III SA/Gl 1463/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-03-05

Skład orzekający: Iwona Wiesner, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska – Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT, jeśli utracił oryginały faktur zakupu, a jedynie zgłosił kradzież dokumentów policji, która umorzyła postępowanie z powodu braku danych, a sam podatnik nie podjął wystarczających działań w celu odtworzenia dokumentacji?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT, jeśli utracił oryginały faktur zakupu i nie podjął wystarczających działań w celu ich odtworzenia, nawet jeśli zgłosił kradzież dokumentów. Obowiązek bezpiecznego przechowywania dokumentacji i jej odtworzenia w przypadku utraty spoczywa na podatniku, a ryzyko z tym związane obciąża jego. Pozostawienie dokumentacji w samochodzie świadczy o braku należytej staranności.
Stan faktyczny
Podatnik wykazał w deklaracji VAT-7K za I kwartał 2011 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. W wyniku kontroli ustalono, że podatnik zawyżył kwotę podatku naliczonego z powodu braku oryginałów faktur VAT lub ich duplikatów. Podatnik oświadczył, że dokumentacja została skradziona z jego samochodu, a zgłoszenie kradzieży policji zostało umorzone. Organ kontroli skarbowej wyznaczył podatnikowi terminy na przedstawienie dokumentów lub odtworzenie skradzionej dokumentacji, czego podatnik nie uczynił. W konsekwencji organy podatkowe pozbawiły podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę O. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć, Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi O. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz.749 z późn. zm. dalej O.p.), art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a) i ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn.zm., dalej ustawa o VAT), art. 106 I ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r., § 20 ust. 1, 3 i 4, § 21 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 212 poz. 1337 z późn.zm.), po rozpatrzeniu odwołania z 16 czerwca 2014 r. wniesionego przez O. L. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z [...] r. określającej za I kwartał 2011 r. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł, utrzymał decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w mocy. Powyższa decyzja została wydana w poniżej opisanym stanie faktycznym i prawnym. W złożonej w Urzędzie Skarbowym w M. deklaracji VAT-7K za I kwartał 2011 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej strona wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł. W dniu [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydał stanowienie o wszczęciu postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 r. W wyniku tego postępowania ustalono, że w złożonej deklaracji strona zawyżyła kwotę podatku naliczonego podlegającego rozliczeniu z podatkiem należnym o [...] zł wskutek braku oryginałów faktur VAT lub ich duplikatów dokumentujących dokonanie nabycia towaru lub usługi. Strona ustnie oświadczyła, iż za kontrolowany okres rozliczeniowy nie dysponuje żadnymi dokumentami związanymi z prowadzoną w 2011 roku działalnością gospodarczą pod nazwą P.H.D. "A" , [...] , NIP [...] . Przesłuchany w charakterze strony w dniu [...] r. zeznał, że nie posiada żadnej dokumentacji, ponieważ cała dokumentacja została skradziona z [...] r. z jego samochodu spod bloku kolegi przy ul. [...] w M. , u którego spędzał czas wolny wieczorem. O zdarzeniu została w dniu [...] r. w godzinach porannych zawiadomiona Policja przez kolegę S. S. Ponadto strona zeznała, że ewidencję księgową działalności gospodarczej prowadziła siostra I. P. w ramach pracy w biurze rachunkowym [...] , gdzie była zatrudniona, a siostra nie zwróciła wszystkich dokumentów, które znajdują się cały czas w biurze. Dokumenty te częściowo pobrał dla potrzeb kontroli sprawdzającej. Organ kontroli skarbowej zobowiązał stronę do dostarczenia dokumentu potwierdzającego powyższy fakt, czego nie uczyniono do dnia zakończenia postępowania kontrolnego. Komenda Powiatowa Policji w M. potwierdziła fakt zgłoszenia przestępstwa. Z protokołu przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie z dnia [...] r., wynika, że od 12 lutego 2014 r. godz. 22:00 do 13 lutego 2014 r. godz. 9:30 w M. przy ul. [...] miało miejsce włamanie do samochodu marki [...] nr rej. [...] . Prowadzone postępowanie przygotowawcze z dniem [...] r. zostało zakończone umorzeniem dochodzenia wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, a akta postępowania zostały przesłane do Prokuratury Rejonowej w M. z wnioskiem o zatwierdzenie wydanego postanowienia. Postanowieniem z [...] r. i z dnia [...] r. organ kontroli skarbowej wyznaczył stronie 14 dniowy termin na przedstawienie dowodów dotyczących kontrolowanego okresu, tj. faktur zakupu i sprzedaży VAT stanowiących podstawę księgowania, ewidencji zakupu i sprzedaży dla celów podatku VAT, deklaracji VAT-7, dokumentów bankowych, dokumentów WZ, PZ, kwitów wagowych, ewidencji środków trwałych. W odpowiedzi na powyższe strona pismem z [...] r., poinformowała, że trudno odtworzyć historię transakcji handlowych za wymagany okres, gdyż kontrahenci byli przypadkowi, a większość z tych transakcji nie miała charakteru dłuższej współpracy a jedynie pojedynczych transakcji. Do dnia wydania decyzji w I instancji strona nie dostarczyła żadnej dokumentacji do przeprowadzenia czynności kontrolnych, jak również nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności w celu odtworzenia skradzionej dokumentacji. Wobec powyższego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. decyzją z [...] r. określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 r. w kwocie [...]zł ., przyjmując podatek należny w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, natomiast pozbawił stronę prawa do odliczenia podatku naliczonego w kwocie [...] zł, ze względu na brak oryginałów lub duplikatów faktur VAT. Jako podstawę prawną wydania decyzji organ powołał art. 86 ust. 1, 2 pkt 1 lit. a) i ust. 10 oraz art. 106 l ustawy o VAT oraz § 20 ust. 1,3,4 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Pismem z [...] r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania, a w konsekwencji zarzucając jej naruszenie: 1) art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 86 ust. 10 ustawy o VAT w zw. z art. 2. art. 9, art. 14, art. 62, art. 63, art. 167, art. 168 lit. a) i art. 178 dyrektywy Rady 20061112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej polegające na naruszeniu zasady neutralności podatku od wartości dodanej i związanego z nią domniemania autentyczności prawidłowo wystawionych faktur VAT poprzez odmówienie stronie prawa odliczenia naliczonego podatku pomimo niewzruszenia przez organ domniemania autentyczności materialnej i formalnej faktur i odwrócenie ciężaru dowodu poprzez przerzucenie na stronę obowiązków dowodowych i sprawdzających, 2) art. 120, 122 i 191 O.p. i błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że przesłuchanie świadka I. P. dotyczy okresu za I kwartał 2010 r., gdy postępowanie dotyczyło I kwartału 2011 r., 3) art. 191 i art. 187 § 1 i 3 w zw. z art. 122 O.p. i wyrażonej w tych przepisach zasady swobodnej oceny dowodów, zasady prawdy materialnej i dyrektywy zupełności postępowania dowodowego poprzez ocenę dowodów w sposób dowolny, a nie swobodny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki oraz nierozważenie wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnych źródeł dowodowych, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o wybrane dowody oraz niekorzystne dla podatnika fragmenty informacji pochodzących z określonego źródła, a tym samym ocenę dowodów pod kątem z góry założonej tezy o odpowiedzialności odwołującego, 4) art. 122, art. 180, art. 187, art. 188 oraz art. 191 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia konfrontacji strony i świadka w celu usunięcia rozbieżności pomiędzy zeznaniami tych osób, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o śladowy materiał dowodowy, zgromadzony w sposób fragmentaryczny, polegający na zebraniu części protokołów przesłuchań osób i wybranie tylko tych fragmentów, które pasowały organowi do z góry założonej tezy o odpowiedzialności odwołującego i umożliwiały określenie zobowiązania podatkowego, 5) art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. w zw. z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej przejawiające się w niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez dokonanie tendencyjnej i nieobiektywnej oceny materiału dowodowego sprawy w zakresie zeznań świadka; uznanie, że rzeczywisty przebieg zdarzeń był inny aniżeli przedstawiony przez podatnika, 6) art. 86 ust. 1, ust. 2, pkt 1 lit. a), art. 86 ust. 10 pkt 1, art. 99 ust. 12, art. 106 l ustawy o VAT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie - nierozważenie, a w konsekwencji pominięcie elementu subiektywnego (winy lub braku dobrej wiary strony). W uzasadnieniu odwołania strona odwołując się orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz krajowych sądów administracyjnych wskazała, że obowiązki dowodowe ciążą na organach podatkowych, które winny wykazać w sposób prawnie wymagany, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym lub dalszym odcinku łańcucha dostaw. Strona podkreśla, że został wyznaczony krótki termin na odtworzenie dokumentów i zaistniały trudności w ich odtworzeniu (przypadkowość kontrahentów, zmiana siedziby przez kontrahentów, zaprzestanie działalności). Podatnik dochował zatem należytej staranności w uzyskaniu duplikatów faktur. Odnośnie przesłuchania świadka I. P. strona zauważa, że pomimo pouczenia o możliwości odmowy składania zeznań w protokole nie znajduje się oświadczenie świadka, że jako rodzeństwo wyraziła zgodę na składanie zeznań jako świadek, a postępowanie w niniejszej sprawie nie było prowadzone w sposób wyczerpujący, z poszanowaniem zasad przewidzianych w art. 191 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...] r. zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w trybie art. 200 § 1 O.p. Strona nie skorzystała z tego uprawnienia. Wobec powyższego po ponownym rozpoznaniu sprawy i rozważeniu zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że w 2011 roku obowiązywały przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1 ze zm.). Odnośnie regulacji krajowych zastosowanie w sprawie znajdują przepisy art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, zgodnie z którymi w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Natomiast kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3 -7: 1) suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika: a) z tytułu nabycia towarów i usług. Zgodnie z art. 167 Dyrektywy VAT prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny. Przepis art. 168 lit. a) Dyrektywy VAT stanowi, że jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika. Stosownie do art. 178 lit. a) Dyrektywy VAT w celu dokonania odliczenia, o którym mowa w art. 168 lit. a), w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług, musi posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z art. 220-236 i art. 238,239 i 240. Z przywołanych powyżej przepisów wynika, iż prawo obniżenia podatku należnego o określoną kwotę związane jest z posiadaniem przez podatnika oryginału faktur VAT lub ich duplikatów ( wyrok NSA z 13 grudnia 2011 r., I FPS 7/10 i z 17 lutego 2012 r., I FSK 753/11 ) i ma swoje źródło w zasadzie neutralności podatku od towarów i usług, nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Powołany w odwołaniu wyrok TSUE z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie B. Dankowski przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Łodzi, sygn. C-438/09 potwierdza, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT zapłaconego z tytułu nabycia usług wykonanych przez innego podatnika niezarejestrowanego jako podatnik VAT, w sytuacji gdy faktury zawierają wszystkie informacje wymagane dyrektywą, a w szczególności zawierają informacje niezbędne do ustalenia tożsamości osoby, która wystawiła te faktury. Poza sporem pozostaje, że strona dokumentacji nie odtworzyła, a organy podatkowe nie mają, ani obowiązków, ani uprawnień w tym zakresie. Z kolei podatnik, do upływu terminu przedawnienia, w świetle art. 112 ustawy o VAT miał obowiązek przechowywać wszystkie faktury, a więc do końca 2016 r. w sytuacji, gdy w lutym 2014 r. dokumentacje tę utracił, winien był podjąć wszelkie kroki w celu jej odtworzenia w formie duplikatów faktur i to bez wezwań ze strony organów podatkowych, czego nie uczynił. Stosownie do art. 187 § 1 O.p., obowiązek zebrania materiału dowodowego i udowodnienia poszczególnych faktów spoczywa na organach podatkowych, lecz od reguły tej przewidziano także szereg istotnych wyjątków. gdy we własnym, dobrze pojętym interesie, inicjatywę dowodową powinna przejąć sama strona ( wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r, I FSK 331/12). Skutki utraty przez podatnika jego dokumentacji księgowej, w sytuacji braku niezwłocznych działań podatnika zmierzających do jej odtworzenia, nie mogą obciążać organów podatkowych, poprzez obligowanie ich do działań zmierzających do poszukiwania tej dokumentacji, której posiadanie przez podatnika jest niezbędne dla udokumentowania jego uprawnienia podatkowego. Obowiązek przechowywania dokumentacji księgowej oraz jej odtwarzania w celach dowodowych w przypadku jej utraty ciąży na podatniku, a w przypadku stwierdzenia przez organ podatkowy, w ramach toczącego się postępowania, zwłoki w tym zakresie, nie przeradza się w obowiązek ciążący na tym organie ( wyrok NSA z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 1091/10 ). W judykaturze zastrzega się wprawdzie, że w sytuacji gdy podatnik wykaże, iż odtworzenia dokumentacji podatkowej jest znacząco utrudnione lub nie jest obiektywnie możliwe, organ powinien udzielić mu pomocy w tym zakresie ( wyroki NSA: z 2 września 2011 r., I FSK 1109/10; z 6 lipca 2012 r., I FSK 1331/11). Tezę tę należy jednak odnieść każdorazowo do okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Ryzyko utraty dokumentacji księgowej prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej ciąży na tymże podatniku, który narażając tę dokumentację na utratę, zobligowany jest do jej odtworzenia, pod rygorem konsekwencji podatkowych wynikających z jej braku. Podatnik, w świetle art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, może dokonać odliczenia podatku naliczonego jedynie w oparciu o oryginały lub duplikaty faktur, a ciężar wykazania, że w momencie dokonywania odliczenia podatku naliczonego z określonych faktur dysponował ich oryginałami lub duplikatami spoczywa na podatniku. Niezależnie od powyższego organ kontroli skarbowej podjął czynności mające na celu pozyskanie informacji o kontrahentach strony, tj. wystąpił do Dyrektorów Urzędów Kontroli Skarbowej i Naczelników Urzędów Skarbowych na terenie całej Polski z prośbą o udzielenie informacji, czy w toku prowadzonych postępowań kontrolnych lub innych czynności służbowych, stwierdzono transakcje w okresie I kwartału 2011 r. zawarte z właścicielem zlikwidowanej firmy "A" , [...] , [...] , NIP [...] . Organ kontroli skarbowej od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego dwukrotnie wyznaczył stronie termin na dostarczenie dokumentów, jednakże do [...] r., tj. do dnia zapoznania strony ze zgromadzonym materiałem dowodowym w postępowaniu kontrolnym nie przedłożyła ona żadnej dokumentacji do przeprowadzenia czynności kontrolnych, jak również nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności w celu odtworzenia skradzionej dokumentacji. Kradzież dokumentów może zostać zakwalifikowana jako zdarzenie losowe o ile podatnik dołożył należytej staranności w celu jej uniknięcia, a samo zdarzenie było nieprzewidywalne i nie do uniknięcia. W ocenie organu odwoławczego pozostawienie dokumentacji firmy w samochodzie podkreśla brak staranności w jej zabezpieczeniu, a jego skutków nie można przenosić na Skarb Państwa. Podatnik winien zatroszczyć się o odtworzenie kradzionej dokumentacji, wykazać podjęcie jakichkolwiek czynności w tym kierunku, a nie ogólnikowo oznajmiając o trudnościach związanych z odtworzeniem dokumentów. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 120, art. 122 i art. 191 O.p. to przed przystąpieniem do przesłuchania świadka I. P. , inspektor kontroli skarbowej poinformował świadka o tym, że przesłuchanie dotyczy I kwartału 2011 r. Natomiast w trakcie zadawanych pytań nastąpiła oczywista omyłka, która pozostaje bez znaczenia na rozstrzygnięcie sprawy. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut zaniechania przeprowadzenia konfrontacji strony i świadka w celu usunięcia rozbieżności pomiędzy zeznaniami tych osób, a strona nie wyraziła takiej woli. W ocenie organu przeprowadzenie tego dowodu pozostaje bez wpływu na fakt braku dokumentów potwierdzających prawo podatnika do obniżenia podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego, a zeznania tego świadka nie wnoszą do sprawy niczego, co mogłoby spowodować uznanie podatku naliczonego wykazanego w deklaracji VAT-7K. Na podkreślenie zasługuje fakt, że świadek w protokole przesłuchania została pouczona o treści art. 196 O.p. i miała świadomość, że może odmówić składania zeznań jako rodzeństwo strony oraz że może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić ją lub jej bliskich na odpowiedzialność kamą, kamą skarbową lub spowodować naruszenie obowiązku zachowania ustawowo chronionej tajemnicy zawodowej. Podpisując się pod pouczeniem zawartym w protokole przesłuchania świadka przesłuchiwana jednoznacznie wyraziła zgodę na składanie zeznań jako świadek. Organ kontroli skarbowej przeprowadził postępowanie w sposób wyczerpujący, wezwał stronę do przedłożenia wszelkich dokumentów mających na celu wyjaśnienie okoliczności sprawy, zapoznał ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Na podstawie całego zebranego materiału dowodowego dokonał oceny, wykazując w zaskarżonej decyzji, iż zebrany materiał dowodowy daje podstawę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Fakt, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie został odmiennie od woli strony oceniony nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania podatkowego. Przyjęta w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Pismem z dnia [...] r. strona wniosła skargę na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów postępowania, zawartych w Ordynacji podatkowej, a to art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt. 6, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie albo odmowę ich zastosowania, w związku z ustaleniem faktycznego i prawnego stanu sprawy niezgodnie z obowiązującym materialnym i procesowym prawem podatkowym, a także ustalonym w sprawie stanem faktycznym oraz zebranym materiałem dowodowym, 2. przepisów materialnego prawa podatkowego, tj. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a to art. 86 ust 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 86 ust. 10 pkt 1, art. 99 ust. 12, art. 106 l ustawy przez niewłaściwe zastosowanie , nierozważenie , a w konsekwencji pominięcie elementu subiektywnego ( winy lub braku dobrej wiary strony ). W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie, a nadto pokreśliła brak skutecznych działań organu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i udzielanie pierwszeństwa szybkości postępowania nad zasadą prawdy obiektywnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 – zwana dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w rozpoznawanej sprawie, oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Sąd stwierdził brak podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i poprzedzającej go decyzji pierwszoinstancyjnej. Podstawę faktyczną wyroku stanowią prawidłowe ustalenia stanu faktycznego opisane w zaskarżonym rozstrzygnięciu ( uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), które zasługują na aprobatę, podobnie jak ocena prawna tego stanu faktycznego. Organ podatkowy dokonując kontroli zachowania podatnika odwołał się do treści art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, zgodnie z którymi w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Natomiast kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3 -7: 1) suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika: a) z tytułu nabycia towarów i usług. Powołując powyższą podstawę prawną organ odwoławczy odniósł się do art. 167 i art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1 ze zm.). w zakresie stosowania prawa europejskiego strona nie podniosła zarzutów w skardze. W oparciu o powołane wyżej przepisy stwierdzić trzeba, że podstawą dokonania odliczenia podatku naliczonego jest faktura VAT, w oryginale lub duplikacie, zawierające dane o wartościach podatku naliczonego. Obowiązek posiadania takich faktur spoczywa na podatniku dając mu możliwość prawidłowego wyliczenia zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji na dokonanie kontroli tegoż wyliczenia przez organy podatkowe, co możliwe jest do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a to zgodnie z art. 112 ustawy o VAT. Kwestie przechowywania faktur w omawianym zakresie reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. W § 21 ust. 1 rozporządzenia nałożono na podatnika obowiązek przechowywania faktur, kopi i oryginałów, duplikatów do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Natomiast z § 20 tegoż rozporządzenia wynika dla podatnika obowiązek wystawienia i posiadania duplikatu faktury w wypadku jej zniszczenia lub zaginięcia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że podatnik takiej dokumentacji nie posiadał, ani w formie oryginału, ani duplikatu. Mimo dwukrotnego zakreślenia terminu do jej złożenia nie przedstawił dokumentów, nie uprawdopodobnił też by podjął działania w kierunku uzyskania ich duplikatów. Sam fakt zgłoszenia policji kradzieży dokumentów nie konwaliduje ich braków, tym bardziej, iż postępowanie prowadzone w tej sprawie zostało umorzone wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Należy podzielić pogląd organu podatkowego, iż podatnik zobowiązany jest do bezpiecznego przechowywania dokumentacji prowadzonej działalności gospodarczej, zaś pozostawienie jej w samochodzie świadczy o braku staranności w tym zakresie. Utrata dokumentacji w tych okolicznościach obciąża podatnika, który winien doprowadzić do jej odtworzenia posiłkując się wszelkimi danymi o kontrahentach, które zwyczajowo pozostają w dyspozycji osób prowadzących działalność gospodarczą (korespondencja mailowa, numery telefonu itp.). Podkreślić należy, że strona skarżąca już w dniu stwierdzenia kradzieży tj. [...] r. winna się liczyć z koniecznością odtworzenia skradzionej dokumentacji i podjąć odpowiednie czynności nie czekając na wezwanie organów w związku z podjęciem czynności kontrolnych. Tym samym zarzut strony skarżącej o braku odpowiedniej ilości czasu na odtworzenie dokumentacji nie zasługuje na uwzględnienie, w tym w kontekście art. 106 l ustawy o VAT, który wskazuje zasady postępowania w przypadku utraty faktur. W tym miejscu należy podkreślić, iż organ kontroli skarbowej wystąpił do dyrektorów i naczelników urzędów kontroli skarbowej o podanie czy w trakcie prowadzonych postępowań kontrolnych na terenie kraju stwierdzono transakcje w I kwartale 2011 r. zawierane ze stroną skarżącą. W powyższym kontekście nie znajduje uzasadnienia zarzut pominięcia elementu subiektywnego, winy lub dobrej wiary strony, skoro wiedziała ona o dokonanej kradzieży dokumentacji i nie wykazała, czy, jakie i kiedy podjęła czynności w celu zyskania duplikatów utraconych faktur. Podkreślić również należy, że to na podatniku spoczywa obowiązek właściwego zabezpieczenia dokumentacji, a zatem zeznania świadka, siostry skarżącego, niespójne z zeznaniami strony, jak wykazał to już organ pierwszej instancji, nie wnoszą nic nowego do sprawy, skoro nie przybliżają możliwości jej odtworzenia. Nie ma też wpływu na treść decyzji ustalenie przez organ podatkowy pierwszej instancji na podstawie kserokopii protokołów kontroli dokonanej u innych podmiotów, "B" , "C" , iż podmioty te w spornym okresie ujawniły faktury wystawione przez stronę skarżącą, zaś sam skarżący nie przedłożył od tych podmiotów duplikatów faktur. Nie zasługuje również na uznanie zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 O.p. W toku postępowania zgodnie z art. 122 O.p. organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Tak też postąpiono w rozpoznawanej sprawie, a skarżący nie wskazał jakie działania istotne dla stanu faktycznego pominięto. Zgodnie z art. 187 § 1O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy zgodnie z regułą z art. 191 O.p. Odzwierciedlenie powyższych reguł postępowania winno znaleźć odniesienie w treści uzasadnienia decyzji, które powinno być wyczerpujące i zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. Organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiary, a następnie winien dokonać ich oceny prawnej powołując stosowne przepisy. Zaskarżona decyzja spełnia powyższe reguły, a jej uzasadnienie pozwala na weryfikacje procesu gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nieopatrzonych komentarzem, organ nie dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego, a strona mimo upływu około 6 miesięcy nie wykazała jakichkolwiek czynności w celu odtworzenia utraconej dokumentacji. Biorąc powyższe pod uwagę skargę należało na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalić jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło