panem J. albo z jego synem (...). W rejestrach księgowych naszego podatnika ujęte są jedynie 4 faktury od pana J. , zostały one rozliczone a VAT został zapłacony. Nie było dalszej współpracy, ponieważ oddział pana J. usytuowany jest zbyt daleko, a płatności gotówkowe, których wymagał pan J. były niedogodne dla naszego podatnika. Towary transportowano pojazdami, których właścicielem jest firma "B" : samochodem osobowym marki Skoda Oktavia nr rej. [...] oraz samochodem [...] nr rej. [...] , kierowcą był pan K. . (...) Pan K. dostał kontakt do pana J. od Wietnamczyka o imieniu D. , który reprezentował firmę "A" (...). Faktura o numerze [...] (na kwotę 900 PLN), na której firma "B" wskazana jest jako odbiorca oraz widnieje pieczęć firmy "A" , nie jest ujęta w rejestrach księgowych firmy "B" , z tego tytułu nie zapłacono VAT. Pan K. skomentował to w sposób następujący: Nie rozliczyłem tej faktury. Nie pamiętam, żebym kiedykolwiek rozliczał ją, co więcej, w tamtym czasie nie byłem właścicielem pojazdu Marki Mercedes Sprinter. Tenże pojazd nabyłem ("B" ) w tym roku od Wietnamczyka o imieniu T. , posiadam dostępną umowę kupna/sprzedaży. Stosownie do faktury jest to samochód dostawczy (oryg. pallette vehicle) nie kupowałem takiego pojazdu od pana J. . To co wiem to to, że Wietnamczyk reprezentujący firmę "A" zakupił ten pojazd, a pan J. prawdopodobnie wystawił fakturę z błędem. Nawet nie transportowałem tego pojazdu. Numer rejestracyjny pojazdu wskazany na deklaracji dostawy towarów z Polski w rzeczywistości dotyczy naszego pojazdu – [...] - który absolutnie nie transportował przedmiotowego pojazdu. O ile wiem Wietnamczyk transportował towary do firmy znajdującej się obok siedziby głównej naszej firmy w miejscowości C. . Nieruchomości te zostały wynajęte przez Wietnamczyka o imieniu T. , który sprzedał nam ten pojazd. Oni również sprzedawali artykuły chemiczne w dużych ilościach. Równie dobrze możliwe było, że towary, które Wietnamczyk kupował w imieniu firmy "A" , zostały załadowane, a ja zapewne transportowałem te towary naszym pojazdem marki [...] . W przypadkach tych towary przekazane zostały Wietnamczykowi w miejscowości C. . Wietnamczyk ten przybył po towary, było to korzystne, ponieważ płacili oni za olej napędowy i ponieważ przyjeżdżali oni i zabierali swój ładunek i wywozili go, nie wiem dokąd". Zgodnie z informacją administracji czeskiej: "organ podatkowy przeprowadził kontrolę w siedzibie firmy C. 127, gdzie firma wynajmuje duże powierzchnie magazynowe. Magazynowano tam dużo towarów. Obok magazynów "B" jest magazyn, rzekomo wynajmowany przez Wietnamczyka o imieniu T. . W toku kontroli nie znaleziono w tych nieruchomościach żadnych towarów".
Z materiału zebranego w niniejszej sprawie wynika nadto, że w rejestrze sprzedaży za listopad 2012 r. w "E" ujęte zostały także faktury dokumentujące dostawę towarów ze stawką VAT 0% na rzecz "C"
W rejestrze zakupu ujęte natomiast zostały faktury wystawione przez "D" ul. [...] , [...] NIP: [...]
dokumentujące nabycie przez L. J. towaru będącego przedmiotem ww. wewnątrzwspólnotowej dostawy.
Organ wyjaśnił, że postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. na podstawie art. 180 § 1 O.p. włączył do postępowania podatkowego protokół kontroli podatkowej w zakresie: podatek od towarów i usług za listopad 2012 r. - zasadność zwrotu. Załącznik nr 2 protokołu stanowi oświadczenie kontrolowanego, iż towary sprzedawane "C" s.r.o. dostarczała na teren "D" z siedzibą w B. , ul. [...] , NIP: [...] własnym samochodem marki Mercedes o nr rej. [...] oraz marki Iveco o nr rej. [...] . Kontrolowany podał, że nie posiada wiedzy na temat rozliczeń kosztów transportu pomiędzy firmą "D" a firmą "C" s.r.o. Zapłata za towary sprzedawane kontrahentom z Czech lub Słowacji jest dokonywana na konto bankowe przed transakcją sprzedaży jako przedpłata lub gotówką w dniu odbioru towaru z siedziby firmy z Z. Na podstawie okazanych dokumentów: wyciągów bankowych oraz raportów kasowych stwierdzono, że kontrolowany rozlicza się z firmą "C" s.r.o. za pośrednictwem przelewów bankowych.
W następstwie kontroli podatkowej w zakresie: podatek od towarów i usług za październik 2012 r. - zasadność zwrotu, wystąpiono do administracji czeskiej o potwierdzenie transakcji dokonanych przez "E" z firmą "C" s.r.o. W dniu [...] r. administracja czeska udzieliła odpowiedzi: "nie jesteśmy w stanie zweryfikować żadnych informacji. "C" s.r.o. nie jest osiągalny. Wystawiono wezwania i kilka razy je dostarczano. Za okres 2012 nasz podatnik złożył negatywną deklarację VAT, tj. nie zadeklarował żadnych dostaw. Zgodnie z danymi zawartymi w Rejestrze Firm wyłącznym przedstawicielem i współpracownikiem jest P. P., ur. [...] , ul. [...] ".
Po otrzymaniu powyższej odpowiedzi ponownie wystąpiono do administracji czeskiej o potwierdzenie transakcji dokonanych z kontrahentem unijnym "C" s.r.o. w okresie od 01.01.2013 r. do 31.03.2013 r. W dniu 23.07.2013 r. administracja czeska udzieliła odpowiedzi, iż: "informacje, o które prosiliście nie mogły zostać zweryfikowane. Nie ma kontaktu z firmą "C" . W jej siedzibie [...] , Ć. T. była wynajęta firma. Najem zakończył się w kwietniu 2013 r. Obecnie nie wiemy gdzie faktycznie zlokalizowana jest "C" . (...). Za okres podatkowy I kwartał 2013 nasz podatnik nie wypełnił deklaracji VAT, tj. nie uznał wykonania podanego przez Was. (...) Organ podatkowy nie posiada dowodów, że nasz podatnik nabył od Pana L. J. jakieś towary lub zajmował się jakąkolwiek działalnością gospodarczą na terytorium Czech w IV kwartale 2012 i I kwartale 2013".
Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. jako dowód w ww. kontroli włączono:
1. protokoły przesłuchań świadków (przeprowadzonych w trakcie kontroli podatkowej u L. J. za luty 2013 r.: P. S. (pracownika "D" ), K.K., P. P., K. P. (pracownika "C" s.r.o. od lutego 2013 r.), M. D.(właściciela "F" M.D.);
2. protokoły z przesłuchania w charakterze strony synów L. J. : P. J. oraz M. J. , na okoliczność prowadzonej kontroli podatkowej w spółce cywilnej "E" s.c. L. J. , M. J. , P.J. , Z., ul. [...] , w zakresie zwrotu podatku VAT za maj 2013 r.;
3. pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. dot. "G" , [...] S. , ul. [...] , NIP [...] . Zgodnie z przedmiotowym pismem M. S. nie złożył żadnej deklaracji w zakresie podatku VAT i PIT, z dniem 3.09.2013 r. organ podatkowy zamknął podatnikowi obowiązek w VAT.
Z kolei postanowieniem z [...] r. organ pierwszoinstancyjny włączył także protokoły przesłuchań w charakterze świadka M. D.
Organ szeroko przytoczył w uzasadnieniu decyzji zeznania świadków oraz strony.
Następnie stwierdził, że dostawy towarów, udokumentowane fakturami z listopada 2012 r., których nabywcą miała być "A" spol. s.r.o. oraz "B" s.r.o.- nie mogą zostać uznane za czynności odpowiadające definicji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów wyrażonej w art. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, w odniesieniu do których podatnik spełniłby warunki określone w art. 42 ust. 1 ww. ustawy, uprawniające do opodatkowania dokonanych dostaw towarów według stawki podatku 0 %, bowiem:
1) istnieją podstawy do twierdzenia, że podatnik nie dokonał ww. dostaw na rzecz nabywcy, którego numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych podany jest na fakturach stwierdzających dostawę ("A" spol. s.r.o. ani też "B" s.r.o.) uwidocznione na zakwestionowanych fakturach nie były, jak wynika z informacji przekazanych przez czeską administrację podatkową, rzeczywistym nabywcą towarów od L. J. ), ale nabywcą był inny nieskonkretyzowany podmiot - co nie spełnia warunku przewidzianego w art. 13 ust. 2 pkt 1 oraz 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług;
2) podatnik wbrew wymogom wynikającym z art. 42 ust. 3, 4 ,11 ustawy o podatku od towarów i usług, nie posiada w swojej dokumentacji dowodów potwierdzających jednoznacznie, że towary będące przedmiotem zadeklarowanej wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do "A" spol. s.r.o. na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Jednocześnie podatnik nie posiada innych dokumentów wskazujących, że dostawa wewnątrzwspólnotowa na rzecz "A" spol. s.r.o., istotnie nastąpiła, np. korespondencji handlowej z nabywcą, w tym jego zamówień, a okazane dowody wpłaty gotówkowej za towar nie są potwierdzone przez wpłacającego.
Skarżący transakcje handlowe prowadził z N. van D.- pełniącym rolę tłumacza Wietnamczykiem mieszkającym w J. , od którego otrzymywał zamówienia na towar oraz z drugim Wietnamczykiem T. (osoba ta kompletnie nie mówiła w języku polskim tylko trochę po rosyjsku i czesku), którego N. van D. przedstawił jako menedżera firmy "A" (na jego adres mailowy przesyłane były oferty handlowe, nadto odbierał on towar oraz wg zeznań strony płacił za niego). Organ zwrócił uwagę na rozbieżność w wyjaśnieniach składanych przez skarżącego, który twierdził, że T. nie miał pieczątki i nie podpisywał faktur, natomiast jego syn M. J. [...] r. zeznał: "Na fakturach podpisywał się chyba T. , ja nie zawsze tam byłem, ale jak byłem to T. . On miał przy sobie pieczątkę". Nadto parę razy w firmie strony był też trzeci Wietnamczyk określany mianem "szef", jednak danych personalnych tej osoby skarżący nie znał, wyjaśniając jedynie podczas przesłuchania: "T. mówił, że to szef, a ponieważ miał pieczątkę i podpisywał faktury to, uznałem że to właśnie ten szef".
De facto zatem transakcje prowadzone były z osobami nie legitymującymi się umocowaniem do działania w imieniu "A" s.r.o., pomimo, iż podmiot realizujący transakcje wewnątrzwspólnotowe jest zobligowany, w świetle w art. 13 ust. 2 pkt 1 oraz 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, do zachowania szczególnej staranności w doborze kontrahenta. Zdaniem organu wątpliwości powinien nasunąć stronie zwłaszcza fakt, iż ci sami panowie reprezentowali wcześniej inne spółki, tj. [...] s.r.o. oraz [...] s.r.o.
W ocenie organu odwoławczego nie było zatem podstaw, aby w zapewnienia osób podających się za przedstawicieli "A" spol. s.r.o. bezkrytycznie wierzyć, natomiast skarżący nie dochował należytej staranności, aby zweryfikować te osoby pod kątem ich wiarygodności.
Wprawdzie N. van D. oraz T. , jak utrzymuje strona, podczas nawiązywania kontaktów handlowych przekazali dokumenty rejestracyjne "A" . s.r.o., ale nie przedstawili dokumentów potwierdzających ich umocowanie do działania w jej imieniu.
Organ uznał, że bez znaczenia jest powoływanie się przez stronę w oświadczeniu z [...] r. na okazane mu pełnomocnictwo udzielone rzekomo przez osobę reprezentującą "A" s.r.o. niejakiemu N.X.N. zamieszkałemu w O. , skoro osoby takiej w żaden sposób nie można powiązać z realizowanymi przez stronę transakcjami.
Organ wskazał, że w odpowiedzi na pytanie "co było dla Pana potwierdzeniem, że towary fakturowane przez Pana na spółkę "A" w 2012 roku faktycznie opuszczają granice Polski i przez to ma miejsce wewnątrzwspólnotową dostawa towaru?", skarżący odpowiedział: "bo ten D. nie miał najczęściej pieczątki i zabierał potwierdzenia ze sobą i kolejnym razem je przywoził, a płacili od ręki nic więcej mnie nie interesowało," co - zdaniem organu – również świadczy o braku należytej staranności strony.
Uwzględniając dokonane ustalenia organ stanął na stanowisku, że skarżący koncentrował się na gromadzeniu wymaganych ustawą dokumentów bez odwoływania się do ich rzetelności, nadając znacznie mniejsze znaczenie obowiązkowi należytej staranności w zakresie weryfikacji wiarygodności wywozu. Tymczasem obowiązek wykazania wywozu towaru na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, podany na fakturze stwierdzającej dostawę towarów ciąży na podatniku zamierzającym skorzystać z obniżonej stawki podatku z powołaniem się na wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Odnosząc się do transakcji dotyczących "D" oraz "C" s.r.o., organ stwierdził, że zebrane w sprawie materiały udostępnione przez L. J. , uzupełnione o dowody w postaci odpowiedzi czeskiej administracji podatkowej SCAC (dot. "C" s.r.o.), przesłuchania świadków i strony czy informacje z właściwych Urzędów Skarbowych, pozwoliły na ustalenie łańcucha podmiotów uczestniczących w procederze, który wyczerpuje znamiona tzw. obrotu karuzelowego w transakcjach wewnątrzwspólnotowych (charakteryzujący się gospodarczo nieuzasadnionym "fakturowym" obrotem powodującym "powrót" towarów do punktu wyjścia, czyli do pierwotnego sprzedawcy, przy braku ostatecznego odbiorcy towaru), tj.:
- "G" , S.,
- "F" , B. ,
- "D" , B. ,
- "F" , Z. ,
- "C" s.r.o, C.T.M.
Następnie organ wyjaśnił, że na podstawie okazanych przez P.P. wyciągów z historii rachunków bankowych ustalono, iż "C" s.r.o. otrzymywała przelewy od firmy "G" (co wskazuje na zamknięty krąg odbiorców).
Zeznania złożone 3.12.2013 r. przez świadka P.P. oraz 18.12.2013 r. przez świadka P.S., zdaniem organu wskazują, że towar będący przedmiotem transakcji zawartych pomiędzy ww. kontrahentami transportowany był wyłącznie z "D" do "C" s.r.o. i z powrotem (wracał wielokrotnie do kraju na magazyn "D" ). Tym samym przepływ dokumentów/płatności był dodatkowo odmienny od przepływu towarów.
Na tle powyższych ustaleń organ podniósł, iż L. J. dokonał odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez "D" i ten sam towar zadeklarował jako wewnątrzwspólnotową dostawę ze stawką VAT 0% na rzecz "C" s.r.o. Towary sprzedawane do "C" s.r.o., wg oświadczenia L. J. , dostarczał na teren Czech dostawca, tj. "D" własnym samochodem marki Mercedes o nr rej. [...] oraz marki Iveco o nr rej. [...] . L. J. był podmiotem występującym o zwrot podatku VAT.
Następnie organ przywołując orzeczenia TSUE z dnia 12.01.2006 r. w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03, C-484/03 Optigen Ltd i inne, wyrok TSUE z dnia 06.07.2006 r. w sprawach połączonych Axel Kittel i Récolta Recycling przeanalizował obiektywne okoliczności wskazujące na brak świadomości oszustwa podatkowego po stronie podatnika. Organ szeroko przywołał zeznania L. J. i wskazał, że przedstawione przez odwołującego się okoliczności współpracy w szczególności szybki obrót przedmiotowym towarem na ustalonych warunkach (zakup od "D" K. K. i równocześnie sprzedaż do "C" s.r.o.), brak przy tym jakiejkolwiek odpowiedzialności za towar /co do załadunku, organizacji transportu, wyładunku/, nieponoszenie kosztów transportu, sposób regulowania należności (pan P. wpłacał pieniądze na moje konto, trwało to może minutkę, gdy ja zobaczyłem że mam pieniądze to wtedy dokonywałem przelew na rzecz K. ), rozmiar i częstotliwość transakcji /kilka w ciągu jednego dnia/, a także wątpliwy powód jakim był rzekomy brak pieniędzy kooperanta (Pana K. "nie było stać aby kupować brutto i sprzedawać netto ") - wskazywały, że w grę może wchodzić inny cel niż zysk z handlu art. chemii gospodarczej. Nie trzeba znać konstrukcji oszustwa karuzelowego, by wiedzieć, iż skoro korzyść nie pochodzi z działalności gospodarczej, to może pochodzić z nieuprawnionego zwrotu VAT. Zatem odwołujący był/winien być świadom istnienia możliwości oszukańczego zarabiania na VAT. Mimo to (dlatego) wdał się w transakcje, które były dla niego intratne, choć nie miały takich cech handlu, jak konieczność poszukiwania towaru, poszukiwania klienta, dopasowania ceny do potrzeb rynku. Zatem strona działając w zasadzie w charakterze pośrednika pomiędzy "D" "C" s.r.o. wiedziała, że środki które zainwestowała nie są potrzebne na realizację transakcji handlowych, lecz na podatek VAT, którego zwrot z urzędu skarbowego zgodnie z przepisami może trwać nawet do 180 dni.
Zatem organ stwierdził, że L. J. wiedział lub przy dochowaniu należytej staranności powinien był wiedzieć, iż transakcje, w których uczestniczył zmierzały do nadużyć podatkowych a on sam jest potencjalnym beneficjentem korzyści wynikających z uczestnictwa w oszukańczym procederze w postaci zwrotu podatku od towarów i usług. Zdaniem organu nie bez znaczenia jest też okoliczność, że na wątpliwości co do wiarygodności przedmiotowych transakcji zwracał L.J. uwagę syn P..
W świetle powyższego L. J. dokonał zatem bezpodstawnie odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "D" .
Organ stwierdził, że faktury dokumentujące czynności, które zostały dokonane jedynie w celu uzyskania korzyści podatkowej nie mogą, stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego. Należy je bowiem uznać za czynności, które nie zostały dokonane w rozumieniu tego przepisu. W konsekwencji organ uznał, że brak jest również podstaw do uznania za dostawy wewnątrzwspólnotowe towarów transakcji udokumentowanych fakturami wystawionymi przez stronę na rzecz "C" s.r.o.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L.J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:
1. art. art. 122, 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i dokonanie błędnej oceny dowodów skutkujące uznaniem, iż skarżący w grudniu 2012 r. nie pozostawał w dobrej wierze co do statusu podatkowego odbiorców świadczonych przez skarżącego usług oraz nie dochował należytej staranności w ustaleniu tegoż statusu,
2. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 42 ust. 1 ustawy VAT poprzez uznanie, iż transakcje sprzedaży towarów na rzecz spółki "A" spoi. s.r.o. oraz "C" Ltd. przez skarżącego, nie stanowią wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, w przypadku gdy nabywcą towarów był podmiot posiadający stosowny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie Unii Europejskiej właściwe dla tego nabywcy, a numer ten został wskazany na fakturach dokumentujących przedmiotowe transakcje, zaś skarżący wystarczająco wykazał, iż towar opuścił terytorium RP,
3. przepisów postępowania, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tym samym niewystarczające jego wyjaśnienie, a także art. art. 180 i 187 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania N. van D. oraz N. X. N., tj. osób reprezentujących spółkę "A" spol. s.r.o. w kontaktach handlowych ze skarżącym, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy,
4. przepisów postępowania, tj. art. art. 122, 180 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez całkowite pominięcie treści istotnych zeznań świadków, przede wszystkim świadka P. P. w zakresie, w którym zeznał on, iż skarżący nie działał wspólnie i w porozumieniu z osobami trzecimi w tzw. oszustwie karuzelowym, nie posiadał wiedzy o tym, że został wmanewrowany przez osoby trzecie do transakcji karuzelowych, w których udział brali K. K. , spółka "C" , M.S. oraz M. D. oraz sposób dokonywania transakcji między przedmiotowymi kontrahentami, tj. w zakresie przebiegu transakcji, doręczania towaru spółce czeskiej, płatności za towar, okoliczności iż skarżący dokonywał sprzedaży towarów na rzecz reprezentowanej przez świadka P. P. spółki, czym spełnił wszelkie wymogi wymagane prawem, wynikające z art. 42 ust. 1 ustawy VAT.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zw. dalej p.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Natomiast badanie zaskarżonej decyzji przez pryzmat wyżej wskazanego kryterium jej legalności wskazuje, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadności zastosowania przez stronę skarżącą stawki VAT 0% do transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dokonanej - zgodnie z treścią wystawionych faktur - na rzecz podatników czeskich tj. "A" s.r.o., "B" s.r.o., "C" s.r.o. oraz zakwestionowania faktur wystawionych przez "D" dokumentujących nabycie towaru będącego przedmiotem ww wewnątrzwspólnotowej dostawy.
W myśl art. 41 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów stawka podatku wynosi 0%, z zastrzeżeniem art. 42.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ww. ustawy, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0 % pod warunkiem że:
1) podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów;
2) podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.
Stosownie do art. 42. ust. 3 ustawy VAT, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są następujące dokumenty, jeżeli łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju:
1) dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju - w przypadku gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi),
2) kopia faktury,
3) specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku - z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
W myśl art. 42 ust. 4 ustawy VAT w przypadku wywozu towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów bezpośrednio przez podatnika dokonującego takiej dostawy lub przez jego nabywcę, przy użyciu własnego środka transportu podatnika lub nabywcy, podatnik oprócz dokumentów, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, powinien posiadać dokument zawierający co najmniej:
1) imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania podatnika dokonującego wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz nabywcy tych towarów,
2) adres, pod który są przewożone towary, w przypadku gdy jest inny niż adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania nabywcy,
3) określenie towarów i ich ilości,
4) potwierdzenie przyjęcia towarów przez nabywcę do miejsca, o którym mowa w pkt 1 lub 2, znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju,
5) rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym są wywożone towary (...).
Zgodnie natomiast z art. 42 ust. 11 ww. ustawy, w przypadku, gdy dokumenty, o których mowa w ust. 3-5, nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju towarów, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2 mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa. w szczególności:
1) korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie;
2) dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu;
3) dokument potwierdzający zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie, w takim przypadku - inny dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania,
4) dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Nadto w myśl art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy VAT, przepis ust. 1 (zawierający definicję pojęcia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów) stosuje się pod warunkiem, że nabywca towarów jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Z powyższego wynika, że prawo podatnika do zastosowania stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0% do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, uzależnione jest od posiadania dokumentów potwierdzających jednoznacznie, iż doszło do wywozu towaru z Polski na terytorium innego państwa członkowskiego, który to wywóz towarów następuje w wyniku dokonania transakcji z ustalonym nabywcą, w celu przeniesienia na ten konkretny podmiot prawa do rozporządzania wywożonym towarem jak właściciel. Przy czym – biorąc pod uwagę fakt, że dostawa wewnątrzwspólnotowa uprawnia dostawcę do zastosowania stawki podatku VAT 0% czyli preferencyjnej - to podatnik zobowiązany jest do udowodnienia wskazanych wyżej okoliczności.
Z zestawienia treści powołanych przepisów wynika więc, że dla uznania danej transakcji za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek – wynikającej z art. 42 ustawy o VAT (należycie udokumentowany wywóz towarów z terytorium kraju) i art. 13 ustawy o VAT (zarówno dostawca, jak i nabywca są podatnikami zidentyfikowanymi dla transakcji wewnątrzwspólnotowych dla potrzeb tego podatku).
Tak więc pierwszym elementem, który musi wystąpić, aby uznać daną czynność za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów jest wywóz towaru z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego w wyniku dokonania czynności dostawy, przy czym dostawca winien nadto ustalić, że towar ten fizycznie opuścił terytorium państwa członkowskiego dostawy.
Drugi warunek odnosi się do stron transakcji, które winny być zidentyfikowane poprzez dokonanie rejestracji VAT UE, a tym pojęciu a priori mieści się, że powinny być zidentyfikowane w ogóle tj. co do ich tożsamości.
Odnosząc wskazane wyżej ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy do wyżej cytowanych uregulowań ustawy o podatku VAT zauważyć należy, że – wbrew twierdzeniom skargi – skarżący nie dochował staranności w zakresie identyfikacji czeskiego kontrahenta, mimo, że – w ocenie Sądu – istniały okoliczności wskazujące na jego nierzetelność. I tak:
- Strona wskazała, że dokumenty rejestrowe spółki "A" zostały jej okazane w trakcie pierwszego spotkania i przedstawiła wydruki ich skanów. Wynika z nich, że w skład zarządu spółki wchodzą jej wspólnicy – P.P. i P.V.. Mimo tego nigdy nie doszło do żadnego kontaktu pomiędzy tymi osobami (nawet mailowego czy telefonicznego) a stroną, a ze strony Spółki "A" kontaktowali się ze skarżącym tylko trzej Wietnamczycy.
- Osoby wskazujące, że działają w imieniu "A" nie legitymowały się jej pełnomocnictwem. Strona co prawda wskazywała na fakt istnienia takiego dokumentu, ale w odniesieniu do osoby nazwiskiem N.X. N. w sytuacji, gdy utrzymywała kontakty handlowe z N. van D. i T. vel T. (albo T.) , a tej rozbieżności strona nie próbowała wyjaśniać.
- Strona nigdy nie kontaktowała się bezpośrednio w firmą w C., tzn. nigdy nie była w jej siedzibie, podczas, gdy jej rzekomi przedstawiciele byli w jego firmie kilkadziesiąt razy. Nie kierowała też korespondencji drogą pocztową ani mailową na jej adres. Gdyby takowa próba została podjęta, albo doprowadziłaby do ustalenia, że firma "A" nie prowadzi transakcji ze skarżącym, albo uprawdopodobniłaby istnienie dobrej wiary, co mogłoby mieć wpływ na ewentualne uwolnienie się od odpowiedzialności podatkowej.
- Maile z zamówieniami były składane telefonicznie, osobiście lub mailowo, przy czym w tym przypadku pochodziły nie z firmowego adresu Spółki "A" , lecz z prywatnego adresu D.. Oferty strony również nie były kierowane na adres Spółki, lecz na adres mailowy T.
- Te same osoby, które występowały w kontaktach ze skarżącym jako przedstawiciele "A" , wcześniej działały w imieniu dwóch innych podmiotów - H.M. i Z., do której zresztą dostawy były dokonywane na ten sam adres, co dla "A" – O. , [...] . Skoro więc te same osoby prowadzą w tym samym miejscu działalność tego samego rodzaju, lecz pod różnymi firmami, przezorny przedsiębiorca winien przeanalizować możliwe przyczyny takiego działania.
- Płatności za towar zawsze były realizowane w formie gotówkowej z uwagi na brak zgody kontrahenta czeskiego na bezgotówkową formę płatności ("stwierdzili, ze za dużo by ich to kosztowało").
- Obecny w magazynach w O. przedstawiciel skarżącego dostrzegł tam reklamy innych firm, ale nie "A" .
- Mimo, że siedziba firmy znajdowała się w C., to jej magazyny były w O. i w P..
- Skarżący zapytany co było dla niego dowodem, że towary opuszczają granicę Polski stwierdził, że otrzymywał faktury potwierdzone przez nabywcę i zapłatę za towar.
Słusznie też wskazał organ, że nie doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy wózka paletowego na rzecz "B" s.r.o. Świadczą o tym zeznania osoby uprawnionej do reprezentowania tej spółki Pana K. , który zaprzeczył takiej dostawie, wskazując, że wózek nabył od Wietnamczyka na terenie Czech oraz informacje czeskiej administracji skarbowej, stwierdzającej, że dostawa taka nie została ujęta w dokumentacji księgowej firmy.
Wyżej wskazane fakty dotyczące okoliczności dostaw towarów dokonanych w listopadzie 2012 r. na rzecz "A" spol. s.r.o. oraz "B" s.r.o. wskazują, że dostawy te nie mogą zostać uznane za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów w rozumieniu art. 13 ustawy VAT, gdyż wynika z nich, że podatnik nie dokonał ww. dostaw na rzecz "nabywcy zidentyfikowanego na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych" tj. tego nabywcy, którego numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych podany jest na fakturach stwierdzających dostawę, lecz innego, który pozostaje nieznany. Z informacji przekazanych przez czeską administrację podatkową wynika bowiem, że "A" spol. s.r.o. oraz "B" s.r.o. nie były rzeczywistym nabywcą towarów od L. J. , a wiarygodność tego ustalenia, wynikającego z oświadczenia P. P. oraz Pana K. a nie została w żaden sposób podważona. Tym samym taka dostawa nie spełnia warunku wyrażonego w art. 13 ust. 2 pkt 1 oraz 42 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT i nie uprawnia do zastosowania stawki podatkowej 0%, zatem zarzut skargi co do błędnej wykładni art. 42 ust. 1 ustawy VAT pozostaje nieuzasadniony.
Te same uwagi odnieść należy do dostaw wewnątrzwspólnotowych dokonywanych na rzecz "C" s.r.o. oraz nabycia towaru od "D" .
Z odpowiedzi czeskiej administracji podatkowej SCAC (dot. "C" s.r.o.), wynika, że nie ma kontaktu z tą spółką pod wskazanym adresem. Nie wiadomo, gdzie ma siedzibę podatnik. Spółka nie złożyła deklaracji i nie ma żadnych dowodów na to, że w IV kwartale 2012 r. i I kwartale 2013 r. prowadziła jakąkolwiek działalność gospodarczą. Ustalony przez organy podatkowe, w oparciu o przesłuchania świadków i strony oraz informacje z właściwych Urzędów Skarbowych, łańcuch podmiotów tj.:
- "G" , S.,
- "F" , B.,
- "D" , B.,
- "F" . , Z.,
- "C" s.r.o, C..,
wskazuje, iż mamy do czynienia z tzw. obrotem karuzelowym w transakcjach wewnątrzwspólnotowych (charakteryzującym się gospodarczo nieuzasadnionym "fakturowym" obrotem powodującym "powrót" towarów do punktu wyjścia, czyli do pierwotnego sprzedawcy, przy braku ostatecznego odbiorcy towaru).
Świadczą o tym okazane przez P. P. wyciągi z historii rachunków bankowych, z których wynika, iż "C" s.r.o. otrzymywała przelewy od firmy "G" (co wskazuje na zamknięty krąg odbiorców); zeznania złożone 3.12.2013 r. przez świadka P.P. oraz 18.12.2013 r. przez świadka P. S., z których wynika, że towar będący przedmiotem transakcji zawartych pomiędzy ww. kontrahentami transportowany był wyłącznie z "D" do "C" s.r.o. i z powrotem (wracał wielokrotnie do kraju na magazyn "D" ).
Słusznie zatem uznał organ, iż L. J. nieprawidłowo dokonał odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez "D" i nieprawidłowo ten sam towar zadeklarował jako wewnątrzwspólnotową dostawę ze stawką VAT 0% na rzecz "C" s.r.o. Tym bardziej, że towary sprzedawane do "C" s.r.o., wg oświadczenia L. J. , dostarczał na teren Czech dostawca, tj. "D" własnym samochodem marki Mercedes o nr rej. [...] oraz marki Iveco o nr rej. [...] . L. J. nie posiadał informacji o rozliczeniach kosztów transportu.
O nieprawidłowościach świadczy również opisana przez skarżącego procedura obrotu towarem. Skarżący wyjaśnił: "ja dostawałem faktury mailem z "D" , wystawiałem zaraz faktury sprzedaży i też wysyłałem mailem do pana P. , żeby on wiedział jaki towar przychodzi i jaka kwota jest do zapłaty, na początku nie były to duże wartości. W momencie kiedy samochód dostawczy przyjechał do czeskiego C. pan P. wpłacał pieniądze na moje konto, trwało to może minutkę, gdy ja zobaczyłem że mam pieniądze to wtedy dokonywałem przelew na rzecz K. i dzwoniłem do niego, że mam pieniądze a wtedy on, tak jak mi mówił dzwonił do kierowcy, żeby on rozładował towar. Tak było przez cały okres współpracy. Oryginały faktur oraz dokumenty WZ, a także potwierdzenia wywozu były przekazywane albo u mnie w Z. , albo w B. lub Czeskim C.
Słusznie zatem wywiódł organ, że okoliczności sprawy, w szczególności szybki obrót przedmiotowym towarem na ustalonych warunkach (zakup od "D" K. K. i równocześnie sprzedaż do "C" s.r.o.), brak przy tym jakiejkolwiek odpowiedzialności za towar /co do załadunku, organizacji transportu, wyładunku/, nieponoszenie kosztów transportu, sposób regulowania należności (pan P. wpłacał pieniądze na moje konto, trwało to może minutkę, gdy ja zobaczyłem że mam pieniądze to wtedy dokonywałem przelew na rzecz K. ), rozmiar i częstotliwość transakcji /kilka w ciągu jednego dnia/, a także wątpliwy powód jakim był rzekomy brak pieniędzy kooperanta (Pana K. "nie było stać aby kupować brutto i sprzedawać netto ") - wskazywały, że w grę może wchodzić inny cel niż zysk z handlu art. chemii gospodarczej, mianowicie nieuprawniony zwrot podatku VAT.
Zasadnie zatem organ uznał, że L. J. dokonał bezpodstawnie odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "D" .
Albowiem zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług - z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4 (vide: art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ww. ustawy).
W myśl natomiast art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Faktury dokumentujące czynności, które zostały dokonane jedynie w celu uzyskania korzyści podatkowej nie mogą, stosownie do ww. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego. Należy je bowiem uznać za czynności, które nie zostały dokonane w rozumieniu tego przepisu.
W konsekwencji brak jest również podstaw do uznania za dostawy wewnątrzwspólnotowe towarów transakcji udokumentowanych fakturami wystawionymi przez stronę na rzecz "C" s.r.o.
Odnosząc się do kwestii dobrej wiary skarżącego w zakresie dokonywanych transakcji należy się odwołać do orzecznictwa TSUE, z którego wynika ogólna zasada, zgodnie z którą aby podatnik mógł skorzystać z uprawnień przewidzianych w przepisach prawa podatkowego (zastosowanie stawki 0% w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy albo prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku dostawy krajowej) w przypadku gdy transakcja jest związana z oszustwem, winien wykazać, że działał w dobrej wierze, co oznacza, że nie tylko nie uczestniczył czynnie w oszustwie, ale również nawet nie wiedział i nie mógł przy zachowaniu należytej staranności się dowiedzieć, że brał w nim udział. Winien zatem wykazać, że podjął środki ostrożności celem upewnienia się w przedmiocie legalności prowadzonych transakcji, lecz nie doprowadziły one do ujawnienia ich oszukańczego charakteru.
W ocenie Sądu, w świetle wyżej przytoczonych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, tj. nie weryfikując umocowania osób, z którymi współpracował, godząc się na płatności gotówkowe, nie kontaktując się z rzekomym kontrahentem ani nie będąc w jego siedzibie - temu wymogowi skarżący nie sprostał. Rację ma organ stwierdzając, że badanie wiarygodności kontrahenta i faktu dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy ograniczył do zgromadzenia jedynie formalnych dokumentów, bez analizy ich rzetelności materialnej. Tym samym za niezasadny uznać należy zarzut skargi, odnoszący się do naruszenia przepisów O.p. przez błędne ustalanie stanu faktycznego i błędną ocenę dowodów, co skutkowało uznaniem, że skarżący nie pozostawał w dobrej wierze co do statusu podatkowego odbiorcy.
Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia stanu faktycznego i nieprzesłuchania N. van D. i N. X. N. Sąd uznał go za nieuzasadniony. Pierwszy z nich bowiem nie legitymował się w ogóle pełnomocnictwem firmy, którą rzekomo reprezentował i nawet fakt jego przesłuchania nie mógł tej okoliczności zmienić, a pełnomocnictwo drugiego zostało co prawda złożone, ale z nim strona żadnych transakcji nie zawierała. Tym samym nawet wykazanie, że istotnie był on uprawniony do działania w imieniu "A" (czemu zresztą współwłaściciel spółki zaprzeczył) nie miałoby wpływu na prawidłowość kwestionowanych przez organ transakcji.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło