III SA/Gl 2027/15

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą kasacyjną skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego, złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Ich miesięczne dochody to emerytura skarżącego w kwocie 2.556,53 zł, która po zajęciu komorniczym wynosi 1.860,00 zł netto, podczas gdy wynagrodzenie za pracę żony wraz z umową zlecenia kształtuje się na poziomie 2.950,20 zł. Poza mieszkaniem o pow. [...] m2, które obciążone jest hipoteką w związku z zaciągniętym kredytem, którego raty wynoszą 1.150,00 zł, jako składniki posiadanego majątku wymienił także samochód marki Mercedes A170 rocznik 2001. Dodatkowo wskazał, że żona zobowiązana jest do spłaty dwóch pożyczek, podczas gdy na nim ciąży spłata pożyczki na remont mieszkania. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: zaświadczenie o zameldowaniu pod podanym w rubryce nr 2.1 adresem, potwierdzenia dokonywanych za pośrednictwem rachunku bankowego córki opłat za: telefon i internet (59,48 zł), abonament NTV (119,90 zł), mieszkanie (200,00 zł), fundusz remontowy (56,00 zł), gaz (338,93 zł), energię elektryczną (140,16 zł), podatek od nieruchomości (11,00 zł), a także spłaty rat zaciągniętego kredytu (1.000,00 zł) wraz z podpisaną 6 czerwca 2006 r. umową o kredyt hipoteczny i harmonogramem jego spłaty, zeznanie podatkowe za 2015 r., wydruki z rachunków bankowych prowadzonych w A, informację o poręczonej w B umowie kredytu/pożyczki, a nadto dokumenty obrazujące miesięczne dochody skarżącego i jego żony, które wynoszą: 1.387,58 zł, 903,24 zł i 1.882,54 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy zauważyć, że wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie, do których niewątpliwie wydane wcześniej w dniu 7 grudnia 2015 r. postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy należy zaliczyć, mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II OZ 1161/09, Lex nr 601096). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Tymczasem te jak wynika z akt sprawy nie zostały wykazane. Wprawdzie w chwili obecnej dochody skarżącego w porównaniu do poprzednio składanego wniosku uległy zmianie, albowiem jego stosunek pracy z C w G. został rozwiązany. Niemniej jednak razem z żoną nadal uzyskują dochody przekraczające 4.173,00 zł, podczas gdy udokumentowane wydatki obejmują opłaty za: telefon i internet (59,48 zł), abonament NTV (119,90 zł), mieszkanie (200,00 zł), fundusz remontowy (56,00 zł), gaz (338,93 zł), energię elektryczną (140,16 zł), podatek od nieruchomości (11,00 zł) oraz raty zaciągniętego kredytu i pożyczek (1.000,00 zł i 216,00 zł). To z kolei oznacza, że nadwyżka, którą dysponują to kwota 2.031,53 zł, podczas gdy wpis od skargi kasacyjnej wynosi 250,00 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek mieści się on w granicach możliwości finansowych skarżącego i jego rodziny. Tym bardziej, że nie każdy wydatek, który subiektywnie przez stronę jest postrzegany jako dolegliwy finansowo oznacza, że ponoszony jest jako uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Tak należy ocenić bez wątpienia wymienione wśród wydatków raty kredytu i pożyczek, albowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że zobowiązania cywilnoprawne nie mogą być powodem pokrycia z budżetu Skarbu Państwa kosztów zainicjowanego przez wnioskodawcę postępowania, gdyż w przeciwnym razie dochodziłoby do sytuacji, w której ciężar zaspokajania potrzeb niezasługujących na miano niezbędnych dla utrzymania danej osoby i jej rodziny zostałby przerzucony na pozostałych współobywateli (vide: postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Nie można także zapominać, że pod adresem wskazanym jako adres zamieszkania skarżącego i jego żony, zameldowane są jeszcze trzy inne osoby, a mianowicie: córka J. B. wraz z E. B. i N. B., które w treści urzędowego formularza (vide: rubryki od 6 do 10) nie zostały wymienione, podczas gdy ich stan majątkowy wpływa na sytuację wnioskodawcy. Pozwala bowiem stronie zobowiązanej do poniesienia kosztów postępowania poczynić oszczędności na poczet tychże kosztów, albowiem wsparcie rodziny związane chociażby z partycypowaniem w kosztach utrzymania mieszkania, w którym wspólnie zamieszkują, niewątpliwie ma istotne znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 ustawy p.p.s.a., postanowiono orzec jak w sentencji.