III SA/Gl 1292/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-04-05
Skład orzekający: Henryk Wach, Magdalena Jankiewicz, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy może wprowadzić generalny zakaz sprzedaży napojów alkoholowych w postaci handlu obnośnego i obwoźnego na terenie całej gminy, a także czy sformułowanie "w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów kultu religijnego" jest wystarczająco precyzyjne w akcie prawa miejscowego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w części dotyczącej zakazu handlu obnośnego i obwoźnego napojami alkoholowymi, uznając, że rada przekroczyła swoje uprawnienia, gdyż ustawa zezwala na ustalanie zasad usytuowania miejsc sprzedaży, a nie sposobu prowadzenia handlu. Ponadto, sąd uznał sformułowanie "w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów kultu religijnego" za nieprecyzyjne i naruszające zasadę jasności prawa, co skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały w tej części.Stan faktyczny
Rada Gminy Węgierska Górka podjęła uchwałę w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych. Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę w części dotyczącej § 3, zarzucając jej niezgodność z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Główne zarzuty dotyczyły wprowadzenia zakazu handlu obnośnego i obwoźnego oraz nieprecyzyjnego określenia "w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów kultu religijnego".Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w § 3.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Węgierska Górka z dnia 29 marca 2011 r. nr 37/2011 w przedmiocie skargi organu nadzoru na uchwałę rady gminy w przedmiocie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w § 3.
Przedmiotem skargi jest § 3 uchwały Nr /37/2011 Rady Gminy Węgierska Górka z 29 marca 2011 r. w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 29 marca 2011 r. Rada Gminy Węgierska Górka podjęła uchwałę Nr /37/2011 w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych powołując się na art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 12 ust. 2 ustawy z 26 października 1983 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 70, poz. 473 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 17 poz. 95).
W § 3 tej uchwały zapisano, iż:
"Miejsca sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży nie mogą być na terenie gminy usytuowane:
a) w postaci handlu obnośnego i obwoźnego;
b) w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów kultu religijnego."
Uchwała ta weszła w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego.
W skardze z 29 czerwca 2011 r. Wojewoda Śląski wniósł o stwierdzenie nieważności powołanej uchwały w części określonej w § 3 jako niezgodnej z art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
W uzasadnieniu – odnosząc się do § 3 lit. a uchwały - podniósł, iż określając, że miejsca sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży nie mogą być na terenie gminy usytuowane w postaci handlu obnośnego i obwoźnego Rada Gminy przekroczyła swoje uprawnienia wynikające z art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Na podstawie powołanego przepisu rada gminy jest upoważniona wyłącznie do określania zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Miejsca, obiekty i obszary objęte zakazem sprzedaży i podawania napojów alkoholowych określa art. 14 ust. 1 ustawy i jest to katalog zamknięty, co oznacza, iż rada gminy nie może na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy dokonać jego rozszerzenia. W pozostałych miejscach wymienionych w przepisie zakaz nie ma charakteru bezwzględnego. Przyjmując powyższy zapis uchwały Rada rozszerzyła zakazy przewidziane w art. 14 tejże ustawy. Natomiast przepis art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości pozwala na wprowadzenie zakazu sprzedaży, podawania lub spożywania alkoholu tylko w niektórych miejscach, obiektach lub obszarach gminy ze względu na ich charakter. Tymczasem, żaden ze wskazanych przepisów nie uprawnia Rady Gminy do wprowadzenia generalnego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych w postaci handlu obnośnego i obwoźnego. Rada Gminy powinna dokładnie sprecyzować, w jakich miejscach, obiektach lub obszarach gminy, ze względu na ich charakter, zakazy spożywania, podawania oraz wnoszenia napojów alkoholowych mają obowiązywać.
Odnosząc się do § 3 lit. b uchwały Wojewoda Śląski zarzucił, iż Rada Gminy Węgierska Górka wskazując miejsca objęte zakazem sprzedaży napojów alkoholowych posłużyła się zwrotem niedookreślonym "w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów kultu religijnego" czyniąc tym samym wskazane unormowanie w kwestionowanym zakresie niejednoznacznym i niejasnym dla przeciętnego odbiorcy. Tak sformułowany przepis powoduje wątpliwości interpretacyjne i nie pozwala jednoznacznie określić, gdzie miejsca sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w istocie mogą zostać usytuowane, a to narusza zasady Konstytucyjne – zasadę poprawnego prawotwórstwa i jasności prawa wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniosła, że przedmiotowa uchwała została przedłożona Wojewodzie Śląskiemu w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, organ ten nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego, a uchwała została skierowana do publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 3 lit. a uchwały stwierdziła, że uchwalenie przez Radę Gminy zakazu usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży na terenie Gminy w postaci handlu obnośnego i obwoźnego wprowadza generalny zakaz na terenie całej Gminy sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży w postaci handlu obnośnego i obwoźnego. Uprawnienie Rady Gminy do określenia zasad usytuowania na terenie Gminy miejsc sprzedaży napojów alkoholowych w takiej postaci wynika bezpośrednio z art. 12 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi i wychowaniu w trzeźwości i w żaden sposób nie narusza art. 14 tej ustawy.
Co do drugiego z zarzutów stwierdziła, iż użyte w uchwale w § 3 lit. b określenie "w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów kultu religijnego" w sposób wyraźny i jednoznaczny wskazuje, ze miejsca sprzedaży nie mogą znajdować się zarówno na działce na której znajduje się obiekt kultu religijnego, jak i na działce, która bezpośrednio z tą działką graniczy, a użyte sformułowanie dla przeciętnego odbiorcy nie powoduje żadnych trudności interpretacyjnych. Na podstawie takiego kryterium można w sposób jednoznaczny określić gdzie miejsca sprzedaży alkoholi przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży nie mogą być usytuowane. Wskazała także na wyrok WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 204/06, gdzie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w ustaleniu zakazu usytuowania miejsc sprzedaży w bezpośrednim sąsiedztwie miejsc kultu religijnego.
W dniu 30 marca 2012 r. wpłynęło pismo L.F., Wiceprzewodniczącego Rady Gminy wraz z załącznikami, które – jako nie pochodzące od strony postępowania, którymi są Gmina Węgierska Górka reprezentowana przez Wójta oraz Wojewoda Śląski – zostało włączone do akt sprawy, jednak pozostało bez wpływu na treść wydanego wyroku.
Na rozprawie 5 kwietnia 2012 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona uchwała lub akt dotknięty jest wadą niezgodności z prawem skutkuje jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Na wstępie, przed przystąpieniem do merytorycznej analizy sprawy, należy powołać przepisy ustawy o samorządzie gminnym, regulujące tryb kontroli zgodności z prawem uchwał jednostek samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90.
Natomiast według art. 93 ust. 1 tej ustawy, po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Jak wynika z odpowiedzi na skargę, przedmiotowa uchwała została doręczona organowi nadzoru, a nawet opublikowana, którego to stwierdzenia Wojewoda Śląski nie zakwestionował. Na tej podstawie Sąd orzekający przyjął, iż upłynął już 30 dniowy termin do stwierdzenia nieważności uchwały lub jej części przez organ nadzoru we własnym zakresie, a zatem wystąpienie ze skargą do sądu administracyjnego było jedynym możliwym trybem wyeliminowania uchwały w zaskarżonej części z obrotu prawnego.
Ponadto wskazać należy, że z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
W niniejszej sprawie w dniu orzekania upłynął już rok od podjęcia uchwały, które miało miejsce 29 marca 2011 r. i nie uchybiono obowiązkowi jej przedłożenia organowi nadzoru, jednak wydanie orzeczenia stwierdzającego nieważność uchwały w części było dopuszczalne z uwagi na fakt, że zawiera ona przepisy prawa miejscowego.
Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. W sferze obrotu alkoholem, upoważnienie takie stanowi art. 12 ust.1 i 2 oraz art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, o czym szerzej będzie mowa w dalszej części uzasadnienia, a zatem uchwała podjęta w oparciu o powołane przepisy stanowi akt prawa miejscowego.
Aby dany przepis mógł być uznany za akt prawa miejscowego winien zawierać normy prawne o charakterze abstrakcyjnym i ogólnym. Szerzej wypowiedział się w tej kwestii NSA w wyroku z 18 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 669/06, gdzie stwierdził, iż "dla kwalifikacji danego aktu jako aktu prawa miejscowego znaczenie decydujące ma charakter norm prawnych i kształtowanie przez te normy sytuacji prawnej adresatów. W przypadku bowiem uznania, że uchwała zawiera przynajmniej jedną normę postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym jest ona aktem prawa miejscowego".
Przenosząc te rozważania na grunt analizowanej sprawy, stwierdzić należy, że zapisy § 3 uchwały Rady Gminy Nr 37/2011 stanowią normy prawa miejscowego, albowiem kształtują sytuację prawną adresatów – osób prowadzących lub zamierzających podjąć prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie handlu alkoholem, a zatem dopuszczalne było stwierdzenie nieważności uchwały pomimo upływu jednego roku od dnia ich podjęcia.
Przechodząc do merytorycznej analizy zarzutów skargi należy wskazać, że stosownie do art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, rada gminy ustala, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
Art. 14 ust. 1-5 ustawy wskazuje miejsca, gdzie sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych jest zabronione z mocy samej ustawy. W ust. 6 wskazano, że w innych niewymienionych miejscach, obiektach lub na określonych obszarach gminy, ze względu na ich charakter, rada gminy może wprowadzić czasowy lub stały zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych.
Skoro przepisy gminne dotyczące zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych stanowią akt prawa miejscowego, winny odpowiadać takim wymogom, jak wszystkie przepisy bezwzględnie obowiązujące. Oznacza to, że prawo winno być tworzone w taki sposób, aby adresaci norm prawnych mieli jasność w kwestii swej sytuacji prawnej, a z drugiej strony, aby wykluczyć możliwość odmiennego rozstrzygnięcia w analogicznej sytuacji faktycznej. W kwestii tej Sąd orzekający podziela pogląd K. Celińskiej-Grzegorczyk, która stwierdziła, iż "postulat przejrzystości systemu prawa, znajdujący oparcie w art. 2 Konstytucji RP, rozumieć należy jako dyrektywę takiego tworzenia regulacji prawnej, by sytuacja prawna jednostki była czytelna i jednoznaczna. Realizacja tego założenia przez ustawodawcę daje obywatelowi szansę zrozumienia prowadzonych na podstawie przepisów postępowań oraz współkształtowania ich toku poprzez skuteczne dokonywanie czynności procesowych" – artykuł w ZNSA, 2011.5.19.
Postulat tworzenia prawa w sposób jednoznaczny jest zresztą wypowiadany nie tylko w doktrynie, ale także w orzecznictwie. WSA w Lublinie z 26 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 131/11 Sąd uznał, iż "Uchwała rady gminy, wydana na podstawie upoważnienia zawartego w przepisie art. 12 ust. 2 ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie może zawierać w sobie powtórzenia treści normatywnej zawartej w art. 2 (1) pkt 1 ww. ustawy, ani też ograniczać się do prostego odesłania do niego. Rada gminy powinna mieć na uwadze, że akt prawa miejscowego powinien być kompletny treściowo, czytelny i zrozumiały, tak by organy stosując jego zapisy przy wydawaniu stosownych aktów administracyjnych (decyzji, zezwoleń, opinii) nie miały wątpliwości dotyczących interpretacji przepisów uchwały".
Akt prawa miejscowego winien być zatem jasny i jednoznaczny, aby ograny go stosujące np. przy wydawaniu orzeczeń administracyjnych nie miały wątpliwości co do treści obowiązujących przepisów, a adresaci tych rozstrzygnięć mogli zweryfikować ich zgodność z prawem w sposób obiektywny i mierzalny.
Sformułowanie użyte w § 3 lit. b zaskarżonej uchwały, że "Miejsca sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży nie mogą być na terenie gminy usytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów kultu religijnego", wbrew twierdzeniom Gminy Węgierska Górka wymogu tego nie spełnia. Określenie "bezpośredniego sąsiedztwa" jest bowiem niezdefiniowane ustawowo i niedookreślone i dla każdej osoby stosującej prawo może oznaczać coś innego. Wskazuje to z jednej strony na możliwość powstania niepewności zarówno u obywateli, którzy zamierzają wystąpić o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych co do tego, czy wskazana lokalizacja uznana zostanie za pozostającą w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu kultu religijnego czy też nie, jak też u wydającego zezwolenia organu gminy co do tej samej okoliczności i dopuszczalności udzielenia zezwolenia. Rada Gminy podjęła co prawda próbę bliższego zdefiniowania tego określenia wskazując, że rozumie się pod nim działkę, na której znajduje się obiekt kultu religijnego, jak i działkę, która bezpośrednio z nią graniczy, jednak uczyniła to dopiero w skardze, podczas gdy Sąd bada zaskarżony akt, a w jego treści takiego uszczegółowienia nie było. Z tych też względów, w ocenie Sądu § 3 lit. b uchwały narusza art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez fakt, że do kompetencji rady gminy wynikającej z art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości należy ustalenie zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, przy czym na podstawie art. 2 ab initio Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej stanowiącym, że Polska jest demokratycznym państwem prawnym (...), winno to nastąpić w sposób jasny i obiektywnie weryfikowalny, a tego wymogu cytowany zapis nie spełnia.
Ustosunkowując się zaś do drugiego z zarzutów Wojewody Śląskiego odnoszącego się do zapisu § 3 lit. a uchwały 37/2011 w brzmieniu "Miejsca sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży nie mogą być na terenie gminy usytuowane w postaci handlu obnośnego i obwoźnego", stwierdzić należy, że "miejsce" zgodnie ze Słownikiem języka polskiego (Wydawnictwo PWN S.A.) oznacza:
1. «przestrzeń, którą można czymś zająć lub zapełnić»
2. «określony fragment ciała»
3. «część jakiejś przestrzeni, na której ktoś przebywa, coś się znajduje lub odbywa; też: pomieszczenie służące określonym celom»
4. «wycinek przestrzeni przeznaczony dla jednej osoby»
5. «pozycja, ranga lub rola kogoś lub czegoś»
6. «fragment tekstu, wypowiedzi lub ciągu zdarzeń»
7. «stanowisko, posada».
Zatem "miejsce" w znaczeniu przyjętym w języku polskim dla analizowanego stanu faktycznego oznacza "pomieszczenie", "przestrzeń lub jej część". Analogiczne rozumienie tego pojęcia przedstawi NSA w powołanym przez Gminę wyroku z 6 maja 1994 r. sygn. SA/Gd 2824/95 stwierdzając, że pod pojęciem zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych należy rozumieć ich rozmieszczenie w terenie. Natomiast "miejsce" w znaczeniu użytym w treści uchwały nie odnosi się do "miejsca" czyli "pomieszczenia", "przestrzeni lub jej części", "rozmieszczenia w terenie", lecz sposobu prowadzenia działalności handlowej- czy jest ona prowadzona w punkcie stałym, stacjonarnym albo o zmiennej lokalizacji, a zatem tak określone ograniczenie nie znajduje oparcia w przepisach ustawowych, przyznających radzie gminy kompetencje do stanowienia prawa w określonych kwestiach. Jak to już bowiem wyżej wskazano, art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości upoważnia radę do "ustalenia zasad usytuowania miejsc", a nie zasad czy sposobu sprzedaży.
Natomiast, jak wskazuje się w doktrynie, warunkami ważności aktu prawa miejscowego jest:
- jego wydanie na podstawie i w celu wykonania upoważnienia ustawowego,
- regulowanie tylko i wyłącznie spraw uregulowanych w upoważnieniu.
(Tak Grzegorz Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów prawnych, Komentarz, Oficyna 2009).
Na tej podstawie uznać należy, że regulowanie w akcie prawa miejscowego innego rodzaju zagadnień niż wskazane przez ustawę, jako nieznajdujące podstawy prawnej w upoważnieniu ustawowym powoduje nieważność aktu w tej części.
Jeżeli zaś rozumieć powołany zapis uchwały w ten sposób, iż stanowi on, że zakaz obnośnego lub obwoźnego handlu alkoholem dotyczy miejsca, albowiem odnosi się do całej gminy, na co wskazuje argumentacja Gminy stwierdzająca, że "uchwalenie przez Radę Gminy zakazu usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży na terenie Gminy w postaci handlu obnośnego i obwoźnego wprowadza generalny zakaz na terenie całej Gminy sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży w postaci handlu obnośnego i obwoźnego" (str.3 odpowiedzi na skargę, akapit 4.), to zdaniem Sądu nie zasługuje ona na uwzględnienie, a co więcej wprowadzenie takiego zakazu narusza także art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Przepis ten upoważnia bowiem radę gminy do wprowadzenia czasowego lub stałego zakazu sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych w miejscach obiektach lub na określonych obszarach gminy - innych niż wskazane w art.14 ust. 1-5 ustawy - ze względu na ich charakter. Odnosząc ten zapis do dokonanej wyżej analizy pojęcia "miejsce" stwierdzić należy, że rada gminy jest upoważniona do wprowadzenia zakazów w określonych pomieszczeniach lub przestrzeni i to ze względu na jej charakter. Żaden jednak przepis nie upoważnia rady do wprowadzenia określonych zakazów na przestrzeni całej gminy. Powołanych przepisów nie można zaś interpretować rozszerzająco, albowiem należy mieć na względzie, że wpływają one na sytuację prawną podmiotów prowadzących lub zamierzających podjąć działalność gospodarczą w zakresie handlu alkoholem. Natomiast Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza zasadę swobody działalności gospodarczej, albowiem w art. 22 stanowi, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny,
W kwestii powołanego przez Gminę wyroku WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 204/06, gdzie Sąd "nie dopatrzył się w ustaleniu przez Radę Gminy zakazu usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów kultu religijnego żadnej sprzeczności takiego zapisu z prawem", zauważyć należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Przedmiotem skargi w tej sprawie nie był akt dotyczący uchwały ustalającej zasady usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych, lecz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie negatywnego zaopiniowania lokalizacji punktu sprzedaży napojów alkoholowych, a zatem kwestia zgodności uchwały z prawem pozostawała poza granicami sprawy. Ponadto w treści uchwały rada gminy ustanowiła ograniczenie lokalizacji takich punktów nie tylko w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów kultu religijnego, ale także w odległości mniejszej niż 100 m od takich obiektów, co jest już kryterium obiektywnym i możliwym do zweryfikowania i to brak zachowania tej odległości był decydujący jako podstawa negatywnego dla strony rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe, jako że zasadne okazały się zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego przez § 3 powołanej uchwały, koniecznym było jej uchylenie w tej części, stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło