III SA/Gl 1376/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant St. sekr. sądowy Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy wznowienia postępowania) oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...], odmawiającej wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z dnia 3 lipca 2012 r. poz. 749, zwanej dalej O.p.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzją z [...] r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w B. orzekł o odpowiedzialności M. W., Prezesa Zarządu Spółki "A" Sp. z o. o. z siedzibą w Z., za zaległości w podatku akcyzowym za kwiecień 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi. Przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 28 września 2010 r. wyznaczonemu przez Sąd Rejonowy w C. kuratorowi A. K. Wnioskiem z dnia [...] r. M. W. wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w K. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od w/w decyzji organu I instancji, wnosząc jednocześnie o jej unieważnienie. W treści wniosku zawarł również żądanie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, iż postępowanie podatkowe poprzedzające wydanie decyzji było prowadzone bez jej udziału i bez jej wiedzy. Wyjaśniła, iż Wojewoda [...] decyzją z [...] r. nr [...], stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy Z. z [...] r. orzekającej o wymeldowaniu M. W. z pobytu stałego przy ul. [...] [...] w Z. - ze względu na rażące naruszenie prawa. Do pisma strona załączyła kserokopie zaświadczenia z [...] r. wydanego z upoważnienia Wójta Gminy Z., zgodnie z którym M. W. w okresie od [...] r. był zameldowany na pobyt stały pod adresem: Z. ul. [...] [...]. Strona wezwana do sprecyzowania wniosku ostatecznie wskazałą jako właściwy do rozpatrzenia sprawy art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Do akt dołączyła też świadectwo zwolnienia z Zakładu Karnego w J., zgodnie z którym M. W. był pozbawiony wolności w okresie od [...] r. do [...] r. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w K. - działając zgodnie z art. 244 § 1 O.p. - przekazał sprawę organowi właściwemu do jej załatwienia tj. Naczelnikowi Urzędu Celnego w B. Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z [...] r. nr [...], odmówił wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...], - ze względu na uchybienie terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. W odwołaniu od tej decyzji, strona wniosła o jej uchylenie i podkreśliła, iż nie uchybiła żadnym ustawowym terminom. Wyjaśniła, że w związku z zablokowaniem konta bankowego w dniu [...] r. podjęła informację, że prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Izby Celnej w K., zatem zwróciła się do tego organu o poinformowanie na jakiej podstawie jest ono prowadzone i czego dotyczą tytuły wykonawcze a także o dostarczenie ich odpisów. Pismem z datowanym na [...] r. została poinformowana o tym, że decyzjami z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. orzekł o odpowiedzialności M. W., Prezesa Zarządu Spółki "A" Sp.z o.o. z siedzibą w Z., za zaległości w podatku akcyzowym za okres od grudnia 2004 r. do kwietnia 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi. Zaś wobec nieuregulowania należności wystawił tytuły wykonawcze, które po zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności zostały skierowane do egzekucji. Następnie M. W. wskazał, iż nie wiedząc o jakie zaległości chodzi [...] r. zwrócił się z pismem do organu o przesłanie uwierzytelnionych odpisów decyzji i wystawionych tytułów wykonawczych. Przy piśmie datowanym na dzień [...] r. otrzymał żądane dokumenty i pismem z [...] r. zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w B. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, stwierdzenie nieważności decyzji. Z uwagi na nieprawidłowy adres organ nie podjął tego pisma, lecz okoliczność ta nie może obciążać strony skarżącej. Precyzując odwołanie, strona podkreślała, iż pełną wiedzę o przedmiocie decyzji z [...] r,. uzyskała po otrzymaniu z Izby Celnej w K. przy piśmie datowanym [...] r. kserokopii tych decyzji. Po zapoznaniu się z ich treścią pismem z [...] r., a więc w przewidzianym ustawowo miesięcznym terminie zwróciła się za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w B. do Dyrektora Izby Celnej w K. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tych decyzji, składając równocześnie wniosek o ich unieważnienie co jest równoznaczne z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie. W kolejnym piśmie strona stwierdziła, iż w zaskarżonej decyzji organ dopuścił się fałszywej interpretacji faktów związanych z terminem powzięcia wiedzy o decyzjach wydanych w dniu [...] r., które zostały wydane bez jej udziału w prowadzonym postępowaniu). Zaskarżoną decyzją Dyrektor l/by Celnej K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Wyjaśnił, iż jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zaznaczył przy tym, że przepisy regulujące zasady wzruszania decyzji ostatecznych nie pozostawiają wątpliwości, że rozwiązanie takie ma charakter wyjątkowy i może być stosowane wyłącznie w tych przypadkach, które zostały przewidziane w regulacjach ustawy Ordynacja podatkowa. Następnie przywołał treść art. 240 i art. 241 O.p. Zauważył, że w przypadku gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji (art. 241 § 2 pkt 1 O.p.). Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne. Jeżeli organ uznaje, że wniosek o wznowienie postępowania jest dopuszczalny, wówczas wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.), natomiast jeżeli nie - wówczas wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.). W kontekście powyższych wyjaśnień zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji słusznie w pierwszym etapie postępowania, po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania, stwierdził, że nie został zachowany przez stronę ustawowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określony w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. Zaznaczył, że Dyrektor Izby Celnej w K. pismem z [...] r (stanowiącym odpowiedź na pismo strony z [...] r.) poinformował stronę, iż: "decyzjami o numerach: - [...] z dnia [...] r., - [...] z dnia [...] r., - [...] z dnia [...] r., - [...] z dnia [...] r. - [...] z dnia [...] r., Naczelnik Urzędu Celnego w B. orzekł o odpowiedzialności podatkowej M. W., Prezesa Zarządu Spółki z o. o. "A" z siedzibą w Z. przy ulicy [...] [...] z tytułu zaległości w podatku akcyzowym za okresy rozliczeniowe grudzień/2004 oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień/2005, z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz z tytułu kosztów egzekucyjnych". Pismo to zostało doręczone stronie w dniu [...] r. Zdaniem organu pojęcie "powzięcie wiadomości" o wydaniu decyzji użyte w art. 241 § 2 pkt 1 O.p., oznacza, że do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji. Na potwierdzenie swego stanowiska organ powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Op 20/12, publ.: LEX nr 1145299 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Bk 18/12, publ.: LEX nr 1136858. W kontekście powyższych wyjaśnień organ uznał, iż strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji w dniu [...] r. W tym momencie rozpoczął bieg miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, który upłynął z dniem [...] r. Wykazywany przez stronę fakt, iż kserokopie tych decyzji zostały jej doręczone za pismem Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., a z datą jego doręczenia strona uzyskała pełną wiedzę o przedmiocie decyzji nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem "powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji" nie można utożsamiać z osobistym zapoznaniem się z jej treścią i uzasadnieniem. Wystarczająca jest jedynie wiadomość o fakcie wydania takiej decyzji. Nie jest wymagane osobiste zapoznanie się z pełnym uzasadnieniem decyzji. Na potwierdzenie swego stanowiska organ przywołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/GL 879/05 i wyrok NSA w Warszawie z dnia 3 lutego 1998 r. sygn. akt I SA 769/97). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. W. wniósł o uchylenie decyzji drugoinstancyjnej podnosząc te same zarzuty co w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 23 czerwca 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze oraz w piśmie procesowym. Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie p.p.s.a.). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia oceny prawnej wniosku M. W. z [...] r., którym wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w K. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...], orzekającej o odpowiedzialności M. W., Prezesa Zarządu Spółki "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Z., za zaległości w podatku akcyzowym za kwiecień 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi. W treści wniosku skarżący zawarł również żądanie wznowienia postępowania. Ostatecznie wniosek został sprecyzowany w piśmie z [...] r., jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] r. nr [...], w którym skarżąca podniosła, że przesłanką wznowieniową jest brak udziału strony w postępowaniu. (art. 240 § 1 pkt 4 O.p.). W myśl art. 240 § 1 pkt 4 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie zaś z zapisem art. 241 § 1 O.p. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Z powyższych unormowań wynika, że organ podatkowy przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania. Jest to pierwszy etap postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Etap ten ma szczególne znaczenie, gdy wszczęcie postępowania następuje na wniosek strony. Jeżeli czynności ustalające dopuszczalność wznowienia postępowania przyniosą wynik pozytywny organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, w razie wyniku negatywnego, decyzją organ odmawia wznowienia postępowania. Jednakże wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności wznowienia postępowania. Niedopuszczalność wznowienia postępowania występuje z przyczyn przedmiotowych, podmiotowych. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych (braku przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania) wystąpi: - w razie gdy żądanie wznowienia postępowania nie dotyczy decyzji lub postanowienia, na który służy zażalenie, - w razie gdy zażądano wznowienia postępowania w sprawie niezakończonej decyzją ostateczną lub postanowieniem na które służy zażalenie. Niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, będzie miało miejsce w sytuacji, gdy wniosek został złożony przez osobę, która nie jest stroną (następcą prawnym strony) lub gdy strona nie ma zdolności do czynności prawnej. Ponadto niedopuszczalne jest wznowienie postępowania, gdy żądanie strony o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. zostało wniesione po upływie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, W rozpoznawanej przez Sąd sprawie organ wskazał na jedną z wymienionych przyczyn niedopuszczalności wznowienia postępowania, tj. uchybienie terminowi do żądania wznowienia postępowania po powzięciu wiadomości o wydaniu decyzji. Tym samym nie dokonano merytorycznej oceny zaistnienia wskazanej przez stronę przesłanki wznowieniowej. Należy wskazać, iż doręczenie decyzji kuratorowi ustanowionemu w trybie art. 138 § 1 O.p. nie jest jednoznaczne z powzięciem wiadomości o jej wydaniu, czego wymaga przesłanka wznowieniowa wskazana w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. W przedmiotowej sprawie ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] wydana [...] r. została doręczona ustanowionemu kuratorowi A. K. [...] r. Bezspornym pozostaje okoliczność, że skarżąca w związku z zablokowaniem konta bankowego w dniu [...] r. dowiedziała się, że prowadzone jest wobec niej postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Izby Celnej w K., zatem zwróciła się do tego organu o poinformowanie na jakiej podstawie jest ono prowadzone i czego dotyczą tytuły wykonawcze a także o dostarczenie ich odpisów. Organ pismem z [...] r. poinformował stronę o tym, że decyzjami z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. orzekł o odpowiedzialności M. W., Prezesa Zarządu Spółki "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Z., za zaległości w podatku akcyzowym za okres od grudnia 2004 r. do kwietnia 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi. Zaś wobec nieuregulowania należności wystawił tytuły wykonawcze, które po zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności zostały skierowane do egzekucji. Pismo to zostało doręczone stronie skarżącej [...] r. Prawidłowo zatem organy celne uznały, że w tej dacie strona powzięła wiadomość o wydaniu ostatecznej decyzji z [...] r. Sąd podziela prezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko organu, że zwrot "powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji" należy rozumieć jako dowiedzenie się o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Stanowisko to jest zresztą powszechnie prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na które zasadnie powołał się organ. (Por.: wyroki NSA z 10 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 622/05, publ.: ONSAiWSA 2006, nr 5, poz. 133, z 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Op 20/12, publ.: LEX nr 1145299, z 20 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Bk 18/12, publ.: LEX nr 1136858). Zatem niezasadnie strona wskazuje, że nie jest w zwłoce składając wniosek o wznowienie postępowania [...] r., skoro z treścią tych decyzji zapoznała się dopiero po odebraniu ich kserokopii przy piśmie organu datowanym na [...]. Zdaniem Sądu pojęcia "powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji" nie można utożsamiać z osobistym zapoznaniem się z jej treścią i jej pełnym uzasadnieniem - wystarczające jest, że strona powzięła wiadomość o jej wydaniu oraz rozstrzygnięciu. Nie jest wymagane osobiste zapoznanie się z pełnym uzasadnieniem decyzji. Tym samym przyjąć należy, iż M. W. powziął wiadomość o wydaniu decyzji w dniu [...] r. (data odebrania pisma organu z [...] r.), a zatem, składając w dniu [...] r., wniosek o wznowienie postępowania, nie dochował terminu z art. 241 § 2 pkt 1 O.p. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzją zasadnie organ odmówił wznowienia postępowania podatkowego z uwagi na niedopuszczalność wniosku (uchybienie terminu z art. 241 § 2 pkt 1 O.p.) a nie z przyczyny niespełnienia przesłanki pozbawienia możliwości działania strony w sprawie bez jej winy. Dopiero po ewentualnym wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (które w sprawie nie nastąpiło) organ może oceniać istnienie konkretnych przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją podatkową. Mając na uwadze powyższe działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.