III SA/Gl 1370/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W treści skargi skarżąca Spółka zamieściła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powyższego powołała się na egzekwowaną przez organ kwotę zobowiązania podatkowego. Ponieważ ta wynosi [...] zł skarżąca nie będzie w stanie jej spłacić. Jak bowiem wynika ze sporządzonego na dzień 31 sierpnia 2016 r. bilansu aktywa Spółki oszacowane zostały na ok. [...] zł. Kwota ta obejmuje ruchomości i wyposażenie biurowe o wartości ok. [...] zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych rzędu ok. [...] zł, zapasy na kwotę ok. [...] zł oraz należności wynoszące ok. [...] zł. Ponieważ prowadzona przez Spółkę działalność gospodarcza od dwóch lat przynosi stratę, która za 2015 r. wynosiła [...] zł, natomiast za 2016 r. kształtowała się na poziomie [...] zł, a organ pierwszej instancji wystawił tytuły wykonawcze i wszczął postępowanie egzekucyjne, w ramach którego zajął ruchomości Spółki. W tej sytuacji w ocenie strony skarżącej zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, którego konsekwencją będzie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśla się w judykaturze, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla wnioskującego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (vide: postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 576/08, Lex 493724). W ocenie tut. Sądu wskazana wyżej przesłanka nie została przez stronę skarżącą wykazana. Należy bowiem zauważyć, iż sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Konieczność zapłaty egzekwowanego w drodze egzekucji należnego podatku i związane z tym uszczuplenie majątku stanowi zwykłe następstwo takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, iż na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Należy bowiem zauważyć, że egzekwowane roszczenie ma charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki jego są odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi nadpłacone kwoty podlegać będą zwrotowi. Tym bardziej, że każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podobnie pogorszenie kondycji finansowej na skutek prowadzonej egzekucji jest przez samego ustawodawcę postrzegane jako normalna konsekwencja powyższego stanu rzeczy. Dlatego też twierdzenie jakoby wykazana w prowadzonej działalności strata przemawiała za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogło się ostać, albowiem jej poniesienie nie oznacza, że podatnik nie dysponuje środkami finansowymi czy też majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją należności publicznoprawnej. Nie jest też jednoznaczne z powstaniem stanu zagrożenia, skoro o zadeklarowaną wysokość straty można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła do opodatkowania w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych (vide: art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1888 ze zm.). W tym kontekście argument jakoby prowadzone przez organ postępowanie egzekucyjne miało doprowadzić do upadku skarżącej Spółki nie mógł odnieść zamierzonego skutku, bowiem nie sposób powstrzymać skutków wykonania decyzji, jeżeli te już wystąpiły (vide: poniesiona przed wydaniem zaskarżonej decyzji, bo w 2015 r. strata rzędu [...] zł). Faktem jest, że w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie prawa pomocy postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r. tut. Sąd zwolnił skarżącą Spółkę z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę wynoszącą [...]zł. Jednakże wskazać należy, że sama sytuacja finansowa strony, na podstawie której wskazane wyżej rozstrzygnięcie zapadło, nie może świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., nie można utożsamiać z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek. Dlatego też przyznanie prawa pomocy nie może przesądzać o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 605/10, Lex nr 742664 i z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1783/08, Lex nr 573464 oraz z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 2752/11, Lex nr 1069889). W świetle powyższego brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku bądź jego oceny pod kątem zasadności wniesionej skargi. Ta bowiem będzie badana przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na nią na etapie postępowania wpadkowego, poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 184/05, LEX nr 302251). Dlatego też działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a. postanowiono orzec jak w sentencji.