III SA/Gl 1296/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-05-07

Skład orzekający: Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa pogorszeniu od czasu wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie, a strona posiada stałe źródło dochodu oraz zasoby nieruchome?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu od czasu wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie. Pomimo trudnej sytuacji finansowej, strona posiada stałe źródło dochodu (emerytura) oraz zasoby nieruchome, co wyklucza przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Wniosek został złożony po tym, jak poprzedni wniosek o zwolnienie od opłat i ustanowienie pełnomocnika został częściowo oddalony, a skarga odrzucona z powodu nieuiszczenia pełnej opłaty. Skarżący nie przedstawił dodatkowych dokumentów potwierdzających pogorszenie sytuacji materialnej, a z formularza wynikało, że jego sytuacja nie uległa zmianie od czasu poprzedniego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący ustanowienie pełnomocnika z urzędu został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie pełnomocnika z urzędu postanawia: wniosek oddalić. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwicach zwolnił K. S. od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 300 zł, a w pozostałym zakresie, czyli ustanowienia pełnomocnika z urzędu wniosek oddalił. W związku z faktem, że skarżący uiścił wpis od skargi w niepełnej wysokości (jedynie 200 zł), tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r. odrzucił niniejszą skargę zwracając mu uiszczony wpis. Pismem z dnia 5 kwietnia 2014 r. K. S. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niego adwokata lub radcę prawnego z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Do nadesłanego formularza skarżący nie nadesłał żadnych dodatkowych dokumentów. Ponadto z formularza tego wynika, że od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie jego sytuacja makatowa i finansowa nie uległy pogorszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata, czyli prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Nie wystarczy przy tym wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Mając zatem na uwadze powyższe oraz wcześniej przedłożone do akt dokumenty źródłowe obrazujące sytuację finansową strony skarżącej, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Za przyjęciem takiego wniosku przemawia fakt, że choć rzeczywiście skarżący jest w trudnej sytuacji finansowej to jednak posiada stałe źródło dochodu w postaci uzyskiwanej emerytury. Ponadto należy zwrócić uwagę, że przedstawiając swoją sytuację finansową skarżący ograniczył się jedynie do przywołania takich danych i w takim okresie żeby mogły świadczyć o tym, że jest ona trudna. A jednak nie należy zapominać, że skarżący jest właścicielem nieruchomości, a także zasobów nieruchomych (z nakazu płatniczego za rok 2013 r. wynika, że K. S. jest właścicielem gruntu leśnego), co oznacza, że jest w stanie osiągnąć inne dochody chociażby z najmu albo dzierżawy, które to dochody wcześniej otrzymywał. Kwestia wszelkiego rodzaju zaległości z tytułu opłat za energię elektryczną czy też za wodę jest indywidualną sprawą strony i nie może skutkować przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego. W orzecznictwie ugruntowany bowiem został pogląd, w świetle którego brak jest podstaw do przyjęcia, że jakiekolwiek prywatne zobowiązania mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, zwłaszcza gdy strona nie podejmuje żadnych kroków by jej zdolność kredytowa została zweryfikowana przez profesjonalne instytucje finansowe (tak postanowienia NSA z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 761/08, Lex nr 486700, z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 427/10, Lex nr 647976, z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt I OZ 749/10, Lex nr 742006 i z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OZ 535/10, Lex nr 672991). Dodać należy, że przesłanką uwzględniającą kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy może być tylko stwierdzenie, że od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie uległa zmianie na niekorzyść finansowa i materialna sytuacja wnioskodawcy. W niniejszej sprawie sytuacja skarżącego nie uległa zmianie (pogorszeniu). Do zmiany stanowiska i wydania pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia mogłoby dojść natomiast jedynie w razie zmiany okoliczności, związanych z pogorszeniem jego sytuacji materialnej i życiowej. Tymczasem analiza formularza PPF złożonego przez skarżącego na obecnym etapie postępowania wskazuje, że okoliczności niniejszej sprawy nie uległy zmianie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika stanowił w istocie powtórzenie argumentacji, jaką zawierał wcześniejszy wniosek. Dlatego też, mając na uwadze powyższe okoliczności na mocy art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło