III SA/Gl 136/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-05-11
Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za nieuzupełnienie zgłoszenia w systemie SENT o numer licencji, mimo że licencja była wymagana, jest zasadne, nawet jeśli uchybienie miało charakter formalny i nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za nieuzupełnienie zgłoszenia w systemie SENT o numer licencji jest zasadne. Obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o numer wymaganej licencji wynika wprost z przepisów ustawy SENT, a jego niewypełnienie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że kara ma charakter obligatoryjny, a jej nałożenie nie jest uzależnione od winy ani od wystąpienia uszczupleń podatkowych. Organy prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki A Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Kara została nałożona za niewypełnienie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia w systemie SENT o numer wymaganej licencji podczas kontroli przewozu towarów. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów ustawy SENT, pominięcie braku uszczuplenia należności podatkowych oraz niewłaściwe rozważenie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: o.p.) art. 22 ust. 2, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332, dalej ustawa SENT) oraz art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw /Dz. U z 2018 r., poz. 1039) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] nakładającą na ,,A’’ sp. z o.o. w L. (dalej przewoźnik lub strona skarżąca) karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Uzasadniając decyzję organ wskazał, że [...] r. w godz. 20:30 do 21:30, na autostradzie [...] w miejscowości Z., funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki Volvo oraz naczepy kierowanym przez A. O. Kontrola obejmowała przestrzeganie obowiązków wynikających z obowiązujących w tym czasie przepisów ustawy SENT) W trakcie kontroli kierujący przedstawił następujące dokumenty:
-numer referencyjny zgłoszenia przewozu w systemie SENT:
- wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy; nr [...]
- dowód rejestracyjny numer [...]
- dowód rejestracyjny numer [...]
-paszport
-zezwolenie na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
- list przewozowy CMR NR [...]
-dowód wydania towaru [...].
Według informacji zawartej w zgłoszeniu o obejmowało ono glicerynę klasyfikowaną do pozycji CN 2905 w ilości 24000 kg - podlegającą obowiązkowej rejestracji w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (dalej określanego jako: system SENT). Podmiotem wysyłającym ww. towar był ,,B’’ w S. ([...]). Podmiotem odbierającym było Przedsiębiorstwo Handlowe ,,C’’ spółka z o.o., ul. [...] w L. Przewoźnikiem była strona skarżąca.
W wyniku weryfikacji przedstawionych dokumentów ze zgłoszeniem w aplikacji SENT, stwierdzono niewypełnione pole "numer zezwolenia drogowego".
W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., postanowieniem z dnia [...] r., doręczonym w dniu [...] r. wszczął z urzędu wobec przewoźnika postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy SENT.
Jednocześnie pismem z tego samego dnia co ww. postanowienie, organ pierwszej instancji wezwał przewoźnika jednocześnie do wskazania czy występują okoliczności potwierdzające ważny interes przewoźnika, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, tj. o przedstawienie aktualnej sytuacji finansowej (dochody, wydatki, zobowiązania, posiadany majątek) z załączeniem kopii stosownych dokumentów oraz o przedłożenie kopii bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2015r., 2016r., 2017r. i za kolejne kwartały 2018r.
W wyniku zapytań skierowanych przez organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego przekazał informację, że strona skarżąca posiada zaległości w kwocie [...] zł wraz z odsetkami; aktualnie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec w/w spółki a pismem z dnia [...] r. nr [...] ZUS Oddział w G. przekazał informację, że przewoźnik w ciągu ostatnich pięciu lat miał zaległości z tytułu nieopłaconych składek ZUS, które zostały opłacone; na dzień sporządzenia pisma spółka posiadała należności za okres od stycznia do marca 2019 r., które nie są egzekwowane.
Po przeprowadzeniu postępowania organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r.nr [...] wymierzył przewoźnikowi karę pieniężną w kwocie 5.000 zł tytułu niewykonania obowiązku, polegającego na uzupełnieniu w rejestrze zgłoszeń systemu monitorowania drogowego zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT.
Od powyższej decyzji przewoźnik, reprezentowany przez pełnomocnika złożył odwołanie zarzucając jej:
-naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na jej treść, tj.:
- art. 124 o.p. zasady procesowej w nim wyrażonej poprzez brak właściwego wyjaśnienia stronie niewystępowania przesłanki ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego;
-zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, nakazu prowspólnotowej wykładni prawa krajowego oraz zasady bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności przepisów prawa unijnego;
- art. 2a, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1., art. 187 o.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, naruszający zasadę legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zasadę in dubio pro tributario, a także dopuszczenie materiału dowodowego tj wspominanych wyżej pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. dnia [...] r. i ZUS Oddział w G. a także bilansu oraz rachunku zysków i strat spółki sporządzonego na dzień [...] r. zamieszczonego w KRS;
- art. 12 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych, który należy odczytywać w len sposób, że w przypadku postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy, w przypadku ustalenia, że nie doszło do uszczuplenia należności skarbu państwa w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, to postępowanie umarza się, a w stanie faktycznym zaistniałym w sprawie nie doszło do takiego uszczuplenia;
-naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
art. 22 ust. 2 i 3 ustawy SENT poprzez ich niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, a to przez: pominięcie że uchybienie formalne (drobne, nieistotne), skutkujące nałożeniem kary pieniężnej, nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych Skarbu Państwa i nie miało żadnego wpływu na możliwość i przebieg kontroli, co winno skutkować niewszczynaniem - jako zbędnego - postępowania i niewymierzeniem kary pieniężnej; pominięcie że zarówno zasada sprawiedliwości, jak i bezpieczeństwa oraz zaufania do organów państwa, składające się na pojęcie "ważnego interesu publicznego", o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, wymagają, aby postępowanie w sprawie zostało umorzone lub zakończyło się odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, niewątpliwie bowiem w okolicznościach sprawy, tj. po wykryciu omyłki w postaci braku uzupełnienia numeru licencji wymaganej na podstawie art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT która to omyłka wynikała tylko i wyłącznie z powodu wadliwego działania systemu informatycznego, odwołujący dokonał korekty oczywistej omyłki; pominięcie ratio legis ustawy SENT tj. faktu, że z woli ustawodawcy, zbędne i niepotrzebne do osiągnięcia celu ustawy jest wszczynanie postępowań w sprawach, w których nie doszło do uszczupleń wynikających z podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług; pominięcie, że skoro uprawnione organy kontroli już w trakcie kontroli uzyskały sprostowaną informację, jaka jest objęta zarzutem błędnego ujęcia w zgłoszeniu SENT, to zasada sprawiedliwości, jak i bezpieczeństwa oraz zaufania do organów państwa, które składają się na treść pojęcia ważny interes publiczny, nakazują przyjąć, że nie mamy do czynienia z sytuacją uzasadniającą nałożenie kary pieniężnej; pominięcie, że uchybienie strony miało charakter drobnego niedopatrzenia oraz drobnej i oczywistej omyłki, która została niezwłocznie sprostowana i uzupełniona, podczas gdy dopiero brak uzupełnienia (sprostowania) danych w dokumencie SENT skutkuje nałożeniem kary w wysokości [...] zł, zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy SENT; art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej tj. zasady traktatowej proporcjonalności i związanym z nią orzecznictwem TSUE, zgodnie z którą to zasadą spośród możliwych do zastosowania środków działania przez administrację podatkową należy dokonywać tych, które są skuteczne, a zarazem najmniej uciążliwe dla podatników - a w każdym razie są uciążliwe nie bardziej niż jest to niezbędne do osiągnięcia wskazanych celów, do których środki te zmierzają;
-art. 22 ust. 2 ustawy SENT przez jego niewłaściwą wykładnię i wadliwe zastosowanie w sprawie poprzez dokonanie wykładni contra legem i pominięcie, że verba legis dopiero brak uzupełnienia danych, podanych przez przewoźnika w dokumencie SENT. skutkuje nałożeniem kary w wysokości [...] zł, co w wyniku niezwłocznego uzupełnienia danych przez przewoźnika w systemie informatycznym SENT nie miało miejsce i pozostaje bezsporne; pominięcie znaczenia słownikowej definicji terminu "uzupełnić" (znaczy "uczynić kompletnym; dodając to, czego brakuje; stać się dopełnieniem czegoś; zostać skompletowanym(...)" pominięcie znaczenia słownikowej definicji terminu "sprostowanie" (znaczy: "zdanie, notatka, artykuł ilp. prostujące jakiś błąd. niedokładność); pominięcie słowa ustawy SENT "w przypadku, gdy przewoźnik nie uzupełni" jednoznacznie świadczą, iż ustawodawca przewidział możliwość nałożenia kary dopiero, gdy dane nie zostaną uzupełnione tj. kompletne co w niniejszej sprawie miało zastosowanie poprzez sprostowanie. Gdyby bowiem ustawodawca zakładał, że za samo nie podanie w zgłoszeniu SENT jednej danej w sposób prawidłowy winna zostać nałożona kara pieniężna, nie przewidziałby w przepisie sytuacji ich uzupełnienia; działanie w złej wierze organu oraz tendencyjne prowadzenie postępowania pod kątem nałożenie kary pieniężnej oraz chęć nałożenia kary pieniężnej za wszelką cenę i ponad ujawnione okoliczności, mimo ww. okoliczności; art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy Spółka spełnia przesłanki do odstąpienia od nałożenia na nią kary pieniężnej, w tym w szczególności mając na uwadze znikomy rozmiar uchybienia, który nie miał wpływu na leżący po stronie Spółki obowiązek podatkowy
Przystępując w tym stanie rzeczy do rozpoznania odwołania, organ odwoławczy, powołując się na akta sprawy, w szczególności protokół kontroli oraz załączone do niego dokumenty, stwierdził, że przewoźnik towaru, nie uzupełnił zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy SENT dotyczące numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016r. poz.1907, 1935 i 1948). Pole to nie zostało wypełnione. Konsekwencją niewypełnienia obowiązków wskazanych wyżej jest sankcja w postaci kary pieniężnej w wysokości [...] z.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadniał stanowisko organu pierwszej instancji co do naruszenia przez przewoźnika obowiązków wynikających z art. 6 ust. 3 ustawy SENT i w konsekwencji konieczności nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł - wynikającej z art. 22 ust. 2 ww. ustawy. Organ odwoławczy podkreślił w tym miejscu, że wspomniana kara pieniężna została ustalona "w sposób sztywny" i ustawodawca nie przewidział możliwości jej miarkowania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. nie podzielił przy tym stanowiska Strony przedstawionego we wniesionym odwołaniu, iż brak było podstaw do wymierzenia kary pieniężnej za ujawnione w trakcie kontroli naruszenie.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie występuje sytuacja, gdzie gliceryna klasyfikowana do pozycji CN 2905, w ilości 24000 kg, zatem podlegająca zgłoszeniu do systemu SENT, przewożona była zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego oraz naczepy ciężarowej o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Wykonywanie przewozu drogowego warunkowane było zatem uzyskaniem stosownego dokumentu - zgodnie z wymogami ustawy o transporcie drogowym. W trakcie kontroli drogowej, kierowca okazał wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydanej przewoźnikowi przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro licencja była wymagana, to również było konieczne uzupełnienie zgłoszenia o numer tego dokumentu.
Organ odwoławczy nie zgodził się z podnoszonymi w odwołaniu zarzutami, że formularz zgłoszenia w systemie SENT nie był przygotowany w sposób, zapobiegający popełnieniu przez przewoźnika błędu, w szczególności z powodu braku jasnych wskazówek co do wypełnienia w zakresie pola "numer zezwolenia drogowego". Zwrócił uwagę na fakt, iż od początku działania systemu SENT pole dotyczące numeru zezwolenia drogowego posiadało ikonkę pomocy, która zawiera informację: "Numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, o ile są wymagane". Treść rzeczonej informacji stanowi bezpośrednie odwzorowanie treści przepisu art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy SENT, dotyczącego obowiązku przewoźnika w zakresie uzupełniania zgłoszenia SENT o numer licencji, tj. "w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane.
Tym samym za nieuzasadniony uznany został zarzut nieprecyzyjnego przygotowania formularza SENT, skoro administrator systemu zamieścił przy ww. polu informację zgodną z ustawową treścią przepisu normującego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o te konkretne dane. W ocenie organu odwoławczego treść samego przepisu art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy SENT, a także ww. pouczenia (stanowiącego w istocie powielenie jego treści) nie budzi żadnych wątpliwości. Z treści rzeczonego przepisu jednoznacznie wynika, iż przewoźnik ma obowiązek uzupełnienia zgłoszenia SENT o numer określonego dokumentu, tj. zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, jeśli posiadanie takiego dokumentu jest wymagane ustawą o transporcie drogowym. Organ odwoławczy podkreślił, że informacje widniejące na platformie PUESC mają jedynie pomóc w wypełnieniu formularza. W tym miejscu organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 marca 2019r. (sygn. II SA/Sz 1149/18) oraz na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2019 r., (sygn. akt II GSK 183/19). Zwrócił należy także uwagę, iż na stronie PUESC, poprzez którą dostępny jest system SENT, udostępniono dla użytkowników funkcjonalność umożliwiającą - w sytuacji pojawienia się wątpliwości związanych z systemem SENT złożenia zapytania m. in. o sposób prawidłowego wypełnienia zgłoszenia.
W odniesieniu do zarzucanej w odwołaniu, kwestii braku wpływu zaistniałej nieprawidłowości na uszczuplenia należności podatkowych a także pominięcia celu ustawy SENT, która ma służyć jako narzędzie do walki z "szarą strefą" oraz zapewnieniem ograniczenia poziomu uszczupleń w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, organ odwoławczy zauważył, że ustawa SENT zawiera instrumenty służące m. in. "uszczelnianiu" systemu podatkowego, nie zawiera natomiast przepisów kreujących jakiekolwiek obowiązki podatkowe. Podniósł, że z treści przepisów ustawy SENT nie wynika, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy i przywołał wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 grudnia 2018 r. - sygn. akt II SA/Bk 507/18 (LEX nr 2604827) oraz sygn. akt II SA/Bk 508/18 (LEX nr 2605064), wydane w podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Organ odwoławczy podkreślił, że wszystkie obowiązki przewoźnika wymienione w art. 6 ust. 3 ustawy SENT mają charakter formalny, a jednak ustawodawca uznał w art. 22 ust. 2 ustawy SENT, że ich niewypełnienie, a dokładniej, niewypełnienie któregokolwiek z nich, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Zaznaczył, że kara ma charakter obligatoryjny a organ nakładając karę nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie wpisał wymaganych danych do zgłoszenia, bowiem przedmiotowa kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy. Przepisy ustawy SENT nie uzależniają bowiem wymiaru kary od tego czy niedopełnienie obowiązków wynikało z celowego działania, zaniechania czy niedbalstwa. Rzeczona ustawa nie przewiduje możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej nakładanej za dane naruszenie obowiązku nałożonego na uczestnika obrotu, w tym wypadku przewoźnika. Ponadto bez znaczenia są okoliczności z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Organy stosując przepisy ustawy SENT nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony. Stwierdzając zaś naruszenie obowiązku nałożonego na danego uczestnika obrotu towarami wrażliwymi /tu przewoźnika/ i wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania wysokości tej kary, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę.
Organ odwoławczy, nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Podkreślił, że strona skarżąca w toku postępowania w pierwszej instancji nie przedstawiła żadnych dokumentów, natomiast do odwołania został dołączony bilans oraz rachunek zysków i strat sporządzone na dzień [...]r., z których wynika, że na ten dzień spółka posiada stratę w wysokości [...] zł. Niemniej jednak jak wynika z tych samych dokumentów spółka posiada aktywa obrotowe w wysokości [...] zł. w tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach [...] zł. W oparciu o sprawozdania złożone przez stronę skarżącą do Krajowego Rejestru Sądowego zasadną jest ocena iż organ pierwszej instancji za dobra ocenił sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy. Analizę przeprowadzono w oparciu o stany aktywów i pasywów oraz rachunku zysków i strat sporządzonych na ostatnie dni lat 2016, 2017, 2018 roku, zawierające podstawowe i zobiektywizowane informacje o kondycji finansowej przedsiębiorstwa. W wyniku oceny sytuacji finansowo - ekonomicznej przedsiębiorstwa stwierdzono, iż sytuacja finansowa nie wskazuje na symptomy zagrożenia zdolności przedsiębiorstwa do kontynuowania przez niego dalszej działalności. W roku 2016 roku przedsiębiorca odnotował zysk netto w wysokości [...] zł, w roku 2017 w wysokości [...] zł, a w roku 2018 w wysokości [...] zł. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że sytuacja finansowa przewoźnika pozwala na wywiązanie się z obowiązku uregulowania nałożonej kary. Z przedstawionych przez stronę skarżącą dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej nie wynika, by wystąpiły szczególne okoliczności wyróżniające przedsiębiorcę od sytuacji innych podmiotów. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wpłata wymierzonej kary pieniężnej zawsze stanowi dodatkowe obciążenie finansowe dla przedsiębiorstwa, jednakże niedogodność ta - spowodowana w istocie niezgodnym z prawem działaniem przewoźnika - nie może być traktowana w kategorii ważnego interesu przewoźnika uzasadniającego odstąpienie od jej nałożenia. Biorąc pod uwagę zarzuty strony skarżącej organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wpłata wymierzonej kary pieniężnej zawsze stanowi dodatkowe obciążenie finansowe dla przedsiębiorstwa, jednakże niedogodność ta - spowodowana w przedmiotowej sprawie w istocie niezgodnym z prawem działaniem przewoźnika nie może być traktowana w kategorii ważnego interesu podmiotu uzasadniającego odstąpienie od jej nałożenia.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny. Uznał, że z analizy zaległości jakie posiada strona skarżąca wobec Skarbu Państwa należy wnioskować, że są one często regulowane z opóźnieniem a ponadto jej sytuacja finansowa pozwala na uregulowanie wymierzonej kary pieniężnej. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo wbrew stanowisku strony dokonał analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną (odnoszącą się do ekonomicznej sytuacji przewoźnika) lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej czy też sprawność działania aparatu państwowego. Organ oceniając spełnienie przez stronę "interesu publicznego" na płaszczyźnie pozaekonomicznej dokonał analizy popełnionego przez skarżącego naruszenia w stosunku do takich wartości jak: przestrzeganie przez wszystkich uczestników rynku przepisów ustawy czy też ratio legis ustawy SENT, dochodząc do słusznego wniosku, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Nie dopatrzył się również istnienia przesłanki ważnego "interesu publicznego" w kontekście podnoszonego zarzutu, iż powstanie błędu wynika z przyczyn dotyczących braku jasnych wskazówek co do wypełnienia druku w polu "numer zezwolenia drogowego", oraz że prawidłowo zredagowany elektroniczny formularz winien tym się charakteryzować, że brak wypełnienia określonego pola uniemożliwi elektroniczne wysłanie całego formularza. W ocenie organu odwoławczego, strona skarżąca jako profesjonalny przedsiębiorca w zakresie przewozu drogowego rzeczy, powinien mieć wiedzę, jakie dokumenty wymagane są przepisami ustawy o transporcie drogowym, przy danym przewozie. Organ odwoławczy zaznaczył, że treść samego przepisu art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy SENT (a także ikonki pomocy znajdującej się przy ww. polu, która odwzorowywała treść tego przepisu) jest jednoznaczna i nie budzi żadnych wątpliwości. Zwrócił uwagę, że o ważnym interesie nie może także przesądzać wysokość nałożonej kary, tym bardziej, że przewoźnik nie przedstawił dowodów świadczących, iż niemożliwa jest regulacja ww. należności. Co więcej, ustalenia poczynione z urzędu przez organ pierwszej instancji również nie potwierdziły, iż strona skarżąca znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej zapłatę wymierzonej kary. Organ odwoławczy podkreślił, że kara pieniężna zawsze wiąże się z trudnościami i problemami dla strony. W przeciwnym przypadku nie spełniałaby swojej roli i funkcji w systemie prawa, która ma charakter prewencyjny wymuszający na ukaranym przestrzeganie przepisów prawa, w tym przypadku w systemie monitorowania przewozu towarów. Organ odwoławczy przypomniał, że zastosowana kara była konsekwencją niespełnienia przez przewoźnika obowiązku wynikającego z ustawy SENT. Odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej mogłoby nastąpić, gdyby w toku postępowania dowodowego zostało stwierdzone, że w konkretnej sprawie, ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, nie jest możliwe uregulowanie zobowiązania. W przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie zachodziły.
Organ odwoławczy zaznaczył, że ustawodawca wprowadzając przepisy prawa powszechnie obowiązującego nałożył na przewoźnika obowiązek uzupełnienia zgłoszenia SENT o określone dane. Przepisy te weszły w życie 18 kwietnia 2017 r. z wyjątkiem kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać od 1 maja 2017 r. Ustawodawca przewidział zatem okres dwóch tygodni abolicji, aby podmioty uczestniczące w obrocie towarami wrażliwymi mogli przetestować system. Ponadto na stronie PUESC ustawodawca ustanowił dla użytkowników funkcjonalność umożliwiającą - w sytuacji pojawienia się wątpliwości związanych z systemem SENT - złożenia zapytania m.in. o sposób prawidłowego wypełnienia zgłoszenia. Każdy profesjonalny przedsiębiorca powinien zapoznać się z regulacjami prawnymi dotyczącymi dziedziny swojej działalności gospodarczej. Organ odwoławczy zaznaczył w tym miejscu, że uchybienie będące przedmiotem sprawy nie powstało na skutek działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą strona skarżąca nie miał wpływu. Podkreślił także, że przepisy ustawy SENT nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony, bowiem przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia ich naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.
Następnie organ odwoławczy dokonał ustalenia, czy zachodzą okoliczności wynikające z przepisu art. 24 ust. la i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy SENT. Stwierdził, że art. 24 ust. la ustawy SENT, po zmianie wprowadzonej ustawą z dnia 10 maja 2018 r., stanowiący, że w przypadku, gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający, a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł, ten nie może znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczy on sytuacji, gdy ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu. Nie można natomiast uznać za "oczywisty błąd" niewypełnienie obowiązku nałożonego na przewoźnika w ustawie.
W ocenie organu odwoławczego również art. 30 ust. 4 ustawy SENT, stanowiący, że jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 1 (tj. w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej) ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenia kary pieniężnej, nie znajduje zastosowania w sprawie. Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że ograniczenie możliwości nakładania przedmiotowych kar pieniężnych odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy nieprawidłowości ujawniono w wyniku czynności kontrolnych ex-post, o których mowa w ust. 1. Nie dotyczy natomiast sytuacji gdy do ujawnienia nieprawidłowości doszło w trakcie, tzw. kontroli drogowej Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy SENT przepisu ust. 4 nie stosuje się do przewoźników. Przepis art. 30 ust. 4 ww. ustawy również, w ocenie organu odwoławczego, nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotowe naruszenie zostało bowiem ujawnione w trakcie kontroli drogowej i dotyczyło niewykonania przez przewoźnika obowiązku wynikającego z art. 6 ust 3 pkt 6 ustawy SENT.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących przepisów postępowania organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie naruszył ww. przepisów, ponieważ działał na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Odmienna od strony skarżącej interpretacja tych przepisów nie może uzasadniać jej twierdzenia o naruszeniu zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organ podatkowy podjął niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie i wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. W rezultacie zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Za niezasadny organ odwoławczy uznał również zarzut naruszenia art. 2a, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, naruszający zasadę legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zasadę in dubio pro tributario poprzez dopuszczenie materiału dowodowego bez wydania postanowień o ich dopuszczeniu w sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że wymienione przez Pełnomocnika Strony dokumenty tj. pisma z Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, oraz bilans zamieszczony w Krajowym Rejestrze Sądowym zostały pozyskane w toku prowadzonego postępowania pierwszej instancji. Spółka miała możliwość zapoznania się z całością akt sprawy przez cały czas jego trwania, oraz po wyznaczeniu postanowieniem z dnia [...]r., znak [...] terminu do wypowiedzenia się w sprawie na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej.
W ocenie organu odwoławczego podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie zostało oparte na kompletnie zgromadzonym i rozpatrzonym materiale dowodowym, dającym przez to podstawę do prawidłowych ustaleń faktycznych a całokształt postępowania wskazuje, że było ono prowadzone w sposób budzący zaufanie do organu.
Odnosząc się do naruszenia zasady proporcjonalności, organ odwoławczy zauważył, iż wynika z niej nakaz użycia jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu, co oznacza, że organy państwa mają osiągać cel, który służy społeczeństwu, jak najmniejszym jego oraz poszczególnych jednostek kosztem, a surowość kary wymierzonej przez organ administracyjny nie może być nieproporcjonalna do przewinienia, którego kara dotyczy. W ocenie organu odwoławczego, aby analizować konkretny stan faktyczny pod kątem naruszenia zasady proporcjonalności, muszą zaistnieć dodatkowe przesłanki, które to uzasadniają: np. brak winy po stronie przewoźnika lub jego błąd spowodowany przyczyną zewnętrzną, co w przedmiotowej sprawie nie zaistniało.
Na powyższe rozstrzygnięcie przewoźnik wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na jej treść, tj.:
1) art. 124 ordynacji podatkowej (o.p.) i zasady procesowej w nim wyrażonej poprzez brak właściwego wyjaśnienia stronie niewystępowania przesłanki ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego w sytuacji, w której skarżąca przedstawiała dowody świadczące o niepewnej sytuacji finansowej spółki oraz o nieregularnych przychodach, które w żaden sposób nie mogą świadczyć o jednoznacznie dobrej kondycji finansowej spółki;
2) zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, nakazu prowspólnotowej wykładni prawa krajowego oraz zasady bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności przepisów prawa unijnego poprzez interpretacje i stosowanie przepisów prawa krajowego zgodnie z interesem profiskalnym, nie nastawionym na pomoc i zrozumienie zobowiązanych względem organów skarbowych;
3) art. 2a, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 o.p., art. 187 o.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, naruszający zasadę legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zasadę in dubio pro trybutarni poprzez jednostronne przyjmowanie za cel nałożenie i wyegzekwowanie kary pieniężnej zgodnie z zasadą in dubio pro fisci, a która to zasada jest niezgodna z szeroko pojętym interesem podatników krajów wspólnoty europejskiej tj. z szeroko pojętym interesem podatników wynikającym z umów międzynarodowych oraz orzecznictwa międzynarodowego (Europejskiego);
4) art. 12 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz. 1039), który należy odczytywać w ten sposób, że w przypadku postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy, w przypadku ustalenia, że nie doszło do uszczuplenia należności skarbu państwa w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, to postępowanie umarza się, a w stanie faktycznym zaistniałym w sprawie nie doszło do takiego uszczuplenia.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów ("SENT") przez ich niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, a to przez:
a) pominięcie, że uchybienie formalne (drobne, nieistotne), skutkujące nałożeniem kary pieniężnej, nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych Skarbu Państwa i nie miało żadnego wpływu na możliwość i przebieg kontroli, co winno skutkować niewszczynaniem - jako zbędnego - postępowania i niewymierzeniem kary pieniężnej;
b) pominięcie, że zarówno zasada sprawiedliwości, jak i bezpieczeństwa oraz zaufania do organów państwa, składające się na pojęcie "ważnego interesu publicznego", o którym mowa w art. 22 ust. 3 SENT, wymagają, aby postępowanie w sprawie zostało umorzone lub zakończyło się odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, niewątpliwie bowiem w okolicznościach sprawy, tj. po wykryciu omyłki w postaci braku uzupełnienia numeru licencji wymaganej na podstawie art. 5 ust. 4 pkt 5 SENT która to omyłka wynikała tylko i wyłącznie z powodu wadliwego działania systemu informatycznego, odwołujący dokonał korekty oczywistej omyłki;
c) pominięcie ratio legis SENT, tj. faktu, że z woli ustawodawcy, zbędne i niepotrzebne do osiągnięcia celu ustawy jest wszczynanie postępowań w sprawach, w których nie doszło do uszczupleń wynikających z podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług;
d) pominięcie, że skoro uprawnione organy kontroli już w trakcie kontroli uzyskały sprostowaną informację, jaką jest objęta zarzutem błędnego ujęcia w zgłoszeniu SENT, to zasada sprawiedliwości, jak i bezpieczeństwa oraz zaufania do organów państwa, które składają się na treść pojęcia " ważny interes publiczny nakazują przyjąć, że nie mamy do czynienia z sytuacją uzasadniającą nałożenie kary pieniężnej;
e) pominięcie, że uchybienie strony miało charakter drobnego niedopatrzenia oraz drobnej i oczywistej omyłki, która została niezwłocznie sprostowana i uzupełniona, podczas gdy dopiero brak uzupełnienia (sprostowania) danych w dokumencie SENT skutkuje nałożeniem kary w wysokości [...] zł, zgodnie z art. 22 ust. 2 SENT.
2) Art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej tj. zasady traktatowej proporcjonalności i związanym z nią orzecznictwem TSUE, zgodnie z którą to zasadą spośród możliwych do zastosowania środków działania przez administrację podatkową należy dokonywać tych, które są skuteczne, a zarazem najmniej uciążliwe dla podatników - a w każdym razie są uciążliwe nie bardziej niż jest to niezbędne do osiągnięcia wskazanych celów, do których środki te zmierzają.
3) art. 22 ust. 2 SENT przez jego niewłaściwą wykładnię i wadliwe zastosowanie w sprawie poprzez:
a) dokonanie wykładni contra legem i pominięcie, że verba legis dopiero brak uzupełnienia danych, podanych przez przewoźnika w dokumencie SENT, skutkuje nałożeniem kary w wysokości [...] zł, co w wyniku niezwłocznego uzupełnienia danych przez przewoźnika w systemie informatycznym SENT nie miało miejsce i pozostaje bezsporne;
b) pominięcie znaczenia słownikowej definicji terminu "uzupełnić" (znaczy: "uczynić kompletnym; dodając to, czego brakuje; stać się dopełnieniem czegoś; zostać skompletowanym (...)")
c) pominięcie znaczenia słownikowej definicji terminu "sprostowanie" (znaczy: "zdanie, notatka, artykuł itp. prostujące jakiś błąd, niedokładność');
d) pominięcie, że słowa ustawy SENT " w przypadku, gdy przewoźnik nie uzupełni' jednoznacznie świadczą, iż ustawodawca przewidział możliwość nałożenia kary dopiero, gdy dane nie zostaną uzupełnione tj. kompletne co w niniejszej sprawie miało zastosowanie poprzez sprostowanie. Gdyby bowiem ustawodawca zakładał, że za samo nie podanie w zgłoszeniu SENT jednej danej w sposób prawidłowy winna zostać nałożona kara pieniężna, nie przewidziałby w przepisie sytuacji ich uzupełnienia;
e) działanie w złej wierze organu oraz tendencyjne prowadzenie postępowania pod kątem nałożenie kary pieniężnej oraz chęć nałożenia kary pieniężnej za wszelką cenę i ponad ujawnione okoliczności, mimo ww. okoliczności.
4) art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy Spółka spełnia przesłanki do odstąpienia od nałożenia na nią kary pieniężnej, w tym w szczególności mając na uwadze znikomy rozmiar uchybienia, który nie miał wpływu na leżący po stronie Spółki obowiązek podatkowy.
Wskazując powyższe zarzuty wniesiono o: uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary na Skarżącego; zasądzenie od organu administracji skarbowej na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według przedłożonego spisu kosztów, a w przypadku jego braku według norm przepisanych; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu przez Sąd, a który to dokument nie istniał jeszcze na etapie składania odwołania od zaskarżonych decyzji, tj. decyzji w sprawie umowy subwencji z dnia [...] r. - na stwierdzenie faktu, że w wyniku pandemii wirusa SARS-COV-2 i wywołanej nim choroby C0VID-19 Spółce w okresie pandemii spadły obroty o około 75% w miesiącu kwiecień w stosunku do marca 2020 r., a który to spadek obrotów warunkuje (podobnie jak przedstawiane dotychczas dowody w sprawie), że prawidłowym działaniem organów skarbowych w postępowaniu winno być odstąpienie od nałożenia kary, a w konsekwencji umorzenie postępowania w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. dalej określanej skrótem P.p.s.a.), uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Dalej należy zauważyć, że Przewodniczący Wydziału III tut. Sądu, powołując się na art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm., dalej uCOVID-19) oraz rozporządzanie nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 października 2020 r, w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzeniania się wirusa SARScoV-2, skierował sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym, strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi. Ponadto pouczono strony, że mają prawo w terminie 5 dni od daty otrzymania zawiadomienia do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi.
Zdaniem Sądu, uwzględniając zasadę jawności posiedzeń sądowych (art. 10 P.p.s.a.) i regułę rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych w formie rozprawy (art. 90 § 1 P.p.s.a.), przy jednoczesnym zastrzeżeniu wyjątku od nich, gdy przewiduje to "przepis szczególny", przy odpowiednim zastosowaniu rozwiązań przewidzianych w art. 15zzs4 ust. 2 i 3 uCOVID-19, za dopuszczalne uznano rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Bowiem z powołanych przepisów wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2) oraz "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3). Należy mieć na względzie, że w pierwotnej wersji uCOVID-19 zamieszczono przepis art. 15 zzs ust. 6, z którego treści wynikało, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 "nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych", z wyjątkiem rozpraw i posiedzeń jawnych w sprawach określonych w art. 14a ust. 4 i 5 tej ustawy, określonych mianem "pilnych". Uchylenie przepisów art. 14a i art. 15zzs uCOVID-19 nastąpiło jednocześnie z dodaniem do tej ustawy m. in. przywołanych uprzednio regulacji zawartych w jej art. 15 zzs4 ust. 2 i 3. Sens takiego działania ustawodawcy sprowadza się zatem do tego, że istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością notoryjną) nie stanowi aktualnie przeszkody m. in. do działania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym.
Przeprowadzona przez Sąd, we wskazanym trybie i według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.
W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo w granicach i na podstawie obowiązującego prawa ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w przepisach prawa materialnego. Podobnie Sąd uznał za chybione zarzuty dot. naruszenia zasady zaufania do organów. Zasady tej nie można odrywać od zasady legalizmu i praworządności nakazującej organom działać na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w toku postępowania stać na straży praworządności co w sprawie organy niewątpliwie zachowały stosując regulacje ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.. Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia art 12 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1039) Sąd zauważa, że przepisy te nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z przywołanym przepisem art. 12 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej wydaniem decyzji ostatecznej stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W przypadku, gdy ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, postępowania te umarza się. Ww. przepisy art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze dotyczą przewożenia towaru ze składu podatkowego oraz naruszeń stwierdzonych w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej – co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca, bowiem uchybienie zostało ujawnione podczas kontroli drogowej.
Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Wyjaśnić przy tym należy, że na mocy nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039) ustawa ta została zmieniona z dniem 14 czerwca 2018 r. Zmianie uległy nie tylko regulacje prawne, ale także tytuł ustawy, który obecnie brzmi "o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. W niniejszej sprawie wskazana ustawa znajduje jednak zastosowanie w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, a to w związku z tym, że wobec braku wyraźnego odesłania do stosowania nowych uregulowań, sankcja administracyjna za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia, tj. naruszenia zakazu. Zgodnie też z art. 14 ustawy nowelizującej do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
Przechodząc na grunt stosowanych w sprawie przepisów wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 1 ustawy, jej uregulowania określają zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, zwanego dalej "systemem monitorowania drogowego" oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu.
W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ww. ustawy).
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.
W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).
W zakresie obowiązków poszczególnych podmiotów - związanych z przemieszczaniem towaru będącego przedmiotem przewozu objętego systemem monitorowania w art. 5. Określono, iż w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. W ust.4 wskazano, iż w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o: 1) dane przewoźnika obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 3) numery rejestracyjne środka transportu; 4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru; 5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru; 6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane; 7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju; 8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.
Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż przed rozpoczęciem przewozu towaru przewoźnik jest zobowiązany uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane.
W rozpatrywanej sprawie prawidłowo ustalono i nie jest to okoliczność sporna, że strona skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej [...] r dokonywała przewozu towaru objętego systemem monitorowania drogowego i był przewoźnikiem w rozumieniu ustawy. Podmiotem wysyłającym ww. towar był ,,B’’., ul. Z. ([...]), podmiotem odbierającym było Przedsiębiorstwo Handlowe ,,C’’ spółka z o.o. z siedzibą w L. a przewoźnikiem była strona skarżąca.
Zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy przewozem towarów jest przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. Przewoźnikiem, w myśl definicji z art. 2 pkt 8 ustawy jest natomiast osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów.
Nadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika też, że przedmiotem przewozu, wykonywanego przez skarżącego był towar - gliceryna określony w art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b objętego pozycją CN 2905 o wadze 24000 kg, zatem podlegający zgłoszeniu do systemu SENT. Przewożony towar była zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego oraz naczepy ciężarowej o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Wykonywanie przewozu drogowego warunkowane było zatem uzyskaniem stosownego dokumentu - zgodnie z wymogami ustawy o transporcie drogowym. W trakcie kontroli drogowej, kierowca okazał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydanej ww. przewoźnikowi przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skoro zatem licencja była wymagana, to również było konieczne uzupełnienie zgłoszenia o numer tego dokumentu. Ustawodawca nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Nie może być tym samym wątpliwości co do tego, że w ramach przewozu towarów, objętego w niniejszej sprawie oceną, na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy, skarżący miał obowiązek dokonać uzupełnienia zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru o dane dot. numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane, co miało miejsce w sprawie. Sporny przewóz drogowy był wykonywany bowiem zespołem pojazdów to jest ciągnikiem samochodowym i naczepą o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony co po myśli art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym nie wyłączało przewozu spod stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym a tym samym z konieczności uzyskania zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, o których mowa w tej ustawie.
W przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł. tak stanowi art. 22 ust. 2 ustawy SENT. W ocenie sądu trafnie organy obu instancji uznały, że skarżący nie uzupełnił zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Jak bowiem wynika z akt sprawy, w szczególności z protokołu kontroli oraz załączonych do niego dokumentów, przewoźnik towaru, nie uzupełnił zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy SENT dotyczące numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016r. poz. 1907, 1935 i 1948). Pole to nie zostało wypełnione. W konsekwencji niewypełnienia wskazanych wyżej obowiązków słusznie organy zastosowały karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy SENT. W ocenie Sądu nałożenie kary pieniężnej w w/w wysokości określonej w ustawie było prawidłowe. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Sąd zauważa w tym miejscu, że wydana decyzja nie narusza zasady proporcjonalności. Wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (por. wyrok TK z 26 marca 2002 r., sygn. akt SK 2/01, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 15). Ponadto ustawodawca sam dokonał stopniowania kar pieniężnych w zależności od rangi uchybienia. Nadto przepisy ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, pomyłek, przeoczeń. W konsekwencji powyższego nie jest zasadnym zarzut naruszenia w sprawie art. 22 ust. 2 ustawy.
Podobnie chybionym jest zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 SENT. Przepis ten stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, gdzie zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary, które należy wziąć pod uwagę w przypadku uprzedniego stwierdzenia, że zachodzą przesłanki z art. 22 ust. 3 ustawy. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów, zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające i prewencyjne.
Ustawa weszła w życie w dniu 18 kwietnia 2017 r., za wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Stwierdzone naruszenia miały miejsce [...] r., zatem skarżący miał czas na zapoznanie się z nowymi regulacjami i wdrożenie ich w życie.
Dalej nawiązując do zarzutów skargowych należy wskazać, że ustawodawca dopuścił możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu. Przytoczony przepis warunkuje tą możliwość, o ile nie stanowi pomocy publicznej (pkt 1) albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej (pkt 2), albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 (pkt 3).
Na dzień przeprowadzenia kontroli, tj. [...] r., jak i w dacie wydania orzeczenia, Rada Ministrów nie określiła, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych, stosownie do art. 26 ust. 4 ustawy. Istota sporu natomiast dotyczy rozstrzygnięcia, czy prawidłowo organy rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określone przepisami ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Analizując treść przepisu art. 24 ust. 3 należy stwierdzić, że w tym zakresie – dotyczącym odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za niedokonanie aktualizacji zgłoszenia– ustawodawca posłużył się instytucją opartą na tzw. uznaniu administracyjnym. Przepis ten bowiem zawiera odesłanie do pojęć niedookreślonych – "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" jako materialnoprawnych przesłanek będących podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z wyżej powołanych dwóch dyrektyw wyboru ("ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego"), przy czym w każdej sprawie zawsze powinny zostać rozważone przez organ obie przesłanki. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do w/w pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Nie budzi przy tym wątpliwości, że ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W orzecznictwie zgodnie podnosi się, że jedynie nadzwyczajne, losowe sytuacje, taki jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 o.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Z kolei zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. wyroki NSA z dnia 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt II GSK 360/1, z dnia 13 lutego 2020 r. o sygn. akt II GSK 1498/19). Ustawodawca w art. 24 ust. 3 ustawy SENT użył słowa "ważny", zatem przez użycie tego słowa podkreślona została wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na interes wysyłającego, odbiorcy lub przewoźnika. W ocenie Sądu, zwrot "ważny interes przewoźnika" nie dotyczy tylko nadzwyczajnych okoliczności, ale powinien uwzględniać również trudną sytuację ekonomiczną przewoźnika. Oczywiście nie każde trudności finansowe przewoźnika mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które wiązałyby się z zagrożeniem dla jego interesu. W rozpoznawanej sprawie, Spółka w toku postępowania pierwszej instancji nie przedstawiła żadnych dokumentów, natomiast do odwołania został dołączony bilans oraz rachunek zysków i strat sporządzone na dzień [...] r., z wykazaną stratą w wysokości [...] zł. Z analizy tych dokumentów organ wywiódł, iż spółka posiada aktywa obrotowe w wysokości [...] zł. w tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach [...] zł. W wyniku oceny sytuacji finansowo - ekonomicznej przedsiębiorstwa stwierdzono, iż sytuacja finansowa nie wskazuje na symptomy zagrożenia zdolności przedsiębiorstwa do kontynuowania przez niego dalszej działalności. W roku 2016 roku przedsiębiorca odnotował zysk netto w wysokości [...] zł, w roku 2017 w wysokości [...] zł, a w roku 2018 w wysokości [...] zł. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, dotyczącego sytuacji finansowej skarżącej Spółki wskazuje, że nałożona na nią kara pieniężna w wysokości [...] zł nie będzie miała tak znaczącego wpływu, żeby móc podejrzewać, iż Spółka straci płynność finansową i nie będzie mogła kontynuować prowadzonej działalności. Poczynione przez organ ustalenia pozwalają przyjąć, że kara nie stanowi zagrożenia dla interesów Spółki, dla jej bytu. Oczywistym jest, że każda kara pieniężna niesie za sobą określoną dolegliwość finansową dla firmy, wpływa na jej sytuację ekonomiczną. Taki jest jeden z celów wymierzenia kary, będącej następstwem naruszenia nałożonych przez ustawodawcę obowiązków.
Zdaniem Sądu, zasadnie również organy administracji publicznej przyjęły, że nie zostało spełniona również druga przesłanka określona w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, tj. interes publiczny. Na pojęcie "interesu publicznego" składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Służy temu objęcie kontrolą wszystkich podmiotów biorących udział w obrocie tymi towarami, w tym podmiotów wysyłających, podmiotów odbierających, jak również przewoźników, z czym związane jest nałożenie dodatkowych obowiązków. Tylko w przypadku tak wszechstronnej kontroli jest możliwa skuteczna walka z wspominanymi wyżej negatywnymi skutkami dla gospodarki krajowej naruszeniami, mającymi określony wymiar fiskalny, uszczupleniami w budżecie państwa .Zauważyć trzeba, że w interesie publicznym jest egzekwowanie przez organy administracji publicznej obowiązków nałożonych na określone podmioty, bo tylko takie działanie zapewnia osiągnięcie zakładanego celu. Od podmiotów prowadzących daną działalność gospodarczą można wymagać podwyższonej staranności i odpowiedniej organizacji pracy w zakresie wykonywania nałożonych przez ustawodawcę obowiązków. Zdaniem Sądu, sam fakt nie uzupełnienia zgłoszenia SENT o wymagane dane, w tym numeru licencji, z uwagi na powyższe rozważania, nie uzasadnia przyjęcia w niniejszej sprawie, że została spełniona przesłanka interesu publicznego określona w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniająca odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Mając na uwadze sposób prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, w tym zawiadomienie o wszczęciu postępowania, jednoznaczne określenie przedmiotu tego postępowania, informowanie strony o każdej podejmowanej przez organy czynności, pouczanie strony o okolicznościach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, umożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego, w sposób jednoznaczny przemawia za przyjęciem, że postępowanie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie określonej w art. 121 o.p. Przyjęcie przez organy odmiennej oceny określonych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy niż ocena przedstawiona przez stronę nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że wskazane zasady zostały naruszone, w szczególności, gdy ocena przedstawiona przez organy znajduje potwierdzenie w dokonanych ustaleniach i zgromadzonym materiale dowodowym.
Końcowo odnosząc się do wniosków dowodowych o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu przez Sąd z decyzji w sprawie umowy subwencji z dnia [...] r. - na stwierdzenie faktu, że w wyniku pandemii wirusa SARS-COV-2 i wywołanej nim choroby COVID-19 Spółce w okresie pandemii spadły obroty o około 75% w miesiącu kwiecień w stosunku do marca 2020 r. to na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. - sąd wniosek skarżącego oddalił . Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie stosuje się jednak w przypadku, gdy strona powołuje się na dowód nie istniejący w dacie orzekania przez organy, który tym samym nie mógł i nie podlegał w postępowaniu administracyjnym ocenie. Jak wskazał NSA w wyroku z 17.11.2020 r. sygn. akt II GSK 737/20, ( publ. LEX nr 3096316), co skład orzekający podziela w całości dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło