III SA/Gl 1696/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...]utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...]r. nr [...] określającą niezaksięgowaną kwotę długu celnego w wysokości [...] zł oraz kwotę należnego podatku w związku ze zmianą kraju pochodzenia towaru w postaci zapalniczek kieszonkowych jednorazowych na krzemień, z malezyjskiego na chińskie. Przedmiotowe zapalniczki zostały objęte ostatecznym cłem antydumpingowym w wysokości [...] EUR, mającym zastosowanie do ceny netto na granicy Wspólnoty przed opłatą cła. W uzasadnieniu powyższej przywołał następujący stan faktyczny sprawy. W dniu [...] 2006 r. działająca z upoważnienia K. S., prowadzącego działalność pod firmą "A", agent celny H. G. z "B" S.A. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Malezji towar w postaci zapalniczek kieszonkowych jednorazowych, działających na krzemień w ilości [...] szt., przyporządkowując do kodu CN 96131000 (kod TARIC 9613100019) oraz deklarując dla przedmiotowego towaru stawkę celną konwencyjną (erga omnes) w wysokości 2,7%. Do zgłoszenia celnego załączona została m.in. faktura nr [...] z dnia [...] 2005 r. oraz kopia świadectwa pochodzenia (certificate of origin) bez numeru z dnia [...] 2005 r. potwierdzającego malezyjskie pochodzenie importowanych zapalniczek. W tym samym dniu przedmiotowe zgłoszenie, jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, zostało przyjęte na podstawie art. 63 wymienionego rozporządzenia i zarejestrowane w ewidencji OGL pod numerem OGL [...]. Pismem z dnia [...] 2006 r. nr [...] Departament Kontroli Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier Ministerstwa Finansów przekazał do Izby Celnej w K. pismo Departamentu Kontroli Skarbowej I MF nr [...] z dnia [...] r. informujące o misji przeprowadzonej przez Europejskie Biuro ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych w Malezji, podczas której organy Komisji Europejskiej ustaliły, że zapalniczki deklarowane jako pochodzące z Malezji w rzeczywistości produkowano w Chińskiej Republice Ludowej. W związku z uzasadnionymi wątpliwościami co do rzeczywistego pochodzenia importowanych zapalniczek, Dyrektor Izby Celnej w K. pismem z dnia [...] 2006 r. nr [...] przekazał świadectwo FORM A nr [...] z dnia [...] 2006 r. do weryfikacji władzom Malezji (Ministry of International Trade and Industry), a pismem z dnia [...] 2006 r. nr [...] skierował świadectwo pochodzenia bez numeru z dnia [...] 2005 r. do malezyjskiej izby handlowej, celem przeprowadzenia weryfikacji. W odpowiedzi malezyjska izba handlowa, pismem bez numeru z dnia [...] 2006 r., poinformowała o negatywnym wyniku weryfikacji wymienionego wyżej świadectwa pochodzenia bez numeru z dnia [...] 2005 r. Z kolei władze Malezji (Kementerian Perdagangan Antarabangsa Dań Industri Malaysia) pismem z dnia [...] 2007 r. nr [...] poinformowały o pozytywnym wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] z dnia [...]2006 r. W tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej w K. zwrócił się ponownie (pismem nr [...] z dnia [...] 2007 r.) do władz Malezji celem wyjaśnienia rozbieżności co do potwierdzenia pochodzenia importowanych zapalniczek objętych fakturą z dnia [...] 2005 r. nr [...]. W związku z brakiem odpowiedzi na pismo [...] z dnia [...] 2007 r., Dyrektor Izby Celnej w K. pismem z dnia [...] 2008 r. (numer jak wyżej) wystąpił do Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Malezji z prośbą o udzielenie pomocy w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] 2008 r. nr [...] władze Malezji (Kementerian Perdagangan Antarabangsa Dan Industri Malaysia) poinformowały, że z przeprowadzonego śledztwa wynika, że towary objęte świadectwem pochodzenia FORM A nr [...] z dnia [...] 2006 r. nie pochodzą z Malezji. Wobec powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego w R. wydał w dniu [...] 2008 r. decyzję nr [...] określającą niezaksięgowaną kwotę długu celnego w wysokości [...] zł oraz kwotę należnego podatku w związku ze zmianą kraju pochodzenia towaru, z malezyjskiego na chińskie. Po rozpoznaniu odwołania pełnomocnika strony Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał rozstrzygnięcie organu celnego I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na dowody zebrane w toku prowadzonego postępowania świadczące o rzeczywistym pochodzeniu sprowadzonego towaru z Chin, a nie jak zadeklarowano to w zgłoszeniu z Malezji, w tym przede wszystkim na okoliczność, iż rzekomy eksporter w Malezji, tj. firma "C" istnieje jedynie "na papierze" i nie ma możliwości produkcji zapalniczek. Natomiast producentem tych zapalniczek była firma "D" z Chin. Następnie Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż w zgromadzonym materiale dowodowym faktycznie znajduje się pismo władz Malezji z dnia [...] 2007 r. nr [...] zawierające pozytywny wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] z dnia [...] 2006 r., jednakże dowód ten został obalony kolejnym pismem władz Malezji z dnia [...] 2008 r. nr [...], które potwierdziło, że towar nie pochodzi z Malezji oraz, że dochodzenie w tym konkretnym przypadku zostało również przeprowadzone przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) w 2006 r. Zaakcentował też, iż dla ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia - towar, w którego produkcję jest zaangażowany więcej niż jeden kraj - jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu (art. 24 WKC). Przetworzenie lub obróbka, co do których zostały ustalone lub stwierdzone fakty potwierdzają przypuszczenie, że ich jedynym celem było obejście przepisów stosowanych we Wspólnocie wobec towarów z określonych państw, nie mogą być w żadnym wypadku uznane za nadające (w rozumieniu art. 24) towarom otrzymanym w ten sposób pochodzenie kraju, w którym zostały one przetworzone. Powyższe oznaczało, iż zastosowanie miały przepisy zawarte we Wspólnej Taryfie Celnej, według której stawka celna dla towaru w postaci zapalniczek kieszonkowych jednorazowych działających na krzemień (kod Taric 9613100019) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej wynosi 2,7%, a zgodnie z art. 1 rozporządzenia rady (WE) Nr 1824/2001 z dnia 12 września 2001 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz zapalniczek kieszonkowych gazowych jednorazowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i przesłanych lub pochodzących z Tajwanu oraz na przywóz niektórych kieszonkowych zapalniczek działających na krzemień do wielokrotnego napełniania pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i przesłanych lub pochodzących z Tajwanu, na przywóz zapalniczek kieszonkowych gazowych działających na krzemień, jednorazowych objętych kodem CN 9313 10 00 (kod TARIC 9613 10 00 19) nałożone zostało ostateczne cło antydumpingowe. Stawkę celną stosowaną w stosunku do ceny netto na granicy Wspólnoty przed opłatą cła ustala się na [...] EUR. Od powyższej decyzji strona działająca przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, którą rozszerzyła o następujące wnioski dowodowe w postaci: - sprawozdania z wizytacji z dnia [...] 2005 r. Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), na okoliczność, że przeprowadzono kontrolę w firmie "E", której celem było zweryfikowanie statusu pochodzenia zapalniczek krzesiwowych eksportowanych przez spółkę do krajów Wspólnoty Europejskiej, - atestacji – kontroli zakładu produkcyjnego "E" na okoliczność faktycznej produkcji zapalniczek, które zostały załączone do pisma z dnia [...] 2009 r. Z kolei pismem procesowym z dnia [...] 2009 r. pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z filmu z 2001 r. zawierającego nagranie z zakładów "E" sporządzone przez firmę "F". Film na płycie CD załączono do pisma. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Celnej złożył do akt pismo z dnia [...] 2009 r., w którym wskazał m.in., iż dowody przedłożone przez stronę na etapie postępowania sądowego nie były znane organom celnym w trakcie postępowania administracyjnego, a zatem nie podlegały ocenie i jako nowe dowody w sprawie mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Ponieważ wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 286/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił złożoną skargę jako bezzasadną rozstrzygnięcie to pełnomocnik strony zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: pismo z dnia [...] 2009 r.). Następnie pismem z dnia [...] 2009 r. złożył do Dyrektora Izby Celnej wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] r., wraz z którym do akt sprawy przedłożył nowe dowody nieznane organowi w dniu jej wydania, tj. wskazany wcześniej film nagrany w 2001 r., przedstawiający produkcję w zakładach "E" sporządzonego przez firmę "F" oraz sprawozdanie z wizytacji z dnia [...] 2005 r. Komisji Europejskiej, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Oszustw (OLAF) na okoliczność, że przeprowadzono kontrolę w firmie "E", której celem było zweryfikowanie statusu pochodzenia zapaliczek krzesiwowych eksportowanych przez Spółkę do krajów Wspólnoty Europejskiej oraz atestacji zakładu produkcyjnego "E", na okoliczność, że zapaliczki były tam faktycznie produkowane. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej wznowił postępowanie w/w sprawie, które zakończono [...] r. decyzją nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. nr [...]. W jej uzasadnieniu powołując się na treść art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej ustawą O.p., organ celny wskazał, iż pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym te muszą być istotne dla sprawy, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, czyli w konsekwencji muszą mieć wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na tę treść (vide: wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r. sygn. akt I SA 198/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 35). Nie każde zatem pojawienie się nowego dowodu, czy nowego faktu, będzie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Ujawnione istotne okoliczności i dowody muszą bowiem być nowe, co oznacza, że muszą zostać po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub zostać odkryte przez organ administracyjny po wydaniu decyzji. Tylko wystąpienie wszystkich wyżej wymienionych przesłanek stanowi podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej. Natomiast brak jednej z nich stanowi o obowiązku wydania przez organ decyzji odmownej, co w niniejszej sprawie miało właśnie miejsce. Przedłożone przez pełnomocnika strony sprawozdanie (raport) nr [...] z dnia [...] 2005 r. dotyczyło bowiem misji przeprowadzonej w Malezji przez Europejskie Biuro ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) w [...] 2005 r. Tymczasem w dniach od [...] 2006 r. do [...] 2006 r. oraz [...] 2006 r. została przeprowadzona przez OLAF kolejna misja w Malezji, która miała na celu dalsze dochodzenie w sprawie uchylania się od opłat celnych i antydumpingowych na zapalniczki krzemieniowe importowane do Wspólnoty Europejskiej z Malezji w okresie 2002-2006 r. Odkrycia tej drugiej misji różniły się od tych z poprzedniej misji, ponieważ informacje dostarczone m.in. przez firmę "E" w czasie misji przeprowadzonej w [...] 2005 r. okazały się nieprawdziwe, co zostało wyjaśnione w raporcie Europejskiego Biura ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych nr [...] z dnia [...] 2008 r. Tym samym ustalenia zawarte w raporcie nr [...] z dnia [...] 2005 r. przedłożonym przez pełnomocnika strony zostały zanegowane w raporcie nr [...] z dnia [...] 2008 r. nadesłanym do Izby Celnej przez Ministerstwo Finansów pismem nr [...]. Ponadto odnosząc się do przedłożonej przez pełnomocnika strony atestacji zakładu produkcyjnego "E", Dyrektor Izby Celnej w K. zauważył, iż atestacja ta została dokonana w [...] 2005 r., a więc również przed przeprowadzeniem drugiej misji w Malezji przez Europejskie Biuro ds. Zwalczania nadużyć Finansowych (OLAF). Mając natomiast na uwadze dołączony do wniosku o wznowienie postępowania dowód z filmu nagranego w 2001 r. przedstawiającego produkcję w zakładach "E" organ celny stwierdził, że nagranie to zostało dokonane w roku 2001 r., a zatem zarówno przed pierwszą jak i drugą misją Europejskiego Biura ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych. Tymczasem import towarów, tj. zapaliczek kieszonkowych jednorazowych działających na krzemień w ilości [...] szt. został dokonany w przedmiotowej sprawie w [...] r., a więc ok. 5 lat od daty nagrania tego filmu. Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej w K. po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 ustawy O.p. uznał, iż pomimo że przedstawione przez pełnomocnika strony dowody są nowe, to jednak istniały w dniu wydania decyzji. Wprawdzie nie były one znane organowi, który wydał decyzję, to jednak nie są one dla przedmiotowej sprawy istotne. Istotnymi dowodami w niniejszej sprawie są bowiem dokumenty nadesłane przez Ministerstwo Finansów raport nr [...] z dnia [...] r. z Misji przeprowadzonej przez OLAF podobnie jak wyniki weryfikacji nadesłane przez władze Malezji (pismo bez nr z dnia [...] 2006 r. oraz pismo nr [...] z dnia [...] 2008 r.). Dowody te zostały bowiem sporządzone w późniejszym okresie niż dowody przedłożone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania przez pełnomocnika strony i tym samym obaliły one treść dokumentów sporządzonych wcześniej, tj. raportu nr [...] z dnia [...] 2005 r. sporządzonego przez Europejskie Biuro ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, atestacji produktów firmy "E" sporządzonego w [...] 2005 r. jak również filmu przedstawiającego produkcję w zakładach "E" nagranego w 2001 r. A zatem skoro przedłożone przez pełnomocnika strony dowody nie były dla przedmiotowej sprawy istotne to nie mogły mieć wpływu na zmianę treści ostatecznej decyzji z dnia [...] r. nr [...]. Od decyzji tej pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie zarzucił organom celnym naruszenie: - prawa materialnego, a mianowicie art. 220 ust. 2 pkt b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie pomimo, iż w toku postępowania dowodowego skarżący wykazał istnienie wszystkich przesłanek do zastosowania w/w przepisu oraz - przepisów postępowania poprzez wadliwe ustalenie stanu fatycznego wyrażające się w uznaniu, że odwołujący działał w sposób zamierzony na szkodę Skarbu Państwa oraz poprzez uznanie, iż przestawione nowe dowody są nieistotne dla sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. nr [...] podtrzymując w pełni swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Powyższe rozstrzygniecie pełnomocnik strony zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wnosząc o jego uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie ponownie zarzucił organowi celnemu naruszenie: - art. 220 ust. 2 pkt b oraz art. 239 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, pomimo iż w toku postępowania dowodowego skarżący wskazał istnienie wszystkich przesłanek do ich zastosowania oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez uznanie, iż przedstawione nowe dowody we wniosku o wznowienie postępowania są nieistotne dla sprawy. Dodatkowo podniósł, iż skarżący spełnia wszelkie przesłanki, które umożliwiają rezygnację z retrospektywnego zaksięgowania należności przywozowych, jako że działał w dobrej wierze. Zachował bowiem jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą właściwą staranność przy zawieraniu transakcji. Stwierdzenie przez OLAF, iż firma "E" faktycznie nie produkuje zapalniczek nie powinno mieć wpływu na pierwotne ustalenia wskazujące, iż produkcja taka faktycznie miała miejsce, co OLAF potwierdził we wskazanym raporcie. Zważywszy na datę zamówienia zapalniczek i ich odbiór ([...] 2005 r.), co oznacza że skarżący miał prawo przypuszczać, iż zamówiony przez niego towar faktycznie pochodzi z firmy "E". Gdyby jednak przyjąć, że organem celnym jest również uprawniony organ państwa trzeciego wydający świadectwa pochodzenia lub świadectwa dopuszczające do swobodnego przepływu towarów w ramach Wspólnoty, to poza wspomnianym wcześniej błędem OLAF-u, należy wziąć pod uwagę również błąd organów celnych Malezji, które wydały świadectwo pochodzenia zapaliczek ze swojego kraju. Wydanie nieprawidłowego świadectwa przez organy państwa trzeciego, w przypadku gdy preferencyjny status towaru zostaje określony w oparciu o system współpracy administracyjnej wiążący te organy jest błędem organu. Nawet jeśli eksporter wprowadził organy w błąd poprzez niezgodne przedstawienie faktów, błąd istnieje. Niemożliwość wykrycia błędu w sposób racjonalny przez płatnika wynikała z faktu, iż skarżący nie miał doświadczenia w tym zakresie, jako że po raz pierwszy dokonywał czynności przewozu z Malezji. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo powołując się na treść art. 220 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego wskazał, iż z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Innymi słowy, jeżeli status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu. Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo to zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Osoba odpowiedzialna za uiszczenie opłat celnych może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji. Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie opłat celnych nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej zauważył, iż oprócz szeregu kumulatywnych warunków wymaganych dla zaistnienia wyjątku polegającego na odstąpieniu od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, takich jak dobra wiara podmiotu zgłaszającego, udowodnione akty staranności i jego legalne działanie, podstawowym wymogiem jest popełnienie błędu przez organ celny. Taki pogląd zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Rz 867/07, gdzie wskazano, iż popełnienie błędu przez organ celny nie jest równoznaczne z wprowadzeniem tego organu w błąd przez inny podmiot. Tymczasem z materiału dowodowego zebranego w sprawie, tj. z raportu nr [...] z dnia [...] 2008 r. z Misji przeprowadzonej przez OLAF oraz pism władz Malezji zawierających wyniki weryfikacji dowodów pochodzenia wynika, że to malezyjskie firmy chcąc ukryć faktyczne pochodzenie importowanych z Chin, a następnie eksportowanych do krajów Unii Europejskiej zapalniczek, wprowadziły malezyjskie władze w błąd deklarując malezyjskie pochodzenie eksportowanych towarów. Z pisma Ministerstwa Handlu Międzynarodowego i Przemysłu Malezji z dnia [...] 2007 r. nr [...] potwierdzającego malezyjskie pochodzenie zapalniczek, które następnie zostało zanegowane pismem z dnia [...] 2008 r. nr [...] wynika, że władze te potwierdziły pochodzenie zapalniczek na podstawie posiadanej analizy kosztów i dokumentacji, a zatem skoro władze były w posiadaniu dokumentów potwierdzających malezyjskie preferencyjne pochodzenie to dowody te musiały zostać przedstawione przez malezyjską firmę "E". Ponadto proceder fałszowania rzeczywistego pochodzenia zapaliczek został wykryty dopiero podczas misji przeprowadzonej przez OLAF w Malezji w dniach od [...] 2006 r. do [...] 2006 r., a więc w dniu wystawienia świadectwa pochodzenia bez numeru, tj. [...] 2005 r. oraz w dniu wystawienia świadectwa FORM A nr [...] , tj. [...] 2006 r. Tym samym malezyjskie władze nie mogły wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do wystawienia w/w dowodów pochodzenia zważywszy, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego, dokonały tego tylko i wyłącznie z uwagi na fakt, iż zostały wprowadzone w błąd przez malezyjskich eksporterów. W świetle powyższego zdaniem Dyrektora Izby Celnej w K. nie może być mowy o popełnieniu błędu przez organy celne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawa p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Ponieważ przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. nr [...] określającą niezaksięgowaną kwotę długu celnego w wysokości [...] zł oraz kwotę należnego podatku w związku ze zmianą kraju pochodzenia towaru w postaci zapalniczek kieszonkowych jednorazowych na krzemień, z malezyjskiego na chińskie (przedmiotowe zapalniczki zostały objęte ostatecznym cłem antydumpingowym w wysokości [...] EUR, mającym zastosowanie do ceny netto na granicy Wspólnoty przed opłatą cła). Tym samym istota sporu między stronami sprowadzała się do oceny przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania podatkowego, a w szczególności ocena zaistnienia nowych istotnych dowodów i okoliczności nieznanych organowi podatkowemu w dacie podejmowania decyzji w postępowaniu wymiarowym. Kontrolując zaskarżoną decyzję w tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia stanowiących podstawę prawną tej decyzji przepisów prawa, w szczególności zaś art. 240 § 1 pkt 5 ustawy O.p. Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu może zatem nastąpić, jedynie wtedy, gdy kumulatywnie zostaną spełnione cztery przesłanki, a mianowicie: a) wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; b) są one istotne dla sprawy; c) nie były znane organowi, który wydał decyzję; d) istniały w dniu wydania decyzji. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne zaś to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., III SA 2484/01, niepubl.). Innymi słowy przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy: - ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, - okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, - powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 października 2003 r., III SA 2923/01, Biuletyn Skarbowy 2004, nr 3, s. 22). Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Op, nie oznacza jednak sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2004 r., FSK 170/04, opubl. PP 2004, nr 11, poz. 60). Nie jest nową okolicznością też nowa ocena znanych wcześniej okoliczności i dowodów (por. wyrok NSA z 16 listopada 2001 r., III SA 1770/00, niepubl.). Nowe dowody mają bowiem cechę istotnych dla sprawy dopiero wówczas, gdy można na ich podstawie stwierdzić, że gdyby były znane organowi orzekającemu, to mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nowe dowody muszą zatem dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne konieczne dla jej rozstrzygnięcia. Tym bardziej, że zastosowanie instytucji wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego jaką jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 128 ustawy O.p., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz ustawach podatkowych. Przyjęte rozwiązanie wyznacza granice pojęcia decyzji ostatecznej oraz stanowi, że wydanie takiej decyzji jest ostatecznym załatwieniem sprawy administracyjnej. Przy czym ustanowiona zasada trwałości decyzji ostatecznej jest zagwarantowana sankcją nieważności. Według art. 247 § 1 pkt 4 ustawy O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Konstrukcja sankcji nieważności opiera się na tożsamości sprawy rozstrzygniętej decyzją, a sprawy będącej przedmiotem wcześniejszej decyzji ostatecznej. Innymi słowy zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Natomiast wyznaczone przepisami odstępstwa od tej zasady (tzw. tryby nadzwyczajne) podlegają ścisłej wykładni. Dlatego odróżnienie przesłanki wznowieniowej, polegającej na ujawnieniu "nowych okoliczności faktycznych" od przesłanki "nowe dowody" wskazuje, że przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć te zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu. Jeżeli w toku postępowania podatkowego, a przed wydaniem decyzji ostatecznej, ujawnione zostały określone okoliczności faktyczne, to fakt, że potwierdzono je później dodatkowo nowym dowodem, pozyskanym w toku postępowania wznowieniowego, nie powoduje że okoliczności te stały się "nowe" w rozumieniu powołanego przepisu. Natomiast użytego w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy O.p. pojęcia "dowody", nie można postrzegać inaczej niż to wynika z treści art. 180 § 1 i 181 tej ustawy. Stosownie do tych przepisów dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 tej ustawy, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 350/09, w którym wskazano, iż ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub jego wykładnią. Czym innym jest wiedza o faktach, a czym innym wyciągnięcie wniosków i ocena okoliczności faktycznych. Dotychczasowe uwagi w sposób jednoznaczny wskazują, że istota zagadnienia będącego przedmiotem skargi sprowadza się jedynie do tego, czy istniały podstawy wznowienia postępowania, a ściślej rzecz biorąc, wskazana przez pełnomocnika strony przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy O.p. Natomiast wszystkie pozostałe argumenty, które zmierzają do podważenia merytorycznej zasadności decyzji ostatecznej nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest bowiem ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 240 § 1 ustawy O.p. (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r. III SA 2367/01, LEX nr 145008). Tym bardziej, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 ustawy O.p. Należy również podkreślić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r. sygn. akt II SA 1241/98, LEX nr 41894). Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Użyte w cyt. przepisie sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, a więc chwila udostępnienia ich organowi. Z kolei łącznik "lub" wskazuje na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania. Jeżeli więc dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu i może uzasadniać wznowienie postępowania. Przymiot "nowych" ma okoliczność czy dowód bez względu na możliwość powołania ich przez stronę w poprzednim postępowaniu (por. B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, str. 609). W piśmiennictwie podkreśla się również, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego tę podstawę stanowi (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, UNIMEX, Wrocław 2006, str. 873). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 1985 r. podniósł, że nowymi faktami lub dowodami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy jako element faktyczny rozstrzygnięcia (sygn. akt I SA/Gd 198/85, ONSA 1985/1/35). Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy tut. Sąd stwierdza, że przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy O.p. nie zostały spełnione. Bez wątpienia w sprawie ujawniły się nowe dowody w postaci: - sprawozdania z wizytacji z dnia [...] 2005 r. Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), na okoliczność, że przeprowadzono kontrolę w firmie "E", której celem było zweryfikowanie statusu pochodzenia zapalniczek krzesiwowych eksportowanych przez spółkę do krajów Wspólnoty Europejskiej, - atestacji – kontroli zakładu produkcyjnego "E" na okoliczność faktycznej produkcji zapalniczek oraz - filmu z 2001 r. zawierającego nagranie z zakładów "E" sporządzone przez firmę "F", które nie były znane organom celnym w trakcie prowadzonego postępowania wymiarowego. Te jednak jak słusznie wskazał organ celny nie mogły być uznane za istotne, jako że przedłożone przez pełnomocnika strony sprawozdanie (raport) nr [...] z dnia [...] 2005 r. dotyczyło misji przeprowadzonej w Malezji przez Europejskie Biuro ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) w [...] 2005 r. Tymczasem w dniach od [...] 2006 r. do [...] 2006 r. oraz [...] 2006 r. została przeprowadzona przez OLAF kolejna misja w Malezji, która miała na celu dalsze dochodzenie w sprawie uchylania się od opłat celnych i antydumpingowych na zapalniczki krzemieniowe importowane do Wspólnoty Europejskiej z Malezji w okresie 2002-2006 r. Odkrycia tej drugiej misji różniły się od tych z poprzedniej misji, ponieważ informacje dostarczone m.in. przez firmę "E" w czasie misji przeprowadzonej w [...] 2005 r. okazały się nieprawdziwe, co zostało wyjaśnione w raporcie Europejskiego Biura ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych nr [...] z dnia [...] 2008 r. Tym samym ustalenia zawarte w raporcie nr [...] z dnia [...] 2005 r. przedłożonym przez pełnomocnika strony zostały zanegowane w raporcie nr [...] z dnia [...] 2008 r. nadesłanym do Izby Celnej przez Ministerstwo Finansów pismem nr [...]. Podobnie przedłożona przez pełnomocnika strony atestacja zakładu produkcyjnego "E" nie mogła odnieść zamierzonego skutku, jako że została ona dokonana w maju 2005 r., a więc również przed przeprowadzeniem drugiej misji w Malezji przez Europejskie Biuro ds. Zwalczania nadużyć Finansowych (OLAF). Z kolei dołączony do wniosku o wznowienie postępowania dowód z filmu nagranego w 2001 r. przedstawiającego produkcję w zakładach "E" jak słusznie wskazał organ celny zostało dokonane w roku 2001 r., a zatem zarówno przed pierwszą jak i drugą misją Europejskiego Biura ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych. Tymczasem import towarów, tj. zapaliczek kieszonkowych jednorazowych działających na krzemień [...] szt. został dokonany w przedmiotowej sprawie w [...] 2006 r., a więc ok. 5 lat od daty nagrania tego filmu. Wobec powyższego prawidłowo w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w K. po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 ustawy O.p. uznał, iż pomimo że przedstawione przez pełnomocnika strony dowody są nowe, to jednak istniały w dniu wydania decyzji. Wprawdzie nie były one znane organowi, który wydał decyzję, to jednak nie są one dla przedmiotowej sprawy istotne. Istotnymi dowodami w niniejszej sprawie są bowiem dokumenty nadesłane przez Ministerstwo Finansów raport nr [...] z dnia [...] 2008 r. z Misji przeprowadzonej przez OLAF podobnie jak wyniki weryfikacji nadesłane przez władze Malezji (pismo bez nr z dnia [...] 2006 r. oraz pismo nr [...] z dnia [...] 2008 r.). Dowody te zostały bowiem sporządzone w późniejszym okresie niż dowody przedłożone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania przez pełnomocnika strony i tym samym obaliły one treść dokumentów sporządzonych wcześniej, tj. raportu nr [...] z dnia [...] 2005 r. sporządzonego przez Europejskie Biuro ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, atestacji produktów firmy "E" sporządzonego w [...] 2005 r. jak również filmu przedstawiającego produkcję w zakładach "E" nagranego w 2001 r. A zatem skoro przedłożone przez pełnomocnika strony dowody nie były dla przedmiotowej sprawy istotne to nie mogły mieć wpływu na zmianę treści ostatecznej decyzji z dnia [...] r. nr [...]. W tym stanie sprawy uwzględniając całokształt wskazanych wyżej okoliczności, Sąd w składzie tu orzekającym, nie dopatrzył się w działaniu organu celnego naruszenia prawa, a w szczególności art. 240 § 1 pkt 5 ustawy O.p. Tym samym nie podzielił również pozostałych zarzutów pełnomocnika strony dotyczących naruszenia art. 220 ust. 2 pkt b oraz art. 239 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, jako że te zmierzały do podważenia merytorycznej zasadności decyzji ostatecznej. Tymczasem przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest, jak już wcześniej wyjaśniano powołując się na wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r. III SA 2367/01, ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy O.p. Stąd obszerne wywody pełnomocnika strony skarżącej zaprezentowane w skardze, a odnoszące się do dobrej wiary podmiotu zgłaszającego, tj. podatnika i niemożności wykrycia przez niego błędu co do rzeczywistego pochodzenia sprowadzonego towaru, skoro nawet organy wydające świadectwo pochodzenia nie wiedziały, że towary nim objęte nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji, należało uznać za pozostające bez związku z rozpoznawaną sprawą. Instytucja wznowienia postępowania nie może być bowiem wykorzystana do pełnej, merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy O.p. Przepis ten odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych i oczywistym jest, że na jego podstawie nie można czynić rozważań materialnoprawnych, czego zdaje się domagać pełnomocnik strony skarżącej. Badając zatem zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem tut. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Prawidłowo bowiem Dyrektor Izby Celnej w K. uznał, iż w sprawie nie wykazano przesłanek, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy O.p., jako że przedłożone do wniosku o wznowienie postępowania dokumenty źródłowe nie mają żadnego wpływu na wynik decyzji ostatecznej. Gdyby bowiem nawet były one znane organowi pierwszej instancji przed wydaniem decyzji ostatecznej, to i tak nie zapadłaby decyzja innej treści niż decyzja ostateczna. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się naruszenia sformułowanych w przepisach ustawy O.p. zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zdaniem składu orzekającego organy celne poddały rzetelnej analizie i ocenie przedłożony materiał dowodowy, wyciągając logicznie, poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Dlatego też Sąd w całości podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 z późn. zm.) oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.