III SA/Gl 160/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-09-07
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, złożony przez spółkę jawną, powinien być rozpoznany w oderwaniu od sytuacji finansowej jej wspólników, zwłaszcza w kontekście ich osobistej odpowiedzialności za zobowiązania spółki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez spółkę jawną nie może być rozpoznany w oderwaniu od sytuacji finansowej jej wspólników. Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych i Ordynacji podatkowej, wspólnicy spółki jawnej odpowiadają za jej zobowiązania całym swoim majątkiem. W sytuacji, gdy wspólnicy posiadają majątek lub dochody pozwalające na pokrycie kosztów sądowych, spółka nie może być zwolniona z tych kosztów.Stan faktyczny
Spółka jawna A złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że zawiesiła działalność, nie uzyskuje dochodów, a jej środki finansowe zostały zablokowane. Sąd rozpatrywał wniosek w kontekście poprzedniego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy i ocenił sytuację finansową wspólników spółki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółka jawna w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia 19 lipca 2016 r. skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków).
W jego uzasadnieniu podała, że zawiesiła prowadzoną działalność 9 sierpnia 2011 r. Od tego czasu nie uzyskuje żadnych dochodów. Środki finansowe, którymi dysponowała zostały jej zablokowane, a bank zawiesił udostępnioną linię kredytową. Podobnie powstałą z rozliczenia nadpłatę w wysokości 86.972,20 zł zaliczono na poczet zaległości w podatku od towarów i usług. W chwili obecnej nie posiada zatem żadnego majątku trwałego i obrotowego. Nie sporządza też bilansu, gdyż nie ma takiego obowiązku.
Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożyła: aktualne zaświadczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 16 sierpnia 2016 r., z którego ustalono, że od momentu zawieszenia działalności Spółka jawna A nie składała deklaracji podatkowych. Jej wspólnikami są: J. B., M. S. oraz M. S. (vide: odpis z KRS). Ich miesięczne dochody wynoszą: 1.850,00 zł, 3.277,00 zł i 1.394,95 zł (vide: złożone na druku PPF oświadczenia majątkowe). Zarówno J. B. jak i M. S. pozostają w związku małżeńskim, w którym obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Na ich utrzymaniu pozostaje po dwoje małoletnich dzieci. Z kolei M. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, z którą wychowuje małoletnie dziecko. W celu zobrazowania sytuacji finansowej wspólników do akt sprawy przedłożono zeznania podatkowe za 2015 r. wraz z wyciągami z posiadanych rachunków bankowych.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, iż wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których niewątpliwie wydane wcześniej w dniu 28 listopada 2012 r. (vide: tom I akt sądowych o sygn. III SA/Gl 1205/12) postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy należy zaliczyć – mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08 Lex nr 471131 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II OZ 1161/09, Lex nr 601096). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Tymczasem te w rozpoznawanej sprawie nie zostały w dostateczny sposób wykazane. Zdolności płatnicze skarżącej Spółki w odniesieniu do złożonego uprzednio wniosku nie uległy bowiem zmianie. Działalność Spółki nadal jest zawieszona, co potwierdza aktualne zaświadczenie wystawione przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. Należy jednak zauważyć, że wnioskodawcą jest Spółka jawna, a zatem ocena zasadności złożonego wniosku nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże Spółki. Stosownie bowiem do art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Odpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności osobistej, nieograniczonej, solidarnej i subsydiarnej. Również art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) stanowi, iż wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. W rozpoznawanej sprawie jak ustalono z nadesłanych do akt dokumentów źródłowych wspólnikami Spółki jawnej A nadal są: J. B., M. S. oraz M. S. (vide: odpis z KRS). Ich miesięczne dochody w porównaniu do składanego wcześniej wniosku uległy wprawdzie zmianie, gdyż obecnie wynoszą: 1.850,00 zł, 3.277,00 zł i 1.394,95 zł (vide: oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach). Niemniej jednak należy zauważyć, że M. S. posiada 50% udziałów w Spółce z o.o. B i 5% udziałów w Spółce komandytowej C, której dochód za 2015 r. wynosił 28.558,25 zł przy przychodzie rzędu 606.176,37 zł (vide: PIT/B do zeznania PIT-36). Ponadto deklaruje posiadanie oszczędności w kwocie ok. 2.000,00 zł, co potwierdza dołączony do akt wyciąg z rachunku bankowego. Podobnie J. B. poza środkami, które wpływają na jego konto z tytułu wynagrodzenia może korzystać z przyznanego w ramach rachunku bankowego limitu kredytowego w kwocie 6.000,00 zł. W tej sytuacji przyjąć należało, że skarżąca Spółka nie wykazała jakoby sytuacja materialna jej wspólników uniemożliwiała im poniesienie występujących w sprawie kosztów sądowych, do których zalicza się należny od wniesionej skargi kasacyjnej wpis w kwocie 1.972,00 zł. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 i art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło