III SA/Gl 1370/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-10-23

Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Anna Apollo, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, dotyczący prawa do odliczenia VAT w przypadku nieprawidłowości na wcześniejszych etapach obrotu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, jeśli transakcja udokumentowana fakturą była pozorna i faktycznie nie doszło do dostawy towaru?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, dotyczący prawa do odliczenia VAT, ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy transakcja faktycznie miała miejsce, a podatnik nie miał świadomości nieprawidłowości lub przestępstwa na wcześniejszych etapach obrotu. W przypadku, gdy transakcja była pozorna i faktycznie nie doszło do dostawy towaru, wyrok TSUE nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ podatnik nie mógł działać w dobrej wierze, a organ podatkowy prawidłowo odmówił prawa do odliczenia VAT.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku VAT za sierpień 2004 r., powołując się na wyrok TSUE w sprawach C-80/11 i C-142/11. Organ podatkowy odmówił uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że wyrok TSUE nie ma zastosowania, ponieważ transakcja udokumentowana fakturą była pozorna i faktycznie nie doszło do zakupu mieszanki kamiennej. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz błędną interpretację wyroku TSUE. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odmowa uchylenia decyzji ostatecznej) oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z [...] r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej tegoż organu nr [...] z [...] r., wydanej w postępowaniu odwoławczym od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z [...] r. w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień 2004r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 oraz art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.). W uzasadnieniu organ przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że w złożonej w Urzędzie Skarbowym w S. deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za sierpień 2004r. "A" Sp. z o.o. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł. Natomiast decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. określił kwotę przedmiotowej nadwyżki w wysokości [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego tj. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż zawyżenie nadwyżki za sierpień 2004r. o kwotę [...] zł nastąpiło poprzez zawyżenie podatku naliczonego, wykazanego w deklaracji VAT-7 o kwotę podatku naliczonego w wysokości [...] zł wynikającą z faktury VAT nr [...] z [...]r . wystawioną przez "B" z siedzibą w W. , której przedmiotem był zakup 2.500 ton mieszanki kamiennej – w sytuacji, gdy przeprowadzone w Spółce postępowanie kontrolne wykazało, że "A" Sp. z o.o. nie dokonała zakupu mieszanki kamiennej, a przedmiotowa faktura stwierdza czynność, która nie została dokonana. Ustalenia kontroli w zakresie zawyżenia podatku naliczonego, wykazanego w deklaracji za sierpień 2004r. potwierdził B. K. – Prezes zarządu "A" Sp. z o.o. w trakcie przesłuchania w charakterze strony [...] r. oświadczając, iż transakcja udokumentowana sporną fakturą VAT nr [...] z [...] r. była transakcją pozorną. Organ uznał zatem, iż kontrolowanej Spółce nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego za sierpień 2004 r. o kwotę podatku naliczonego wykazaną w przedmiotowej fakturze. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka pismem z 4 grudnia 2008 r. złożyła odwołanie i podnosząc zarzuty naruszenia art. 121, art. 122, art. 123 w związku z art. 200, art. 180, art. 181, art. 290 i 291 § 4 Ordynacji podatkowej wniosła o uchylenie ww. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...]r . nr [...] . W postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał ustalenia organu kontroli skarbowej, że "A" nie dokonała zakupu mieszanki kamiennej, a faktura VAT wystawiona przez "B" z siedzibą w W. dokumentuje czynność, która nie została dokonana. Organ nie dopatrzył się przy tym naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania. Wziął natomiast pod uwagę okoliczność, iż z dniem 1 grudnia 2008 r., na mocy art. 1 pkt 56 lit. b oraz art. 13 ustawy z 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 209, poz. 1320), został uchylony m.in. przepis art. 109 ust. 4 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiący podstawę prawną ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za sierpień 2004r. W związku z powyższym decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] , wydaną dla "A" Sp. z o.o. w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień 2004r., w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, a w pozostałej części utrzymał ww. decyzję w mocy. Na przedmiotową decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. Spółka nie wniosła skargi do sądu administracyjnego. Następnie pismem z [...] r. "A" Sp. z o.o. wystąpiła z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...]r . nr [...] . Powołując się na przesłankę wznowienia określoną w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, Spółka wyjaśniła, iż do złożenia przedmiotowego wniosku skłonił ją wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2012r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, w którym Trybunał orzekł, że organ podatkowy, który odmawia odliczenia VAT obowiązany jest wykazać, w sposób prawnie wymagany, istnienie obiektywnych przesłanek, że przedsiębiorca wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja wiązała się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Spółka zwróciła uwagę, iż organ podatkowy odmówił jej prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT nr [...] z [...] r. tylko dlatego, że czynność zakupu udokumentowaną tą fakturą uznał za czynność pozorną. Nie udowodniono jednak, że Spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć, że sporna transakcja zakupu wiązała się z przestępstwem. W wyniku oceny wniosku Spółki Dyrektor Izby Skarbowej w K. , jako organ właściwy w sprawie wznowienia, postanowieniem z [...] r. wznowił postępowanie dot. podatku od towarów i usług za sierpień 2004r. Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...]r . [...] wydanej dla Spółki "A" w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2004r. Pełnomocnicy Spółki pismem z [...]r . złożyli odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej K. z [...] r., w którym wnieśli o jej uchylenie w całości. Decyzją z [...]r. organ utrzymał ww. rozstrzygnięcie w mocy. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. , wydaną po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, pełnomocnicy strony wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W złożonej skardze strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Rozstrzygnięciu organu pełnomocnicy zarzucili naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 86 ust. 1 i 2 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy, a także art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy. Zdaniem strony z zebranego materiału dowodowego wynika, że Spółka dokonała zakupu kamienia wapiennego. Wskazała ona, iż na podstawie otrzymanej faktury VAT wysławionej przez "B" z siedzibą w W. , weszła w posiadanie 2.500 ton mieszanki kamiennej. Zaznaczyła, iż na fakturze wymienione było miejsce zmagazynowania - zdeponowania towaru oraz faktura posiadała dokument depozytowy - oświadczenia depozytowe. Dodatkowo wskazała, iż istnieje również dokument "C" z siedzibą w S. z [...]r ., który szczegółowo określa sposób obiegu dokumentów związanych z magazynowaniem towarów będących przedmiotem obrotu. W ocenie pełnomocników Spółka zachowała należytą staranność w przygotowaniu i przeprowadzeniu tych operacji gospodarczych, które ich zdaniem bezsprzecznie były zakupem towarów handlowych i to zakupem dokonanym. W związku z powyższym twierdzą, że zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Uważają, że organy podatkowe błędnie oceniły zebrany w sprawie materiał, gdyż nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, aby w przedmiotowej sprawie, Spółka dokonując odliczenia podatku z faktury VAT nr [...] z 26 lipca 2004r. działała ze świadomością, że dokumentuje ona przestępcze działania Spółki i jej wystawcy, lub że Spółka nie dokonała należytej staranności przy transakcji, która nastąpiła w jej wyniku. Na koniec jeszcze raz podkreślili, iż biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, ze szczególnym uwzględnieniem chronologii następujących po sobie zdarzeń, na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2012r. wydanym w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, żądają wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...]. nr [...] . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. uznał zarzuty podniesione w skardze za bezpodstawne i prawnie nieuzasadnione i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zdaniem organu bezspornym jest, iż strona nie dokonała zakupu mieszanki kamiennej. Przekonanie to oparto na ustaleniach, z których wynika, że "A" nie nabyła prawa do rozporządzania towarem wymienionym w fakturze VAT nr [...] z 26 lipca 2004r. (t. II, k. 216), ani w sierpniu 2004r., ani w późniejszych okresach rozliczeniowych. Pomiędzy "B" a "A" . nie nastąpiło przeniesienie posiadania samoistnego towaru czy chociażby dokumentów stwierdzających możliwość odebrania tych towarów z miejsca ich zdeponowania. Ponadto, w miejscu wskazanym przez zbywcę, towarów tych nigdy nie było, a "B" nie była uprawniona do dysponowania przedmiotowym towarem, tym samym nie mogła wywiązać się z obowiązku jego wydania. Dodatkowo Spółka oprócz wskazanej faktury nie przedłożyła żadnej dokumentacji potwierdzającej fakt zakupu i transportu wymienionej mieszanki kamiennej. Również w prowadzonej ewidencji magazynowej nie ujęto zakupionego towaru. Ustalenia te potwierdził B. K. - prezes zarządu Spółki "A" w trakcie przesłuchania w charakterze strony [...] r. oświadczając, iż transakcja udokumentowana sporną fakturą VAT nr [...] z 26 lipca 2004r. była transakcją pozorną. W konsekwencji powyższego organy stwierdziły, że faktura ta dokumentuje czynność, która nie została dokonana, czemu dały wyraz w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...]r. oraz w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...]r . Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Spółka nie złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, decyzja ta stała się ostateczna i wiążąca dla strony, zatem wszelkie próby dowodzenia, że Spółka nabyła mieszankę kamienia od "B" na tym etapie należy uznać za bezskuteczne. I Zdaniem organu istotne jest przy tym, że wnioski wyprowadzone przez organy obu instancji odnoszą się do transakcji, co do której stwierdzono, iż nie została dokonana w ogóle, a nie - jak w sprawach C- 80/11 i C-142/11 - do czynności, które zostały w rzeczywistości dokonane, tyle że nie zostały dokonane pomiędzy stronami wskazanymi w fakturach. O ile bowiem w sprawach C-80/11 i C-142/11 zostały spełnione materialne i formalne warunki powstania prawa do odliczenia, o tyle w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...]r. nie zostały spełnione materialne warunki powstania tego prawa. Dlatego też organ stwierdził, że powołany przez stronę wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2012r., wydany w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, odnosi się do odmiennego niż w niniejszej sprawie stanu faktycznego, co powoduje, że nie ma bezpośredniego wpływu na sytuację prawnopodatkową strony. W ślad za tym uznał, że powołany wyrok pozostaje bez wpływu na treść wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. decyzji ostatecznej z [...]r. w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień 2004r., a to oznacza, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Na rozprawie 23 października 2013 r. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt lII SA/Gl 1370/13 i III SA/Gl 1371/13 ze sprawą o sygn. lII SA/GI 1369/13 do wspólnego rozpoznania, przy odrębnym wyrokowaniu. Prezes Zarządu Spółki złożył oświadczenie, które dołączono do akt o sygn. III SA/GI 1369/13, a z którego wynika, że nieprawdą jest aby kiedykolwiek w czasie realizacji transakcji dokonanych między "A" . a "B" , "D" . czy I. Sp. z . o.o. uznał je za pozorne. Pozorność zakłada bowiem wiedzę "A" o fikcji transakcji, tymczasem aż do 2008r. "A" nie wiedziała i nie miała prawa wiedzieć, że oświadczenia depozytowe występujące w tych transakcjach są sfałszowane, bądź potwierdzają nieprawdę, a przedmiot sprzedaży nie został przeniesiony ( umowa nie została wykonana przez "D" .). Dopiero w 2008 r. na skutek aktywności organów podatkowych Spółka powzięła tę wiedzę. Spółka odliczając naliczony podatek działała w dobrej wierze, w zaufaniu do dokumentów (oświadczeń depozytowych) wedle swej najwyższej staranności, dlatego też nieporozumieniem jest odmowa prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT, a odliczenie to – w rozumieniu wyroku Trybunału (sprawa C-80/11 Mahageben) –winno Spółce przysługiwać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. zarzucić naruszenia przepisów prawa. Wnioskiem z [...] r. strona zainicjowała postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a jedynie ustalenie, czy dane postępowanie, jakie poprzedziło wydanie rozstrzygnięcia jest dotknięte jedną z wad stanowiących przesłankę wznowienia. W konsekwencji w postępowaniu prowadzonym z wniosku o wznowienie postępowania organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych dla postępowania wznowieniowego, a to oznacza, że nie może rozpatrywać sprawy, w której wydano decyzję kończącą postępowanie, którego wznowienia strona się domaga. Jako podstawę prawną wniosku pełnomocnik strony wskazał art. 240 § pkt 11 O.p. Stosownie do powołanego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. W tym miejscu należy odwołać się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2012r., wydanego w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagébenkft przeciwko NemzetiAdó- ésVámhivatalDél-dunántúliRegionálisAdóFőigazgatósága (C-80/11) oraz PéterDávid przeciwko NemzetiAdó- ésVámhivatalÉszak-alföldiRegionálisAdóFőigazgatósága (C-142/11), w którym stwierdzono, że art.167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art.220 pkt 1 i art.226 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, że wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego dostawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Należy jednak podkreślić, iż w punktach 53 i 54 uzasadnienia wyroku w sprawach C-80/11 i C-142/11 Trybunał wskazał, iż aktualne jest jego dotychczasowe stanowisko, że tylko, gdy podmiot gospodarczy podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać w celu upewnienia się, że transakcje, w których uczestniczy nie wiążą się z przestępstwem, czy to w zakresie podatku VAT czy w innej dziedzinie, może on domniemywać legalność tych transakcji bez ryzyka utraty uprawnienia od odliczenia podatku naliczonego (zob. w/w wyrok w sprawach połączonych Kitel i Recolta Recycling, pkt 51). Określenie działań, jakie podatnik winien przedsięwziąć w celu upewnienia się, że dokonywane przez niego transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez podmiot działający na poprzednim etapie obrotu zależą od okoliczności konkretnego przypadku (pkt 59 w/w wyroku). Ponadto Trybunał uznał, że artykuł 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a i art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w Dyrektywie 2006/112/WE, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa. Faktem jest, że powołane orzeczenie odnosi się bezpośrednio do przepisów Dyrektywy 2006/112/WE, podczas gdy w miesiącu, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania obowiązywała VI Dyrektywa, tym niemniej – wobec merytorycznej zbieżności treści przepisów Dyrektywy 2006/112/WE i VI Dyrektywy - wyrażone w nim tezy znajdują zastosowanie również do przepisów VI Dyrektywy. Należy zauważyć, że jak wynika ze stanu faktycznego obu spraw wskazanego w wyroku TSUE, tj. w pkt 16 i 17 odnośnie sprawy C-80/11(dot. dostawy kłód akacjowych) i pkt 24-26 odnośnie sprawy C-142/11 (dot. wykonania robót budowlanych) dotyczyły transakcji, które w istocie zostały dokonane, jakkolwiek nie pomiędzy stronami wskazanymi w fakturze. Istotą wyroku TSUE jest więc wskazanie, że podatnik, który otrzymuje jednocześnie towar lub usługę i fakturę stwierdzającą dostawę lub wykonanie usługi jeśli nie miał przesłanek podejrzewać nieprawidłowości lub przestępstwa nie może być pozbawiony prawa do odliczenia tylko z tego powodu, że nie upewnił się co do możliwości wykonania dostawy lub usługi przez kontrahenta bez wykazania przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, że wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja wiązała się z przestępstwem. Teza ta odnosi się zatem do sytuacji, gdy transakcja rzeczywiście zostaje wykonana, bo tylko wówczas jej strona może nie mieć świadomości co do jej wadliwości. W sytuacji, gdy do transakcji w istocie nie doszło i miała ona charakter wyłącznie "papierowy", trudno wskazywać na niewiedzę strony czy brak jej świadomości co do dotyczących jej nieprawidłowości i już choćby z tego powodu powołany wyrok nie znajduje zastosowania w sprawie. Ponadto wnioski wypływające z wyroku TSUE nie uzasadniają uwzględnienia skargi. Przenosząc bowiem tezy wynikające z cytowanego orzeczenia na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że jak wynika z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z [...] r ., do której wzruszenia w trybie wznowienia postępowania dąży strona, organ kontroli skarbowej ustalił, że w deklaracji za sierpień 2004r. Spółka wykazała fakturę VAT wystawioną przez "B" , której przedmiotem był zakup 2.500 ton mieszanki kamiennej o wartości netto [...] zł, podatek VAT [...] zł. Spółka oprócz ww. faktury nie przedłożyła żadnej dokumentacji potwierdzającej fakt zakupu i transportu mieszanki. W prowadzonej ewidencji magazynowej nie ujęto przyjęcia zakupionego towaru. Tak więc pomiędzy "B" a "A" . nie nastąpiło przeniesienie posiadania samoistnego towaru czy chociażby dokumentów stwierdzających możliwość odebrania tych towarów z miejsca ich zdeponowania. Ponadto – jak wynika z przytoczonych zeznań D. K. - w miejscu wskazanym przez zbywcę towarów tych nigdy niebyło, a "B" nie była uprawniona do dysponowania przedmiotowym towarem, tym samym nie mogła wywiązać się z obowiązku jego wydania. W oparciu o ww. ustalenia organy podatkowe stwierdziły, że Spółka w sierpniu 2004r. nie nabyła mieszanki kamiennej od "B". Uwzględnienie skargi w oparciu o wyżej wskazany wyrok TSUE wymagałoby uznania, że Spółka ujmując fakturę zakupu w rozliczeniu podatku VAT za wskazany miesiąc nie miała świadomości tego, że zakupione 2.500 ton mieszanki kamiennej o wartości [...] zł nie zostało jej wydane, ani że wiedzy tej nie powzięła później, np. w związku z próbą odbioru mieszanki z miejsca zdeponowania lub sprzedażą tego towaru, którego – jak się okazało - nie było, a co wskazywałoby na konieczność złożenia korekty deklaracji VAT, w której ujęto fakturę dokumentującą czynność faktycznie nie dokonaną. Takie jednak założenie jest niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia logiki. Nadto w aktach sprawy (karta 7 akt sądowych) znajduje się kopia postanowienia Prokuratury Rejonowej L. sygn. akt [...] z [...] r. o połączeniu postępowań. Z jego uzasadnienia wynika, że w toku śledztwa ustalono, że Prezes Zarządu "E" Sp. z o.o. w L. J. F. w deklaracji VAT – 7 za grudzień 2003r., przedłożonej w [...] Urzędzie Skarbowym w L. , dokonał odliczenia podatku VAT naliczonego w kwocie [...] zł z faktury numer [...] z [...] r. wystawionej przez "A" Sp. z o.o. w S. . Przedmiotem sprzedaży była mieszanka kamienna, piasek łamany, kliniec, kruszywo bazaltowe, kostka brukowa i krawężniki proste o wartości netto [...] zł i brutto[...] zł. Ustalono, że wskazany wyżej towar był przedmiotem transakcji sprzedaży 3 listopada 2003r. pomiędzy następującymi podmiotami gospodarczymi: "B" w W. , której Prezesem jest J. F. , a następnie "D" . w W. , "A" Sp. z o.o. w S. i "E" Sp. z o.o. w L. . Z dokumentacji zgromadzonej w toku kontroli, przeprowadzonej przez właściwe miejscowo urzędy skarbowe na terenie kraju, wynika, iż "B" w W. nabyła opisany powyżej towar w drodze darowizny kolejno od "C" w S. , "F" Sp. z o.o. w R. i "G" S.A. w N. . Czynności wyjaśniające urzędów skarbowych wykazały, iż pomioty te nie posiadały żadnych dokumentów potwierdzających sprzedaż, wydanie lub darowiznę towaru "B" w W. , która miałaby mieć miejsce w listopadzie 2003r. Nadto D. K. zeznał, że oświadczenie z [...] r. jest podrobione, tak w zakresie jego podpisu, jak i pieczątki przedsiębiorstwa, towar w "F" Sp. z o.o. w R. został zajęty przez syndyka masy upadłościowej, wobec czego nie mógł zostać wydany, a transakcja dokonana z "G"S. A. w N. dotyczyła innego towaru, w innej ilości i innej dacie zawarcia oraz wykonania umowy. Faktem jest, że opisane w postanowieniu transakcje dotyczyły innego okresu, a zarzut wyłudzenia podatku VAT odnosi się do J. F. . Tym niemniej zauważyć należy, że w "łańcuszku" transakcji zarówno przed jak i po skarżącej znajdują się firmy powiązane z J. F. – "B" i "E" Sp. z o.o., w których to podmiotach piastował on funkcje Prezesa, a współpraca między wskazanymi podmiotami trwała w 2004r., skoro zakwestionowana przez organ podatkowy faktura za zakupy dokonywane w sierpniu 2004r. dotyczy tożsamego towaru (mieszanka kamienna) i została dokonana z "B" . Informacja ta w powiązaniu z ustaleniami organów podatkowych co do nieistnienia mieszanki kamiennej w miejscu jej rzekomego depozytu wskazuje, że organy obu instancji nie naruszyły prawa odmawiając wzruszenia decyzji ostatecznej, określającej zobowiązanie podatkowe za sierpień 2004r. w świetle tez wynikających z wyroku TSUE wydanego w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, albowiem stan faktyczny sprawy wskazuje, że strona miała lub co najmniej mogła mieć świadomość fikcyjności zakupu mieszanki kamiennej, a mimo to rozliczyła podatek VAT naliczony wynikający z faktury dokumentującej ten niedokonany zakup w złożonej deklaracji podatkowej. Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia art. 86 ust. 1 i 2 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT w zw. z art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy stwierdzić trzeba, że są to przepisy materialnoprawne, które mogłyby znaleźć zastosowanie w przypadku orzekania o zobowiązaniach podatkowych skarżącej. Natomiast – jak to wskazano we wstępnej części uzasadnienia wyroku – przedmiotem niniejszej sprawy jest analiza prawidłowości odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania z uwagi na wyrok TSUE odnoszący się do świadomości podatnika co do udziału w oszustwie podatkowym. Tak więc w tym postępowaniu organ przepisów tych nie stosował, ani nie mógł tego uczynić. Nie może tego uczynić także Sąd, albowiem w kwestii wznowienia nie znajdują one zastosowania, a na tym etapie sprawy nie jest możliwe badanie prawidłowości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] . określającej zobowiązanie podatkowe Spółki, albowiem jest ona nie tylko ostateczna, ale także prawomocna. Wreszcie ustosunkowując się do zarzutów skargi odnoszących się do przepisów procesowych, tj. naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art.191 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd nie stwierdza, aby sposób prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej powołane przepisy naruszało. W wydanej decyzji organ uwzględnił wszystkie zgromadzone dowody a strona nie składała wniosków o przeprowadzenie innych dowodów, które mogłyby przyczynić się do ustalenia odmiennego niż przyjęty przez organ stanu faktycznego. Faktem jest, że ciężar dowodzenia spoczywa co do zasady na organie podatkowym nie oznacza to jednak, że strona we własnym interesie nie powinna wykazać inicjatywy dowodowej, zwłaszcza, jeśli jakieś okoliczności faktyczne mogą być znane tylko jej. Zdaniem Sądu orzekającego, zebrany materiał dowodowy jest kompletny, a jego ocena nie budzi wątpliwości i jest zgodna w wymogami art. 191 O.p. To, że jest odmienna od oczekiwań strony skarżącej nie oznacza, że jest błędna czy sprzeczna z prawem. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło