III SA/Gl 1504/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), po rozpoznaniu na w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , umorzył jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...] , odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej S. J. za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 3, art. 208 § 1 pkt 1, art. 219 w związku z art. 235 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j: Dz. U. z 3.07.2012 r., poz. 749 ze zm., dalej O.p.) w związku z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.) W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem z [...] r. wszczął z urzędu wobec strony postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie Symulator Gier 7 o nr [...] poza kasynem gry, w związku z wynikami kontroli przeprowadzonej w lokalu [...] znajdującym się w [...]. Pismem z dnia 9 stycznia 2015r. strona wypowiedziała się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania. Organ uznał, że wniosek ten ma oparcie w treści art. 201 § 1 pkt 2 O.p., a to w związku z pytaniami prawnymi Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z 15 stycznia 2014 r. (sygn. akt II GSK 686/13) i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 maja 2012r. (sygn. akt III SA/Gl 1979/11, P 32/12) do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zgodności art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił zawieszenia postępowania strony w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w sprawie pytania prawnego. W zażaleniu na to rozstrzygnięcie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania, a Trybunał Konstytucyjny nie wypowiedział się w sprawie zatem wniosek strony jest zasadny.. Dyrektor Izby Celnej w K. zaskarżonym postanowieniem umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia wyjaśnił, że na mocy art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w tej ustawie stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 239 O.p. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Natomiast z treści art. 235 O.p. wynika, że w sprawach nieuregulowanych w przepisach dotyczących postępowania odwoławczego odpowiednie zastosowanie mają przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Z kolei art. 219 O.p. stanowi, że do postanowień stosuje się m.in. art. 208 O.p. Odnosząc się do żądania strony organ wyjaśnił, iż postępowanie, o którego zawieszenie złożony był wniosek, zostało już zakończone. Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z [...] r. nr [...] , wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 12.000,00 zł za urządzanie gier na automacie Multi Game nr [...] poza kasynem gry. W tej sytuacji zdaniem organu, z mocy art. 208 § 1 O.p. rozpatrywanie zażalenia dotyczącego kwestii wpadkowej, czyli zawieszenia postępowania w sprawie, która została już zakończona decyzją w postępowaniu administracyjnym, stało się bezprzedmiotowe. Dlatego też mając na względzie przepis art. 233 § 1 pkt 3 O.p., który pozwala na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym poprzez wydanie decyzji o umorzeniu tego postępowania, stosując odpowiednio przepis art. 239 O.p organ postanowił umorzyć postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r., odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry. Organ wyjaśnił, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, iż z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczynę tak pojmowanej bezprzedmiotowości mogą stanowić zarówno zdarzenia faktyczne jak i zdarzenia prawne. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Podmiotowe przyczyny bezprzedmiotowości to takie, które są związane z podmiotem stosunku prawnego w ten sposób, że w razie jego braku, nie mogą w jego miejsce wstąpić następcy prawni, natomiast przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania. Organ przywołał wyroki sądów administracyjnych w analogicznych sprawach i stwierdził, że organ odwoławczy w przypadku wniesienia odwołania czy zażalenia rozpoznaje sprawę w całości od początku, przy czym obowiązany jest uwzględnić stan faktyczny zaistniały również w trakcie postępowania odwoławczego, zatem wydanie decyzji merytorycznej spowodowało, że kontynuacja postępowania zażaleniowego wszczętego na skutek złożenia przez skarżącą zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej była w tym momencie bezprzedmiotowa. Pismem z [...] r. strona złożyła skargę do sądu administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. i wnosząc o jego uchylenie. Strona zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów. Zarzutów tych nie sprecyzowała i nie uzasadniła. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej lub ostatecznym postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej powoływana jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli zachodzą przyczyny stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, to sąd winien orzec o jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie wskazało na konieczność jego uchylenia. Przypomnieć też trzeba, że zgodnie z art. 208 § 1 O.p. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Nadto stosownie do art. 216 § 1 i § 2 O.p. w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia, które dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Zaś w myśl art. 219 O.p. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy m.in. art. 208 O.p. Z kolei bezprzedmiotowość postępowania występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Rozpoznając skargę należy wskazać, że stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, że w sytuacji kiedy postępowanie administracyjne dotyczące wymierzenia kary pieniężnej zostało zakończone poprzez wydanie decyzji w pierwszej instancji, to kontynuacja postępowania zażaleniowego (wpadkowego), wszczętego na skutek złożenia przez skarżącą zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, była w tym momencie bezprzedmiotowa, nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie zabrakło przedmiotu postępowania zażaleniowego (wpadkowego) w tym sensie, że w postępowaniu głównym nastąpiło wydanie decyzji merytorycznej. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach wyroków z 7 lipca 2014 r. o sygn. akt II GSK 619/13 oraz II GSK 620/13, (orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że dopóki postępowanie główne nie zostanie zakończone decyzją ostateczną, organ odwoławczy winien merytorycznie rozpoznać wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie, a pogląd ten należało podzielić. Jednocześnie stwierdzić należy, iż w dacie wydania przez Dyrektora Izby Celnej postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego (wpadkowego), wbrew temu co twierdzi organ, nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, ponieważ była w toku konkretna sprawa administracyjna dotycząca wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry. Postępowanie główne bowiem w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej nie zostało zakończone, gdyż decyzja wydana w I instancji przez Naczelnika Urzędu Celnego nie była ostateczna, ponieważ skarżący złożył od niej odwołanie, zaś z akt sprawy nie wynika, czy odwołanie to zostało rozpoznane decyzją ostateczną. Przyjąć więc należy, że w dacie orzekania sprawa administracyjna o wymierzenie kary pieniężnej była w toku i organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć merytorycznie zażalenie na postanowienie organu I instancji odmawiające zawieszenia postępowania co do istoty, nie zaś umarzać postępowanie zażaleniowe. Tym niemiej jednak zauważyć przyjdzie, że w dniu 11 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego i w wyroku o sygn. akt P 4/14 orzekł, iż art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych są zgodne z: art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Tym samym słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia tj. 25 maja 2015 r. brak było podnoszonej przez stronę przesłanki zawieszenia postępowania. Skoro zaś postępowanie zostało zakończone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 11 marca 2015 r. sygn. akt P 4/14, to odpadła przesłanka zawieszenia wskazana w złożonym wniosku. To spowodowało bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, czego skutkiem winno być umorzenie tego postępowania na mocy art. 208 O.p. Zatem z innych przyczyn niż wskazał to organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, rozstrzygnięcie jakie zapadło w rozpoznawanej sprawie było prawidłowe i nie doszło do naruszenia przepisów art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 208 § 1 O.p. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.