II GSK 183/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-23
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Mirosław Trzecki, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek uzupełnienia zgłoszenia przewozu towarów objętych systemem monitorowania drogowego o numer licencji wspólnotowej dotyczy również przewoźników zagranicznych, a formularz zgłoszeniowy zawierający pole "numer zezwolenia drogowego" jest wystarczająco precyzyjny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że obowiązek uzupełnienia zgłoszenia przewozu towarów objętych systemem monitorowania drogowego o numer licencji wspólnotowej, wynikający z art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, dotyczy również przewoźników zagranicznych. Sąd uznał, że sformułowanie "numer zezwolenia drogowego" w formularzu zgłoszeniowym jest wystarczająco precyzyjne i obejmuje również zagraniczne licencje wspólnotowe, a brak wpisu tego numeru stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, niezależnie od winy przewoźnika.Stan faktyczny
Podlaski Urząd Celno-Skarbowy nałożył karę pieniężną na firmę przewozową za nieuzupełnienie zgłoszenia w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów o numer licencji wspólnotowej, mimo przewozu towarów objętych tym systemem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę przewoźnika, uznając obowiązek uzupełnienia danych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, w której zarzucono błędną wykładnię przepisów materialnych i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] w K., L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 607/18 w sprawie ze skargi [A.] w K., L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [A.] w K., L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 607/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę [A.] w K. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej też: "DIAS") z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2018r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W dniu 29 października 2017r. funkcjonariusze Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku przeprowadzili w miejscowości Budzisko kontrolę dokumentów związanych z wykonywaniem przewozu drogowego pojazdem o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] . Kontrolowany pojazd zgodnie z dokumentem CMR nr [...] przewoził towar klasyfikowany do pozycji CN 2710 - UN 1268 inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe w ilości 23 700 kg. Z dokumentów przedstawionych w trakcie kontroli, m.in. z listu przewozowego - CMR nr [...] wynikało, że towar był przewożony z terytorium jednego państwa członkowskiego (Litwy) na terytorium kraju przez przewoźnika [A.]. W trakcie kontroli funkcjonariusze stwierdzili, że przewóz towaru był zgłoszony do systemu pod numerem [...], jednakże w rubryce "środek transportu" brakuje wpisu dotyczącego numeru zezwolenia drogowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nie uzupełnienia przed rozpoczęciem przewozu towarów zgłoszenia do rejestru zgłoszeń, przewozu towaru, podlegającego systemowi monitorowania drogowego, stwierdzonego i opisanego w protokole z kontroli nr [...] z dnia [...] października 2017 r., nałożył na firmę [A.] karę pieniężną w łącznej wysokości 5.000 zł. W podstawie prawnej nałożonej kary organ wskazał art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b), art. 6 ust. 3, art. 22 ust. 2 oraz art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708).
Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2018r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Kontrola środka przewozowego o numerze rejestracyjnym [...] /[...] , należącego do skarżącego, dokonana w dniu [...] października 2017r. wykazała, że towar klasyfikowany do pozycji CN 2710 -UN 1268 inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe, w ilości 23.700 kg, przewożony był z terytorium jednego państwa członkowskiego (Litwy) na terytorium kraju przez skarżącego jako przewoźnika, co wymagało przeprowadzenia kontroli dokonanego zgłoszenia w [...] w zakresie poprawności zgłoszonych danych. Przeprowadzona w tym zakresie analiza wykazała z kolei brak aktualizacji danych w polu "środek transportu" w pozycji "numer zezwolenia drogowego". Opierając się o tak ustalony stan faktyczny sprawy organ II instancji zgodził się też z oceną prawną zawartą w decyzji organu I instancji. W tym zakresie wskazał na treść art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, podkreślając, że w świetle tego przepisu przewoźnik zobowiązany jest przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 19481 o ile są wymagane. Treść przepisu, jak podkreślił DIAS, nie pozostawia przewoźnikowi swobody decydowania o danych w rejestrze zgłoszeń. W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na przewożony towar - tj. inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe, w ilości 23.700 kg, którego przewóz drogowy podlega monitorowaniu, przewoźnik miał obowiązek uzupełnić zgłoszenie o dane wyszczególnione w art. 6 ust. 3 ww. ustawy, w tym również o numer licencji. W przypadku przewoźnika wykonującego międzynarodowy transport drogowy konieczne jest legitymowanie się odpowiednią licencją wspólnotową, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1072/2009". Taką licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy o nr [...] posiadał przewoźnik litewski, albowiem jej kopia o nr [...] została przedłożona w trakcie kontroli. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynikało zatem bezsprzecznie, że przewoźnik nie wykonał przed rozpoczęciem przewozu towarów, obowiązku określonego w art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów poprzez nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu [...] o numer licencji. Opierając się o powyższe okoliczności, DIAS stwierdził, iż organ I instancji miał podstawy do nałożenia kary pieniężnej z tytułu nie uzupełnienia zgłoszenia o numer licencji w systemie monitorowania drogowego przewozu towaru, zarejestrowanego pod numerem [...].
Organ II instancji nie dopatrzył się również naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy. Przyjął, że organ I instancji prawidłowo ustalił brak przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Również podniesione w odwołaniu, przez pełnomocnika strony okoliczności, nie miały – zdaniem organu - wpływu na odstąpienie od nałożenia kary na zasadzie art. 22 ust. 3 ustawy. Nieuzupełnienie zgłoszenia, nie powstało bowiem w związku ze szczególnymi zdarzeniami, niezależnymi od sposobu postępowania przewoźnika jak np. zdarzenie losowe, wypadek, sytuacja nadzwyczajna, ale były bezpośrednią konsekwencją działania przewoźnika. Końcowo DIAS nie podzielił też poglądu pełnomocnika, iż inni przedsiębiorcy litewscy w podobnej sytuacji nie byli obciążani żadnymi karami, wskazując, iż brak pobranej kaucji nie oznacza, iż nie zostanie wszczęte wobec podmiotu postępowanie.
Wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę [A.] w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] lipca 2018 r.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że materialnoprawną podstawę dla wydania kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708; dalej: "ustawa"). Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy (na datę orzekania przez organy), systemowi monitorowania przewozu podlega przewóz towarów objętych pozycją CN 2710. Przepis art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy stanowi z kolei, że w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie m.in. o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 19481 o ile są wymagane. Według WSA w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na przewożony towar - tj. inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe, w ilości 23.700 kg, którego przewóz drogowy podlega monitorowaniu, przewoźnik miał zatem obowiązek uzupełnić zgłoszenie o dane wyszczególnione w art. 6 ust. 3 ww. ustawy, w tym również o numer licencji w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile jest wymagane. Zdaniem Sądu I instancji podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1072/2009". Skoro zatem przewoźnik miał obowiązek posiadania licencji wspólnotowej to spoczywał na nim również obowiązek wskazania numeru w systemie SENT. Ponadto na terytorium każdego państwa członkowskiego posiadacz licencji musi przestrzegać przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych obowiązujących w tym państwie. Przewoźnik wykonujący przewóz międzynarodowy musi mieć zatem świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa. Nie bez znaczenia dla uznania argumentacji skargi na bezzasadną ma również fakt, iż kierowca firmy litewskiej w trakcie kontroli okazał stosowną licencję wspólnotową, której kopia została dołączona do akt postępowania (k.3 akt administracyjnych). Nie ulega zatem wątpliwości, że wbrew zarzutom skargi, skarżąca firma przewozowa dysponowała licencją wspólnotową, której numer – wbrew obowiązkowi określonemu w art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy - nie został wpisany w zgłoszeniu do systemu SENT. Powyższe naruszenie jest bezsporne i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia, czy było ono wynikiem, świadomego lub nie zaniedbania skarżącego. Podnoszona przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, iż "brzmienie rubryki nie jest precyzyjne i może wprowadzać w błąd" nie usprawiedliwia powstania naruszenia. W ocenie Sądu I instancji wskazywane przez pełnomocnika skarżącego przyczyny braku zawinienia w pominięciu uzupełnienia zgłoszeń przewozu o dane dotyczące numeru licencji, nie mogły – jak trafnie uznały organy obu instancji - doprowadzić też do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno – skarbowego, są bowiem niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. W opinii Sądu I instancji nie miały zatem znaczenia podnoszone przez skarżącą spółkę okoliczności przerw w łączeniu internetowym z bazą systemu SENT. Nałożenie kary jest obligatoryjne, co oznacza, że organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. WSA wskazał, że przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów(art. 21 ust. 3, 22 ust. 3 i 24 ust. 3 ustawy). Przypadku możliwości odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 dotyczy przepis art. 22 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Odesłanie do art. 26 ust. 3 ustawy powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Do dnia dzisiejszego takie rozporządzenie nie zostało wydane. Według WSA organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji rozważyły argumentację strony poprzez pryzmat brzmienia art. 22 ust. 3 ustawy z uwzględnieniem odesłania do art. 26 ust. 3 ustawy. Trafnie w opinii Sądu I instancji organy stwierdziły, że podnoszone przez skarżącego przewoźnika okoliczności niewpisania do zgłoszenia numeru licencji wspólnotowej nie wskazują na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Według WSA w konsekwencji, w świetle restrykcyjnej regulacji odpowiedzialności przewoźników za naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, bezpodstawne są zarzuty podniesione w skardze. Wskazany zaś w uzasadnieniu skargi przykład, że inni przedsiębiorcy litewscy w podobnej sytuacji nie byli obciążani żadnymi karami, nie jest wiążący dla składu orzekającego w niniejszej sprawie.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił:
I. Naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnię art. 6 ust.3 pkt 6 w ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, w wersji obowiązującej do dnia 14/06/2018 r. w zw. z art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym, i w konsekwencji art. 22 ust.2 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, a to poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przypisu sankcjonującego, wobec nie naruszenia przez stronę przepisu art. 6 ust.3 pkt 6 ww. ustawy, który obejmuje wyłącznie obowiązek wpisania w zgłoszeniu SENT numeru zezwolenia lub licencji wydawanej na podstawie polskiej ustawy o transporcie drogowym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie transportu międzynarodowego.
II. Naruszenie prawa procesowego, a to art. 133 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 §1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie znaczenia treści dokumentu urzędowego formularza zgłoszenia, w którym w poz. INFORMACJE O ŚRODKU TRANSPORTU użyto sformułowania "numer zezwolenia drogowego", co wprowadzało stronę w błąd co do zakresu dokonywanego przez nią zgłoszenia i w konsekwencji stanowiło naruszenie zasady zaufania do organów państwowych, czym naruszono art. 121 §1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę zastosowania tego przepisu przez Sąd I instancji.
Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości jak i poprzedzających go decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje sądowe. Jednocześnie w skardze kasacyjnej oświadczył, iż zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113).Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowaną przez sąd pierwszej instancji normę prawa materialnego. W niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania wiążą się jednak w sposób bezpośredni z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do podstawowej kwestii w niniejszej sprawie, tj. do poprawności dokonanej przez Sąd I instancji wykładni art. 6 ust.3 pkt 6 w ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, w wersji obowiązującej do dnia 14 czerwca 2018 r. w zw. z art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym, i w konsekwencji niewłaściwego zastosowanie przepisu art. 22 ust.2 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że przedmiotem postępowania było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów wobec braku uzupełnienia zgłoszenia o wymagane dane o których mowa w przepisie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów tj. numeru zezwolenia drogowego. W myśl art. 6 ust. 3 pkt. 6 ustawy przewoźnik ma obowiązek przed rozpoczęciem przewozu towaru dokonać uzupełnienia zgłoszenia o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016r., poz. 1907,1935 i 1948) o ile są wymagane. A zatem podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1072/2009". Skoro przewoźnik miał obowiązek posiadania licencji wspólnotowej to spoczywał na nim również obowiązek wskazania numeru w systemie SENT. Bezsporny jest fakt, iż kierowca firmy litewskiej w trakcie kontroli okazał stosowną licencję wspólnotową, której kopia została dołączona do akt postępowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca firma przewozowa dysponowała licencją wspólnotową, której numer – wbrew obowiązkowi określonemu w art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy - nie został wpisany w zgłoszeniu do systemu SENT. Bez znaczenia jest to, czy było ono wynikiem, świadomego lub nie zaniedbania skarżącego.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Wskazując na naruszenie tych przepisów skarżący podnosi, że Sąd I instancji oraz organy pominęły znaczenie treści dokumentu urzędowego formularza zgłoszenia, w którym w poz. INFORMACJE O ŚRODKU TRANSPORTU użyto sformułowania "numer zezwolenia drogowego", co wprowadziło stronę w błąd w zakresie dokonywanego przez nią zgłoszenia. Zdaniem strony, w formularzu winien znaleźć się wyraz "licencja", a brak taki ma znaczenie dla przewoźników zagranicznych.
Podkreślić przy tym trzeba, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116). Dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami. Ocena skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania uzależniona jest zatem od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych - jego zdaniem - przepisów postępowania sądowego, które mogły być i były stosowane przez Sąd I instancji w procesie orzekania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w formularzu pojęcie "numer zezwolenia drogowego" jest jasne, i stanowi odpowiednik wymagań zawartych w ustawie o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Jak już wskazano zgodnie z treścią art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, przewoźnik zobowiązany jest przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. W przypadku przewoźnika wykonującego międzynarodowy transport drogowy konieczne jest legitymowanie się odpowiednią licencją wspólnotową, którą posiadał przewoźnik litewski, albowiem jej kopia o nr [...] została przedłożona w trakcie kontroli.
Należy wskazać, iż przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. określa moment, w jakim sąd wydaje wyrok, a także moment decydujący i miarodajny dla oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy poddanej kontroli przez sąd administracyjny. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd administracyjny przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które były podstawą wydania zaskarżonego aktu. Do naruszenia przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi wówczas, gdy sąd administracyjny I instancji opiera swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy. Nie doszło również do naruszenia przepisów art. 121 § 1 i 2 O.p. (postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania), art. 122 O.p. (w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym), art. 187 § 1 O.p. (organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy) oraz art. 191 O.p. (organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej zmierzającej do wykazania wadliwości działania Sądu, który zaaprobował ustalenia organów i dokonaną na ich podstawie ocenę co do braku zawinienia skarżącego w pominięciu uzupełnienia zgłoszenia przewozu o dane dotyczące numeru licencji za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny, zasądzając na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku kwotę 450 zł, uwzględnił to, że pełnomocnik organu, który nie występował wcześniej w sprawie, sporządził w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedź na skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło