III SA/Gl 1255/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 6 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści wniesionej do tut. Sądu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, skarżący zamieścił dodatkowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższe powtórzył następnie na urzędowym formularzu, czyniąc tym samym zadość wezwaniu referendarza sądowego z dnia 27 kwietnia 2010 r. W jego uzasadnieniu podniósł, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i małoletnią córką w wieku szkolnym. Ich miesięczne dochody obejmują wynagrodzenie za pracę żony w kwocie ok. [...] zł netto oraz pobierany przez skarżącego zasiłek dla bezrobotnych w wysokości ok. [...] zł netto (vide: decyzja PUP z dnia [...] r.). Ponieważ w ich małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej, stąd mieszkanie o pow. [...] m2 stanowi wyłączną własność żony. Innego majątku zarówno skarżący jak i jego żona nie posiadają. Dodatkowo jako uzupełnienie złożonego wniosku do akt sprawy nadesłano: wyciągi z rachunku bankowego żony obciążone kredytem odnawialnym, jej zaświadczenie o zarobkach wraz z informacją PIT-11, gdzie zadeklarowany został roczny dochód w wysokości [...] zł oraz faktury ponoszonych z tytułu utrzymania mieszkania wydatków w postaci opłat za internet ([...] zł), telefon komórkowy ([...] zł i [...] zł), energię elektryczną ([...] zł za dwa miesiące), czynsz ([...] zł), a także garaż ([...] zł). Szacunkowo podano również koszty eksploatacji samochodu wynoszące ok. [...] zł (tj. paliwo i ubezpieczenie). Postanowieniem z 2 lipca 2010 r. referendarz sądowy odmówił prawa pomocy. Postanowienie to zostało zaskarżone sprzeciwem datowanym z dnia [...] r. W sprzeciwie skarżący zawarł polemikę ze stanowiskiem referendarza podnosząc, że zapłacenie przezeń wpisu ode skargi jest praktycznie niemożliwe, albowiem będzie stanowiło znaczny uszczerbek w dalszym utrzymaniu jego i małoletniej córki. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd zważył co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei art. 260 tej ustawy stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a cała sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia M.K. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Analiza stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy – przeprowadzona w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów - prowadzi do wniosku, iż skarżący nie wykazał w dostateczny i przekonujący sposób jakoby jego sytuacja materialna i bytowa została zachwiana w taki sposób, iż w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), zwanej dalej KRiO, oboje małżonkowie zobowiązani są każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Okoliczność spisania intercyzy (tj. zniesienia wspólności ustawowej) nie może zwalniać z tego obowiązku. Stosownie bowiem do treści art. 23 KRiO małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy i z tej powinności nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 r., nr 1, poz. 8). W konsekwencji powyższego Sąd przyjął, że szeroko rozumiane możliwości finansowe żony skarżącego, na której konto w [...] r. wpłynęły środki w łącznej kwocie [...] zł stanowi istotny czynnik, który kształtuje sytuację majątkową strony i musi być uwzględniony przy tej ocenie. Tym bardziej, że posiadanie kredytu odnawialnego w wysokości [...] zł, podobnie jak wydatkowanie kwoty ok. [...] zł tytułem eksploatacji samochodu osobowego nie zalicza się do niezbędnych kosztów utrzymania (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2010 r. sygn. akt II OZ 499/10 niepubl. oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 863/09 niepubl.). Biorąc zatem pod uwagę osiągnięty przez skarżącego i jego żonę w miesiącu złożenia wniosku dochód w wysokości ponad [...] zł oraz poniesione wydatki kształtujące się na poziomie [...] zł, uznać należało, iż pozostała kwota jest w zupełności wystarczająca nie tylko na uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu, który wynosić będzie [...] zł, ale również innych mogących się pojawić w przyszłości opłat sądowych i wydatków. Nie sposób w tym zakresie podzielić stanowiska skarżącego wyrażonego w sprzeciwie jakoby wspomniane wyżej przepisy KRiO nie obejmowały zobowiązania do wzajemnej pomocy majątkowej małżonków. Z kolei podlegający badaniu przez Sąd stan majątkowy strony ubiegającej się o prawo pomocy obejmuje również jego możliwości wynikające z obowiązku alimentacyjnego członków jego rodziny. W tej sytuacji, działając na podstawie art. art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.