III SA/Gl 189/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C., M. M., J. S. (S.), M. J., M. S. na uchwałę Rady Gminy w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zakończenia procedury utworzenia sołectwa Ł. postanawia: odrzucić skargę. W dniu [...] r. wpłynęła do Rady Gminy w Ł. skarga, podpisana przez A. C. działającego z upoważnienia Komitetu Organizacyjnego dla Utworzenia Sołectwa Ł., skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na uchwałę Rady Gminy w Ł. nr [...] z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zakończenia procedury utworzenia sołectwa w Ł.. W skardze tej wskazano, że pismami z dnia [...] r. oraz z [...] r., wezwano Wójta Gminy w Ł. do usunięcia naruszenia prawa wskazaną wyżej uchwałą. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy w Ł. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że Rada Gminy postanowiła nie uwzględnić wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] r. i w dniu [...] r. podjęła uchwałę podtrzymującą uchwałę z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zakończenia procedury utworzenia sołectwa Ł.. Na wezwanie Sądu z dnia 14 kwietnia 2006 r. A. C. wskazał, że występuje w imieniu członków Komitetu oraz przedłożył stosowne pełnomocnictwa, które zostały mu udzielone przez M. M., J. S. (S.), M. J. oraz M. S.. Ponadto z pisma A. C. z dnia [...] r. stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia 29 maja 2006 r. wynika, że uchwała Rady Gminy w Ł. nr [...] z dnia [...] r. wraz z pismem Wójta Gminy z dnia [...] r. informującym, iż uchwała ta została podjęta po rozpatrzeniu wezwania Komitetu do usunięcia naruszenia prawa, została mu doręczona w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd ten orzeka w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (dotyczy on uchwał stanowiących prawo miejscowe), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Dopuszczalność zaskarżania uchwał organów gmin zasadniczo reguluje przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591, ze zm.), który zgodnie z ust. 1 stanowi, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skargę można wnieść w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę (art. 101 ust. 2a cyt. ustawy). W obu przywołanych normach położono akcent na publicznoprawny charakter uchwał jakie mogą być przedmiotem skarg rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Pojęcie "sprawa z zakresu administracji publicznej" ma charakter materialnoprawny i obejmuje sprawy należące do właściwości organów gminy rozstrzygane w drodze uchwały lub zarządzeń. Istotnym kryterium uznania uchwały organu gminy za uchwałę podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej jest zatem przynależność norm prawnych stanowiących podstawę jej wydania do norm prawa administracyjnego (publicznego) i wynikający z tej normy charakter przedmiotu regulacji w drodze uchwały. Ponadto wniesienie skargi do Sądu na uchwałę organu gminy może nastąpić wówczas, gdy bezskuteczne okaże się wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Z powyższego wynika, że przed skierowaniem skargi do Sądu należy wezwać organ gminy, który podjął kwestionowaną uchwałę, do usunięcia naruszenia prawa. Takie wezwanie jest czynnością procesową, powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu zmianę lub uchylenie uchwały organu gminy. Jest surogatem środków zaskarżenia o jakich mowa w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy je traktować tak jak inne środki zaskarżenia. Zatem podobnie jak odwołanie, zażalenie, czy też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przysługuje stronie tylko raz. Kolejne pisma tej samej strony w sprawie nie są już wezwaniami (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r. sygn. akt OSA 2/02 publik. ONSA z 2003 r. nr 1 poz. 2). Natomiast bezskuteczność wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia może mieć miejsce zarówno wtedy, gdy organ gminy nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, a więc nie zajmie stanowiska w przedmiocie naruszenia, jak i wówczas, gdy w doręczonej wnoszącemu odpowiedzi nie uwzględni jego wezwania ( por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 maja 1998 r. FPS 1/98, publik. ONSA 1998/3 poz. 78). Przy czym w tym ostatnim przypadku odmowa usunięcia naruszenia, następuje w formie uchwały. Ustawodawca nie określił terminu do skierowania do organu gminy wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Odmiennie jednak uczynił w odniesieniu do terminu udzielenia odpowiedzi na wezwanie i terminu do wniesienia skargi. Do terminów załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa stosuje się na podstawie art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Wynoszą one, zgodnie z art. 35 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego miesiąc, a w sprawach zawiłych dwa miesiące. Natomiast zgodnie z art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przy czym w zakresie uregulowanym w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym termin do wniesienia skargi należy liczyć od dnia, w którym skarżącemu została doręczona odpowiedź o odmowie usunięcia naruszenia prawa albo też po upływie terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 35 § 3 k.p.a., w czasie którego organ ten miał obowiązek ustosunkować się do takiego wezwania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwiedzić, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zakończenia procedury utworzenia sołectwa w Ł.. Skarga zatem obejmuje uchwałę, która reguluje sprawy z zakresu administracji publicznej, a więc podlegającą zaskarżeniu do Sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W oparciu o akta sprawy Sąd uznał, że skarżący, jako członkowie Komitetu Organizacyjnego dla Utworzenia Sołectwa Ł., działają w imieniu własnym. Za takim wnioskiem przemawia treść skargi i jej załączników, korespondencja dołączona do akt postępowania, a także stwierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, iż na ręce Przewodniczącego Rady Gminy Ł. złożony został protokół z zebrania [...] osób – autorów skargi – uznających siebie za Komitet Organizacyjny, wspierający inicjatywę mieszkańców Ł. zmierzającą do utworzenia jednostki pomocniczej. Skarżący nie zostali umocowani do reprezentowania grupy mieszkańców gminy, a więc nie można uznać, że wnieśli skargę w imieniu grupy mieszkańców w rozumieniu art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] r. skarżący wystąpili z wezwaniem skierowanym na ręce Wójta Gminy w Ł. do usunięcie naruszenia prawa jakie w ich ocenie wywołała uchwała nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zakończenia procedury utworzenia sołectwa w Ł.. Przyjmując natomiast, że rozważenie kwestii naruszenia interesu prawnego skarżących, na skutek złożonego przez nich wezwania, można by uznać za sprawę zawiłą, zatem, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, na udzielenie odpowiedzi na powyższe wezwanie organ powinien był mieć dwa miesiące. Pismo zawierające wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] r. zostało złożone w Urzędzie Gminy w Ł. w dniu [...] r. (odcisk datownika na piśmie), zatem termin na udzielenie odpowiedzi przez organ upływał z dniem [...] r. Tymczasem Wójt Gminy Ł. pismem z dnia [...] r. poinformował A. C., działającego z upoważnienia pozostałych skarżących, o podjęciu w dniu [...] r. przez Radę Gminy w Ł., w wyniku rozpatrzenia wezwania Komitetu do usunięcia naruszenia prawa, uchwały nr [...], którą utrzymano w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zakończenia procedury utworzenia sołectwa w Ł.. Pismo to zostało doręczone w/wym. w dniu [...]r. Zatem wskazane pismo zostało skierowane, a następnie doręczone w/wym. po upływie dwumiesięcznego terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Powyższe oznacza, że w terminie dwumiesięcznym, który upłynął w dniu [...] r. nie udzielono odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a zatem od dnia następnego po tym dniu rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do Sądu. Tak więc termin ten upłynął w dniu [...] r. Natomiast skarga została wniesiona w dniu [...] r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. Natomiast należy wskazać, że kolejne pisma A. C., działającego z upoważnienia pozostałych skarżących, kierowane do Wójta Gminy w Ł., w tym pismo z dnia [...] r. będące kolejnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w tej samej sprawie, pozostają bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi bowiem, jak już wyżej wskazano, wezwanie, tak jak każdy inny środek zaskarżenia, przysługuje stronie tylko raz. Również na bieg tego terminu nie mają wpływu inne działania podejmowane przez skarżących w sprawie, jak wystąpienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że w kwestii terminu do wniesienia skargi do Sądu na uchwałę będącą przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postanowieniu z dnia 21 września 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 900/05 odrzucając skargę A. C., M. M., J. S., M. J. oraz M. S.. Na marginesie już tylko zauważyć należy, że uchwała podjęta w wyniku wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia nie podlega zaskarżeniu do sądu. Uchwała ta jest bowiem konsekwencją spełnienia warunku o charakterze proceduralnym, którego celem jest umożliwienie organowi gminy przeprowadzenia samokontroli uchwały, której wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczy i ewentualnego dokonania jej odpowiedniej reasumpcji bez konieczności kierowania sprawy na drogę sądową. Zgodnie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 tej ustawy). Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę jako spóźnioną.