III SA/Gl 1774/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...]r. skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podał, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe. Jego jedynym źródłem utrzymania są dochody z tytułu zawartej umowy o pracę na czas określony, tj. od [...] r. do [...]r. w wysokości 1.486,00 zł brutto, podczas gdy ponoszone wydatki za czynsz i inne media, zgodnie z zawartą umową użyczenia lokalu, wynoszą ok. 550,00 zł. Ponadto z nadesłanych jako uzupełnienie złożonego wniosku dokumentów ustalono, iż skarżący był zatrudniony w firmie "A" do dnia [...]r. (vide: zaświadczenie o dochodach wraz z informacją z dnia [...]r.). Prowadzona przez niego działalność gospodarcza w zakresie usług remontowych w 2010 r. nie przyniosła żadnych dochodów (vide: zeznanie podatkowe PIT-36L) i na podstawie decyzji Prezydenta Miasta J. została wykreślona z ewidencji z dniem [...]r. Ponieważ skarżący jest osobą rozwiedzioną (vide: wyrok z dnia [...]r.) sam pokrywał koszty utrzymania użyczonego mu mieszkania, z którego wymeldował się w dniu [...]r. Nadpłata za jego użytkowanie na dzień [...]r. wynosiła 1.381,36 zł. Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 13 grudnia 2011 r. wezwano skarżącego do uaktualnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci nadesłania stosownego zaświadczenia o zarobkach wystawionego przez obecnego pracodawcę bądź przez właściwy miejscowo urząd pracy, z którego wynikałoby, iż został on zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem lub bez prawa do zasiłku. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, iż nie jest w stosunku pracy i nie jest zarejestrowany w PUP, ponieważ się leczy. Od [...]r. do nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim potwierdzonym przez biegłego sądowego (vide: zaświadczenie z dnia [...]r.). Z tego też względu za zgodą właścicielki mieszkania wyprowadzi się z niego dopiero w marcu. Wtedy też zarejestruje się w PUP. Nie wyklucza jednak możliwości wyjazdu za granicę w celu poszukiwania pracy (vide: pismo z dnia [...]r.). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. obejmującym zwolnienie strony od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponieważ z treści powyższego wynika, iż ustawodawca przerzucił ciężar dowodu na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy, zatem to ona powinna przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu pojawiających się w tym zakresie wątpliwości jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 ustawy p.p.s.a. Pozwala ono na uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych, które służyć będą uzupełnieniu stanu wiedzy o sytuacji rodzinnej i finansowej strony skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08, Lex nr 551914). Jeżeli jednak wnioskodawca uchyla się od nałożonego na niego obowiązku dokładnego i wyczerpującego podawania informacji na temat jego osoby lub członków jego rodziny lub udziela niekompletnych danych może spodziewać się odmowy przyznania prawa pomocy (tak: NSA w postanowieniach z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 oraz z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552404). Sytuacja taka miała właśnie miejsce w niniejszej sprawie. Fakt rozwiązania ze skarżącym stosunku pracy sprawił, iż konieczne stało się uaktualnienie zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy danych. Temu celowi służyło właśnie wystosowane w dniu 13 grudnia 2011 r. wezwanie do nadesłania stosownego zaświadczenia o zarobkach wystawionego przez obecnego pracodawcę bądź przez właściwy miejscowo urząd pracy, z którego wynikałoby, iż wnioskodawca został zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem lub bez prawa do zasiłku. Wprawdzie w odpowiedzi na powyższe skarżący wyjaśnił, iż względy zdrowotne uniemożliwiają mu podjęcie nowej pracy oraz zarejestrowanie się w PUP jako osoba poszukująca zatrudnienia, nie mniej jednak okoliczność ta nie może być uznana za wystarczającą do uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżący nie wskazał bowiem skąd w chwili obecnej posiada środki na bieżące utrzymanie i leczenie, skoro jak sam oświadczył nie posiada żadnych oszczędności. Jeżeli bowiem korzysta w tym zakresie z czyjeś pomocy to powinien był podać od kogo ta pochodzi, zważywszy że brak było jakichkolwiek danych na temat możliwości finansowych syna skarżącego, który jak wynika z orzeczenia rozwodu jest osobą pełnoletnią. Nie można było zatem ustalić czy ten udziela mu wsparcia materialnego, a jeżeli tak to w jakim rozmiarze. Występująca za użytkowanie mieszkania nadpłata w wysokości 1.381,36 zł zaliczana jest bowiem na poczet przyszłych opłat. Dlatego koszty wyżywienia i leczenia muszą być ponoszone z odrębnych nakładów, których źródeł pochodzenia skarżący jednak nie wskazał. Powyższa okoliczność nie pozwala uwzględnić wniosku nawet w części. Tym bardziej, że koszty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie z ich uiszczenia jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też tego rodzaju ulgi mogą być stosowane wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli, a te w rozpoznawanej sprawie nie zostały w sposób spójny i logiczny wykazane. Wobec powyższego działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.