III SA/Gl 1821/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-04-11
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Iwona Wiesner, Barbara Orzepowska–Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wydający opinię o pracowniku ochrony fizycznej, stwierdzając negatywną opinię, prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, w tym prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, takich jak relacje rodzinne, wpływ choroby byłej żony na zachowanie strony, czy pozytywna opinia w miejscu pracy. Ponadto, strona nie została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem postanowienia. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Komendanta Miejskiego Policji w K., które utrzymało w mocy postanowienie o negatywnej opinii dla R. D. ubiegającego się o licencję pracownika ochrony. Negatywna opinia opierała się na informacjach o agresywnym zachowaniu strony, awanturach, problemach z alkoholem i przemocy psychicznej wobec byłej żony, a także o nieregularnym pobycie pod wskazanym adresem. Strona skarżąca zarzuciła nieprawdziwość tych informacji, podnosząc m.in. pozytywną opinię w pracy i fakt, że część zdarzeń miała miejsce w kontekście trudnej sytuacji rodzinnej. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w K. Stwierdzono, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Komendanta Miejskiego Policji w Katowicach na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Barbara Orzepowska–Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania licencji pracownika ochrony 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Komendanta Miejskiego Policji w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , Komendant Miejski Policji w K. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Komisariatu VII Policji w K. z dnia [...] r., nr[...] , którym organ ten stwierdził, że R. D., ubiegający się o wydanie licencji pracownika ochrony, posiada negatywną opinię.
2. Pismem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221 z późn. zm., zwanej dalej u.o.o.m.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 czerwca 1998 r. w sprawie wzoru i trybu wydawania licencji pracownika ochrony fizycznej i zabezpieczenia technicznego oraz trybu i częstotliwości wydawania przez organy Policji opinii o pracownikach ochrony (Dz. U. Nr 78, poz. 511 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem z 1998 r.), zwrócił się do Komendanta Komisariatu VII Policji w K. o wydanie opinii o pracowniku ochrony R. D. zam. w K., ul. [...] .
2.1. W toku wykonywania czynności w tej sprawie została sporządzona notatka urzędowa z dnia [...] r. przez Dzielnicowego Wydziału Prewencji Komisariatu VII Policji w K. mł. asp. B. P. Z notatki tej wynika, że:
- w rozmowie z byłą żoną J. B. – D., zamieszkałą po wskazanym adresem K., ul. [...] , ustalono, że R.D.jest z nią rozwiedziony od siedmiu lat i nie mieszka pod tym adresem,
- adresem pobytu Strony są K., ul[...] ,
- R.D. przychodzi do mieszkania na ul. [...] i często wszczyna tam awantury, które nie są zgłaszane do Komisariatu VII Policji,
- lokatorzy posesji przy ul. [...] , tj. M. S. A. P. – K., opisały Stronę jako osobę agresywną, wszczynającą awantury często pod wpływem alkoholu, znęcającą się psychicznie nad J. B. – D.; natomiast S.F. (zam. ul. [...] ) i I. S. (zam. ul. [...] ) określiły Stronę jako człowieka agresywnego i nie chciały podać żadnych szczegółów swoich opinii, gdyż obawiały się reakcji wymienionego na ich opinie,
- z wypowiedzi osób zaufanych wynika, że R.D. zna przepisy prawne i gdy jest pod wpływem alkoholu i wszczyna awantury przy ul. [...] , to oddala się z tego miejsca przed przybyciem Policji i że nie chce wymeldować się z tego miejsca, gdyż zawsze będzie mógł tam wejść,
- pracownicy socjalni MOPS w K., tj. J. K. R. i I. O., określiły R. D. jako człowieka agresywnego, niemiłego, odmawiającego współpracy z MOPS,
- Komisariat VII Policji Wydział Kryminalny prowadzi postępowanie przygotowawcze przeciwko R. D. z art. 207 k.k.,
- Strona przebywała w Izbie Wytrzeźwień dwukrotnie, tj. [...] r. i dnia [...] r.,
- funkcjonariusze Komisariatu VII Policji kilkakrotnie interweniowali na ul. [...] , gdzie zgłaszającym był R.D.– interwencje bezpodstawne oraz gdy zgłaszającym była J. B.– D. – interwencje zakończone pouczeniem stron.
3. Po przeprowadzeniu postępowania postanowieniem z dnia [...] r. Komendant Komisariatu Policji VII w K. stwierdził, że R. D., zam. K. ul. [...] , posiada negatywną opinię.
3.1. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ opiniujący stwierdził przeciwwskazania do wydania nienagannej opinii we wnioskowanym zakresie. Zauważył, że Strona posiada adres zamieszkania na pobyt stały w K. ul. [...] , ale od siedmiu lat tam nie przebywa, a obecnie zamieszkuje w K. ul. [...] , który jest również adresem korespondencyjnym. Natomiast w okresie zamieszkania pod adresem K. ul. [...] posiadał wśród mieszkańców opinię osoby zakłócającej porządek i nie stosującej się do zasad i norm współżycia międzysąsiedzkiego.
3.2. Wskazał też, że z relacji byłej żony wynika, że opiniowany do chwili obecnej stosuje wobec niej przemoc psychiczną i że w tej sprawie Wydział Kryminalny Komisariatu VII Policji prowadzi postępowanie sprawdzające ([...] ). Ustalono również, że Strona dwukrotnie przebywała w Izbie Wytrzeźwień w K. w terminie [...]r. i [...] r.
4. R. D., nie zgadzając się z wydanym postanowieniem, w dniu [...] r. wniósł do Komendanta Miejskiego Policji w K., za pośrednictwem Komendanta Komisariatu VII Policji w K., zażalenie na powyższe postanowienie.
4.1. W zażaleniu tym podniósł, że szereg uwag zawartych w postanowieniu ma charakter nieprawdziwy. Wskazał mianowicie, że:
- w miejscu pracy, gdzie pracuje od [...] r., ma nienaganną opinię,
- od roku mieszka na ul. [...] i że pod tym adresem nie sprawdzono, czy zachowuje zasady współżycia międzysąsiedzkiego, tylko pod adresem gdzie już nie zamieszkuje,
- nieprawdą jest, że od siedmiu lat nie zamieszkuje na ul. [...] , ale prawdą jest, że od tylu lat jest rozwiedziony,
- nie może zgodzić się z tym, że sporadycznie odwiedza dzieci i że jest osobą agresywną, stosującą przemoc,
- przebywanie w Izbie Wytrzeźwień w [...] i [...] r. jest nieistotną okolicznością skoro w [...] i [...] r. uzyskał opinię pozytywną.
4.2. W związku z tym wnosił o ponowne zbadanie sprawy zauważając, że to on utrzymuje dzieci płacąc co miesiąc alimenty w kwocie [...] zł przy zarobkach wynoszących [...] zł.
5. Dnia [...] r. asp. E. K., asystent Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w K., sporządziła notatkę urzędową, w której opisała wykonane w sprawie czynności między innymi, że:
- pozyskała z bazy EKSD wykaz interwencji domowych z miejsca zamieszkania K. ul. [...] , z którego wynika, że od dnia [...] do [...] r. zanotowano dwie interwencje domowe, tj. dnia [...] r. – nieporozumienie rodzinne i [...] r. – awantura z mężem (osoby trzeźwe), sposób zakończenia: pouczono,
- w dniu [...] r. ustaliła telefonicznie z sierż. A.W. z Komisariatu VII Policji, że osoba ta będzie wnioskować do Prokuratury nadzorującej postępowanie z art. 207 k.k. prowadzone przeciwko Stronie o przedłużenie czynności na kolejny miesiąc, z uwagi na fakt, że pojawiły się nowe okoliczności i pozostało jeszcze kilku świadków do przesłuchania przed czynnościami zmierzającymi w kierunku sporządzenia aktu oskarżenia.
6. Komendant Miejski Policji w K. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
6.1. W uzasadnieniu po opisie przebiegu postępowania pierwszej kolejności zaznaczył, że zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia z 1998 r. "w wypadku zmiany adresu zamieszkania, nazwiska lub imienia, pracownik ochrony obowiązany jest powiadomić o tym Komendanta Wojewódzkiego Policji, który wydał licencję, oraz dołączyć do dokumentacji wydania licencji pisemne oświadczenie o zmianie adresu zamieszkania, z podaniem nowego, lub kopię dokumentu urzędowego potwierdzającego zmianę nazwiska lub imienia". Ponadto wskazał, że stosownie do § 10 pkt 1 rozporządzenia z 1998 r. "opinię o osobie ubiegającej się o licencję pracownika ochrony oraz o pracowniku ochrony wydaje właściwy, ze względu na miejsce zamieszkania opiniowanego, Komendant Komisariatu Policji na polecenie Komendanta Wojewódzkiego Policji". W związku z tym uznał, że Strona nie dopełniła ciążącego na nim obowiązku i nie zgłosiła faktu zmiany adresu pod jakim obecnie zamieszkuje. Tym samym opinia względem jego osoby nie musiała być sporządzona na podstawie ustaleń z jego aktualnego miejsca zamieszkania jak i miejsca pracy.
6.2. Zdaniem organu odwoławczego z materiałów zgromadzonych w postępowaniu opiniodawczym wynika, że R.D.w miejscu jego poprzedniego zamieszkania, tj. K. ul. [...], nie stosował się do ogólnie przyjętych norm współżycia społecznego. Organ powołał się przy tym na rozmowy z sąsiadami i pracownikami socjalnymi MOPS-u w K., którzy sprawują bezpośrednią opiekę nad rodziną opiniowanego. Według ich oceny R.D.jest osobą agresywną, niemiłą odmawiającą jakiejkolwiek formy współpracy z instytucjami pomocowymi. Wskazano też, że rozszerzając zakres informacji na temat opiniowanego, przeprowadzono rozmowę z dzielnicowym z miejsca gdzie R.D.wskazuje, że obecnie przebywa, tj. K. ul. [...] Z dokonanych ustaleń wynika, że dzielnicowemu mimo kilkukrotnych prób, nie udało się nawiązać bezpośredniego kontaktu ze Stroną. Każdorazowo w mieszkaniu nie było nikogo -- w drzwiach znajdowały się nie odebrane awiza oraz liczne foldery reklamowe świadczące, iż osoba zamieszkująca w tym lokalu przebywa tam nieregularnie. Z ustaleń dokonanych z najbliższymi sąsiadami wynikało, że R.D.pod wskazanym adresem jest widywany bardzo sporadycznie. Nikt z sąsiadów nie jest w stanie wskazać jego faktycznego, aktualnego miejsca pobytu jak i powiedzieć cokolwiek na temat jego osoby.
6.3. Na podstawie posiadanych informacji zawartych w policyjnych systemach informatycznych ustalono, że w miejscu zameldowania opiniowanego na przestrzeni danego roku dwukrotnie były zgłaszane interwencje - w dniach [...] i [...] r. W obu przypadkach interwencje dotyczyły nieporozumień rodzinnych oraz awantury z mężem - zakończone zostały pouczeniem stron. W dalszej kolejności ustalono również, że obecnie w Wydziale Kryminalnym Komisariatu Policji VII w K. wszczęte zostało dochodzenie w sprawie znęcania się psychicznego przez R.D. nad osobą jego byłej żony J. B. – D.. Zawiadomienie złożyła pokrzywdzona.
6.4. Zdaniem organu całość zgromadzonej w postępowaniu opiniodawczym dokumentacji przemawia na niekorzyść R. D.. Tym samym w ocenie Komendanta Miejskiego Policji w K., z uwagi na rodzaj wykonywanych zadań i chronionych dóbr, nie można obdarzyć zaufaniem i przyznać nienaganną ocenę pracownikowi ochrony fizycznej, który w środowisku posiada naganną opinię jak również nie stosuje się do obowiązujących przepisów dotyczących osób posiadających licencje pracownika ochrony fizycznej i zabezpieczenia technicznego. Zdaniem organu powyższe nie daje gwarancji należytego wykonywania zadań pracownika ochrony.
7. W skardze z dnia [...] r. R.D. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego. W piśmie tym stwierdził tylko, że "zarzuty opisane w postanowieniu są dla mnie krzywdzące a tym samym nieprawdziwe i mogą doprowadzić do utraty przeze mnie pracy, która jest moim jedynym źródłem utrzymania i moich dzieci".
8. Natomiast w piśmie z dnia [...] r. Strona, wnosząc od organu odwoławczego o wstrzymanie wykonania wydanego orzeczenia, podała między innymi, że była żona nie pracuje i leczy się, ponieważ ma usunięty nowotwór złośliwy. Był niemiły dla osób, które zapraszała do mieszkania była żona, a którzy byli alkoholikami i wielu z nich "siedziało" lub "siedzi" w więzieniach. Zauważył, że wiele razy przyjeżdżając do domu po pracy musiał jechać z dziećmi na pogotowie, bo np. dziecko zjadło leki, miało głębokie rany, rozcięcia lub stłuczenia. Zgłaszał to na Policję prosząc o pomoc. Podał, że w pracy ma nienaganną opinię, a całe swoje życie oddał i poświęcił swoim bliskim, żonie, mamie, a teraz dzieciom. Pracuje po 400 godzin, mimo, że ma grupę inwalidzką. Musi utrzymywać mieszkanie i żonę, ponieważ jest chora. Wynajął inne mieszkanie i tam do czasu śmierci opiekował się schorowaną mamą, którą wcześniej "poniewierała" była żona. Teraz opiekuje się dziećmi i byłą żoną, która go przeprosiła i powiedziała, że nie zdawała sobie sprawy, że jej oskarżenia wywołają takie konsekwencje.
9. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że zawód pracownika ochrony wiąże się z koniecznością zagwarantowania zaufania publicznego, a tym samym winien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winny być uczciwe i dawać rękojmię prawidłowego wykonania swojej pracy. Zauważył, że przepisy prawa materialnego z zakresu ochrony osób i mienia nie wskazują kryteriów, które należy stosować przy opiniowaniu pracowników ochrony. Nie definiują również pojęcia "nienagannej opinii". W związku z tym należy brać pomocniczo pod uwagę definicję słowa "nienaganny" wynikającą ze Słownika Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, zgodnie z którą "nienaganny", to nie dający powodu do nagany, do jakiegokolwiek zarzutu, wzorowy. Według organu w tym kontekście Stronie skarżącej takiego przymiotu przyznać nie można było.
10. Na rozprawie dnia [...] r. R.D.powołał się na okoliczności faktyczne wymienione w zażaleniu i piśmie z dnia [...] r. Podał też, że postępowanie karne, na które powoływał się organ zakończyło się wyrokiem z dnia [...] r. warunkowo umarzającym postępowanie, którego kserokopię dołączył do akt postępowa. Zauważył jednak, że w ramach tego postępowania była żona zwracała się pismem z dnia [...] r. z prośbą o wycofanie aktu oskarżenia i została zawarta ugoda dnia [...] r. Natomiast odnośnie drugiego postępowania prowadzonego w zakresie ograniczenia władzy rodzicielskiej wskazał, że zostało ono umorzone przez Sąd z takim uzasadnieniem, że ograniczenie władzy rodzicielskiej wynika z samego faktu rozwodu. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że nie stosuje się do zasad i norm współżycia sąsiedzkiego oraz z tym, że w miejscu pobytu, tj. na ul. [...] podejmowano próby kontaktu przez dzielnicowego Komisariatu III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
11. Skarga jest zasadna.
12. Stan prawny sprawy.
12.1. Zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 1 u.o.o.m. § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 1998 r. licencję pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia wydaje się osobie, która posiada nienaganną opinię wydaną przez komendanta komisariatu Policji właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania. W przypadku zmiany adresu zamieszkania pracownik ochrony obowiązany jest powiadomić o tym komendanta wojewódzkiego Policji, który wydał licencję, oraz dołączyć do dokumentacji wydania licencji pisemne oświadczenie o zmianie adresu zamieszkania, z podaniem nowego (§ 9 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r.). Opinia ta jest jednym z elementów materiału gromadzonego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie licencji (jej wydania lub cofnięcia) (art. 31 § 2 pkt 1 u.o.o.m.).
12.1.1. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok z dnia 29 września 2011 r., II GSK 963/10 i z dnia 4 lutego 2009 r., II GSK 1066/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazuje się, że ustawodawca - wprowadzając przywołanymi wyżej przepisami wymóg posiadania nienagannej opinii nie tylko przez kandydatów na pracowników ochrony, ale także przez licencjonowanych pracowników ochrony - nie dookreślił kryteriów, jakimi ma się przy wydawaniu opinii kierować organ. Brak zatem jednoznacznych i uniwersalnych wskazówek co do tego, zaistnienie jakich okoliczności uzasadnia wydanie nienagannej opinii. W ocenie NSA uzasadnione jest przyjęcie, że generalnie na nienaganną opinię zasługuje człowiek prawy, uczciwy, o nieskazitelnym charakterze, niedający powodów do krytyki, solidny. Decydujące znaczenie będzie więc odgrywać zachowanie opiniowanego wobec innych ludzi, w różnych sytuacjach, prawidłowość i adekwatność reakcji na różne czynniki i zagrożenia. Analiza zachowania i postawy opiniowanego powinna zostać dokonana wszechstronnie, na różnych płaszczyznach aktywności życiowej takiej osoby.
12.1.2. Dalej podkreśla się, że ocenę czy opiniowanemu można przypisać cechę "nienaganności" rzutuje cel wydawanej opinii. W przypadku opiniowania pracownika ochrony bierze się pod uwagę charakter powierzonych mu zadań, tzn. skoro podstawowym zadaniem pracownika ochrony jest obowiązek ochrony powierzonego mu mienia przed działaniami osób naruszających prawo, to na nienaganną opinię nie zasługuje ten, kto sam takich czynów się dopuszcza. Poza tym wskazuje się, że opinia nie powinna opierać się wyłącznie na okolicznościach, zaistnienie których organ wydający decyzję w przedmiocie licencji zobowiązany jest samodzielnie badać i wziąć pod uwagę z urzędu (np. wynikający z art. 26 ust. 2 pkt 5 u.o.o.m. fakt skazania prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo umyślne). NSA w wyroku z dnia 17 maja 2007 r., II GSK 1/07 (LEX 351045) wręcz wskazał, że przesłanka skazania nie może być wyłączną przyczyną negatywnej opinii wydanej na podstawie art. 26 ust. 3 u.o.o.m. jednakże okoliczność, że osoba ubiegająca się o licencję pracownika ochrony była skazana za przestępstwa, nawet jeśli skazanie zostało zatarte, może stanowić dla organu opiniującego impuls do przeprowadzenia w razie potrzeby postępowania wyjaśniającego, na zasadzie art. 106 § 4 k.p.a., w celu ustalenia, czy kandydat cieszy się nienaganną opinią.
12.1.3. W wyrokach powołanych w pkt 12.1.2. zaznacza się również, że skoro opinia wydawana jest przez komendanta komisariatu Policji właściwego, ze względu na miejsce zamieszkania opiniowanego, jako potencjalnie mogącego mieć najwięcej informacji o zainteresowanym, to przyjąć należy, że co do zasady opinia powinna uwzględniać dane o sposobie zachowania się opiniowanego w różnych środowiskach, w tym m.in. w stosunkach sąsiedzkich, rodzinnych, zawodowych. Opinia ta nie ma być zbiorem opinii z różnych sfer życia opiniowanego, lecz ma być efektem oceny zebranych faktów w oparciu o ustawowe kryterium, którym jest "nienaganność".
12.2. Jeśli chodzi o przepisy procesowe, to analizowana opinia wydawana jest w trybie wynikającym z art. 106 k.p.a. w formie postanowienia. Należy zgodzić się z tym stanowiskiem, że postępowanie w tym zakresie jest niewątpliwie postępowaniem administracyjnym, podlegającym wszelkim jego regułom, a jeśli jest częścią postępowania głównego, mają do niego zastosowanie także przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a, jak również art. 10 k.p.a., gwarantujące czynny udział strony w każdym stadium postępowania, w tym także w postępowaniu opiniującym (zob. Cz. Marzysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. LEX, 2010, komentarz do art. 106).
12.2.1. Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowanej w art. 77 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpoznawaną sprawą. W ramach tego obowiązku organ powinien przeprowadzić dowody istotne dla ustalenia stanu faktycznego, a następnie wszechstronnie rozpatrzyć materiał dowodowy. Poza tym w ramach wykonania obowiązku zbadania wszelkich istotnych dla wyjaśnienia sprawy okoliczności mieści się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 106 § 4 k.p.a., w każdym wypadku, w którym jest to konieczne dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy.
12.2.2. Natomiast zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (zob. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157; OSP 2007, nr 3, poz. 26).
12.2.3. Odzwierciedleniem procesowym wykonania obowiązku prawidłowego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego jest uzasadnienie rozstrzygnięcia spełniające warunki z 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. W orzecznictwie uznaje się, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej (postanowienia). Uzasadnienie stanowi integralną część rozstrzygnięcia i jego zadaniem jest wyjaśnienie jego dyspozytywnej części. W szczególności w uzasadnieniu organ winien wskazać przyczyny, z powodu których niektórym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Za prawidłowe należy uznać stanowisko wyrażone w okresie obowiązywania ustawy o NSA, że odpowiedź organu administracji publicznej na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (zob. wyrok NSA z 27 kwietnia 1992 r., III SA 1838/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45).
13. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że na dany dzień organem właściwym w pierwszej instancji, ze względu na miejsce zamieszkania Strony skarżącej (K., ul. [...] ), która formalnie nie zgłosiła jego zmiany Komendantowi Wojewódzkiemu Policji, był Komendant Komisariatu VII Policji w K.. Sama Strona podała w zażaleniu, że nie jest prawdą, że od siedmiu lat nie mieszka pod tym adresem, a w piśmie z dnia [...] r., że opiekuje się chorą żoną i dziećmi tam mieszkającymi i że do momentu śmierci matki opiekował się nią pod tym innym adresem. Poza tym przesłane na adres ul. [...] zaskarżone postanowienie Strona osobiście odebrała, co potwierdza, że faktycznie tam zamieszkuje.
13.1. Organ odwoławczy naruszył jednak wyżej wymienione przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśnił wszechstronnie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy będących podstawą faktyczną swojego stanowiska, tzn. że Strona nie posiada nienagannej opinii w swoim środowisku. W szczególności nie wyjaśnił, czy zachowania się Strony skarżącej - opisane przez sąsiadów, pracowników MOPS - mogłyby być uznane za adekwatne reakcje na różne czynnik i zagrożenia w szczególności związane z charakterem choroby byłej żony, prawidłowością sprawowania przez nią opieki nad dziećmi, koniecznością pracy w różnych godzinach przez Stronę i ewentualnego oddziaływania tej choroby i całej sytuacji na relacje między byłymi małżonkami, dziećmi i osobami tam przebywającymi na zaproszenie byłej żony. Nie ulega wątpliwości, co organ ustalił, że zgłoszone interwencje Policji były nie tylko na wniosek byłej żony, ale też i Strony skarżącej. Poza tym mimo tego, że w zażaleniu Strona podnosiła, że "szereg uwag w postanowieniu ma charakter nieprawdziwy", to organ nie wezwał o ich doprecyzowanie. Dlatego też nie przesądzając wyniku tej oceny, dowody na wskazane okoliczności powinny zostać przez organ przeprowadzone z udziałem Strony, a następnie materiał dowodowy jeszcze raz oceniony. Zapadły wyrok Sądu Rejonowego K. w K. z dnia [...] r., [...] , którym warunkowo umorzono postępowanie karne, należy również ocenić w świetle tych okoliczności oraz zawartej z J. B. – D. ugody z dnia [...] r., a także tego, że pismem z dnia [...] r. występowała ona do tego Sądu o "wycofanie oskarżenia". Postępowanie to nie wiąże się z popełnieniem przestępstwa przeciwko mieniu, dlatego fakt ten nie może być bezpośrednią i wyłączną przyczyną negatywnej opinii. Dopiero wyjaśnienie wszystkich okoliczności będących podstawą prowadzenia tej sprawy karnej i całej sytuacji wskazanej wcześniej pozwoli na właściwą ocenę wystąpienia opisanej w pkt 12.1.1. niniejszego uzasadnienia przesłanki "nienagannej" opinii.
13.2. Należy zgodzić się ze Stroną skarżącą, że okoliczność przebywania w Izbie Wytrzeźwień w latach [...] i [...] , na którą powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i organ pierwszej instancji, nie może być brana pod uwagę w sytuacji, gdy w okresie późniejszym, tj. w [...] i [...] r., jak podała Strona w zażaleniu, właściwy Komendant wydał postanowienia o nienagannej opinii.
13.3. W swoich rozważaniach organ nie uwzględnił również tego, jaką opinię miał Skarżący w pracy. Zdaniem Strony była ona pozytywna. Okoliczność ta może wpływać na kompleksową ocenę funkcjonowania Strony w ramach różnych środowisk, nie tylko sąsiedzkich i rodzinnych.
13.4. Sąd z urzędu zwrócił też uwagę, że prowadząc postępowanie zażaleniowe organ odwoławczy nie poinformował Strony przed wydaniem postanowienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie w szczególności możliwości składania wniosków dowodowych, czyli o prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Taka informacja mogłaby wywołać reakcję Strony tak jak to zrobiła później składając pismo z dnia [...] r. wraz z stosownymi załącznikami.
13.5. W związku z tym uzasadnienie zaskarżonego postanowienia było niepełne, ponieważ nie zawierało wszystkich wymaganych elementów. Brak było też istotnych rozważań dotyczących rozumienia pojęcia "nienaganny", które zawarte zostały dopiero w odpowiedzi na skargę.
14. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić wszystkie powyższe wskazówki Sądu. W szczególności w pierwszej kolejności ocenić, czy wymagane postępowanie dowodowe może sam przeprowadzić, czy też należy uchylić postanowienie organu pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postanowienie to zostało wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przypadku uchylenia należy jeszcze raz ustalić, jaki organ pierwszej instancji będzie właściwy do rozpatrzenia sprawy, tzn. należy ustalić aktualne miejsce zamieszkania Strony skarżącej. Wątpliwość ta wynika z faktu, że w piśmie z dnia [...] r. J. B. – D. podała, że Strona dobrowolnie wymeldowała się z lokalu przy ul. [...] . Przy tym należy uwzględnić to, że adres zameldowania nie jest równoznaczny z miejscem zamieszkania. Jeśli będzie zachodziła podstawa do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji, to organ odwoławczy przekazując sprawę powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W przeciwnym razie powinien sam przeprowadzić stosowne postępowanie i wydać właściwe postanowienie.
15. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył prawo w zakresie podanych przepisów procesowych w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego postanowienia, a tym samym niewłaściwie zastosował prawo materialne, tj. art. 26 ust. 3 pkt 1 u.o.o.m. W związku z tym działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uchylił zaskarżone postanowienie. O wstrzymaniu wykonania tego postanowienia Sąd orzekł stosownie do art. 152 tej ustawy. Koszty postępowania w kwocie 200 zł (wpis sądowy) Sąd zasądził zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło