III SA/Gl 184/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 14 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę I.P. (dalej: skarżący) na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, iż na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 marca 2018 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, a wezwanie to skierowano do skarżącego na adres podany w skardze. W dniu [...] r. przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została złożona w placówce pocztowej, a w oddawczej skrzynce pocztowej adresata umieszczono zawiadomienie o możliwości jej odbioru. W dniu [...]r. pozostawiono zawiadomienie powtórne. Następnie w dniu [...] r. przesyłkę zwrócono nadawcy z adnotacją, że nie została podjęta w terminie. Sąd wskazał również, że w świetle art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił w dniu [...]r. Oznacza to, że wpis od skargi skarżący powinien był uiścić najpóźniej we wtorek [...]r. W związku z tym, że tego nie uczynił, skargę przez niego wniesioną należało odrzucić. Przesyłka zawierająca odpis postanowienia o odrzuceniu skargi wraz z uzasadnieniem i pouczeniem, adresowana do skarżącego, odebrana została z urzędu pocztowego w dniu [...]r. W piśmie z dnia [...]r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący, działając przez fachowego pełnomocnika wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz jednocześnie złożył zażalenie na postanowienie z dnia 14 maja 2018 r. o odrzuceniu skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazywał, że niedochowanie terminu nastąpiło z przyczyn od skarżącego niezależnych. Podał, iż skarżący przebywa okresowo za granicą, przy czym zawsze dopilnowuje, aby poczta sprawdzana była raz w tygodniu. Z przyczyn od niego niezależnych (brak przylotu do Polski spowodowany strajkiem linii lotniczych) skarżący w krytycznym okresie nie przyjechał do Polski przez kilkanaście dni i wówczas najprawdopodobniej przesyłka została awizowana (skarżący z ostrożności wniósł reklamację) i nie miał on świadomości o tym, że został wezwany do dokonania czynności procesowej. O powyższym uchybieniu dowiedział się dopiero w momencie otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu uiszczony został wpis od skargi. Przy piśmie z dnia [...]r. (data wpływu) pełnomocnik skarżącego przedłożył – w ślad za wnioskiem o przywrócenie terminu – informację operatora pocztowego z dnia [...] r. dotyczącą przesyłek poleconych z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, awizowanych w dniu [...]r. oraz w dniu [...]r. a następnie zwróconych do nadawcy w dniu [...]r. Z informacji tej wynika również, iż zawiadomienia o nadejściu przesyłek nie są ewidencjonowane w dokumentacji pocztowej a późniejsze niż w chwili wystąpienia zdarzenia bezsporne ustalenie stanu faktycznego nie jest możliwe. Na tej podstawie pełnomocnik w powyższym piśmie procesowym wysnuł wniosek, iż niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyny niezależnej od skarżącego, tj. wadliwego doręczenia przesyłki. Postanowieniem z dnia 2 października 2018 r. sygn. akt II FZ 456/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 14 maja 2018 r. o odrzuceniu skargi, wskazując w uzasadnieniu, iż w sprawie nie przedstawiono żadnych dowodów uzasadniających twierdzenie o zaistnieniu nieprawidłowości w zakresie doręczenia wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz.1302, dalej: P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożony został z zachowaniem terminu siedmiodniowego, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem najpóźniej w dniu [...]r., tj. z chwilą otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Wniosek o przywrócenie terminu złożony został w dniu [...] r. a więc w terminie. Dopełniono również czynności, która nie została dokonana w terminie – uiszczono wpis od skargi. Okoliczności powyższe dały podstawę do merytorycznego zbadania zasadności wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zaznaczyć należy, że jak wskazuje się w orzecznictwie, brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o nim tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Nadto zauważyć należy, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2017r., sygn. akt II GZ 599/17, Lex 2336165). W rozpatrywanej sprawie przyczynami uchybienia terminu, zdaniem pełnomocnika skarżącego, były niemożność przylotu skarżącego do kraju w okresie awizowania przesyłki, spowodowana strajkiem linii lotniczych oraz wadliwe doręczenie przesyłki, przez co skarżący nie miał świadomości o tym, iż został wezwany do uiszczenia wpisu. Należy jednak po pierwsze zwrócić uwagę, iż z akt sprawy a w szczególności z wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby skarżący, nawet w razie ewentualnej nieobecności w kraju, nie mógł wyręczyć się przy dokonywaniu czynności inną osobą. Co więcej, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia z dnia 14 maja 2018 r. adresowanego do skarżącego wynika, iż jego odpis wydany został w urzędzie pocztowym pełnomocnikowi pocztowemu a zatem osobie upoważnionej do odbierania korespondencji, adresowanej do skarżącego. Osoba ta zdaniem Sądu mogła sprawdzać wpływ korespondencji, kierowanej do skarżącego pod jego nieobecność i odbierać ją, gdyż taka jest istota pełnomocnictwa pocztowego. Działanie takie umożliwiłoby, w dalszej kolejności, uiszczenie w terminie wpisu sądowego, które przy obecnych standardach komunikacji jest możliwe – co do zasady - nawet w przypadku pobytu poza granicami kraju. Ponadto, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz koperty niepodjętej przesyłki) wynika, że przesyłka zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi została prawidłowo doręczona w sposób zastępczy. Z przedłożonego przez pełnomocnika pisma Poczty Polskiej z dnia [...] r. nie wynika natomiast, wbrew temu co sugeruje pełnomocnik, że doręczenie przesyłki było wadliwe, gdyż w piśmie tym zaznaczono jedynie, iż zweryfikowanie przebiegu kwestionowanego zdarzenia możliwe jest jedynie w chwili jego wystąpienia a późniejsze bezsporne ustalenie stanu faktycznego i określenie wszystkich zdarzeń związanych z awizacją przesyłki nie jest możliwe. Dodatkowo pismo to potwierdziło, że na podstawie danych z systemu teleinformatycznego ustalono, iż przesyłki z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach po dwukrotnej awizacji ([...]r. oraz [...] r.) zostały w dniu [...]r. zwrócone do nadawcy – co jest zgodne z adnotacjami na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie niepodjętej przesyłki. Prawidłowość przyjętej fikcji doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu od skargi potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2018 r. sygn. akt II FZ 456/18, oddalającym zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.