III SA/Gl 2046/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-08-03
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmowna w przedmiocie umorzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, wydana w ramach uznania administracyjnego, może zostać uchylona przez sąd administracyjny ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego?Ratio decidendi
Decyzja organu rentowego o odmowie umorzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, wydana w ramach uznania administracyjnego, jest prawidłowa, gdy organ prawidłowo ustalił brak przesłanek całkowitej nieściągalności lub innych ustawowych przesłanek umorzenia. Sąd administracyjny nie może nakazać organowi zmiany decyzji, jeśli organ dokonał wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego i nie stwierdził podstaw do umorzenia należności.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 2000 do 2008 roku, wskazując na trudną sytuację materialną, wiek i stan zdrowia. Organ rentowy odmówił umorzenia po wszechstronnej analizie sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego, stwierdzając brak przesłanek ustawowych do umorzenia. Skarżący zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...], którą odmówiono skarżącemu umorzenia składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w kwocie [...] zł obejmującą składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł i odsetki liczone wg stanu na dzień [...] r. w kwocie [...] zł.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] r. Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. w sprawie dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Z. B. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej stwierdzono objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego Z. B. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nr wpisu [...] w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r.
W dniu [...] r. skarżący Z. B. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ustalonych przez Narodowy Fundusz Zdrowia za okres od 1 stycznia 2000 r. do 1 stycznia 2008 r.
Uzasadniając wniosek skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną. Oświadczył, że mieszka samotnie, jest w podeszłym wieku, utrzymuje się wyłącznie z emerytury, brakuje mu pieniędzy na zakup lekarstw. Ponadto podał, że nie posiada żadnych nieruchomości ani cennych ruchomości. Określił wysokość miesięcznych wydatków jakie musi ponosić na kwotę około [...] zł. Skarżący oświadczył również, że nie korzysta z pomocy publicznej i udokumentował wyrejestrowanie z dniem [...]. prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób.
W toku postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego ustalono, że na dzień złożenia wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie zdrowotne zadłużenie skarżącego wynosiło kwotę [...] zł obejmującą wysokość należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie objętym w/w decyzją Dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w kwocie [...] zł oraz wysokość odsetek liczonych na dzień [...] r. w kwocie [...] zł. Organ rentowy w szczególności ustalił zadłużenie skarżącego w w/w kwocie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za następujące miesiące: 03/2000-04/2000. 07/2000-11/2000, 01/2001-06/2001, 08/2001-04/2002, 06/2002-03/2003, 05/2003, 07/2003-09/2003, 01/2004-03/2004, 06/2004-10/2004, 12/2004-01/2005, 03/2005, 07/2005-10/2005, 03/2006-07/2006, 09/2006-11/2006, 02/2007-09/2007, 12/2007.
Skarżący nie odwoływał się od powołanej wyżej decyzji Dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r., ani też nie kwestionował wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Organ rentowy pismem z dnia [...] r. wezwał Z. B. o uzupełnienie złożonego wniosku przez złożenie dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. W odpowiedzi skarżący podał, że nie posiada innego zadłużenia, nie posiada żadnych nieruchomości ani wierzytelności, a jedynym jego źródłem utrzymania jest emerytura. Skarżący złożył deklarację PIT-28 obejmującą jego zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2008 r., w której podał kwotę swoich przychodów po odliczeniach w wysokości [...] zł. ponadto skarżący złożył zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacyjnego REGON z [...] r., druk ZUS ZWPA - wyrejestrowanie płatnika składek z dniem [...] r., fakturę za gaz za okres od [...] r. do [...] r. opiewającą na kwotę brutto [...] zł, dwa dowody zapłaty za energię elektryczną kwot po [...] zł, zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach z Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] r. Organ rentowy z urzędu ustalił, że Z. B. otrzymuje emeryturę w wysokości brutto [...] zł i dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł, a po potrąceniu podatku dochodowego i składki na ubezpieczenie zdrowotne do wypłaty pozostaje kwota [...] zł. Ustalono ponadto, że skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. Dalej organ ustalił, że skarżący nie figuruje jako właściciel samochodu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, a ponadto otrzymał informację z "A" w J. z dnia [...] r., że Z. B. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w J. Przed wydaniem decyzji Skarżący pouczony o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oświadczył, że nie wnosi nowych dowodów i materiałów.
W podanym stanie faktycznym decyzją z dnia [...] r. organ rentowy odmówił umorzenia zaległych składek wskazując na brak okoliczności z art. 28 ust. 3 pkt 1,2,3,4,4a,5 i 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), jak również brak przesłanek zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz.U. Nr 141, poz. 1365 ).
W związku z niekorzystnym rozstrzygnięciem skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że jest niezadowolony z decyzji, podał ponadto, że ze względu na stan zdrowia i przyjmowanie leków czasowo wyrejestrowywał się z obowiązku płacenia składek oraz, że wysokość emerytury zmusza go do dorabiania sobie działalnością gospodarczą. Przedstawił dowód rejestracyjny samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 1985, nr rej. [...]. Przedłożył także zaświadczenie potwierdzające fakt zatrudnienia go na stanowisku kierowcy w okresie od [...] r. do [...] r. w "B" w M. oraz brak dokumentów płacowych, a także informację o wysokości przyznanej od [...] r. emerytury w kwocie [...] zł. Organ w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zadłużenia wezwał skarżącego do udokumentowania nowych okoliczności mających wpływ na sprawę po wydaniu decyzji z dnia [...] r.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz zgodnie z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. utrzymał decyzję z dnia [...] r. w mocy uznając, że w przypadku skarżącego nie zachodzi żadna z przesłanek skutkujących zaistnieniem całkowitej nieściągalności składek wskazanych w art. 28 ust. 2 i 3 w/w ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.- dalej powoływana jako ustawa o s.u.s.). Wskazał ponadto, że miał na uwadze również przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ). Organ rentowy rozpatrując ponownie wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne dokonał analizy całej zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji , a w szczególności oświadczenia skarżącego o ponoszonych wydatkach, oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, oświadczenia o nie korzystaniu z pomocy społecznej, oświadczenia o braku zadłużenia, braku wierzytelności, braku nieruchomości, zeznania PIT-28 o wysokości uzyskanego przychodu za rok 2008 r., zaświadczenia o nadaniu numeru REGON, druku ZUS ZWPA o wyrejestrowaniu płatnika składek z dniem [...] r., faktury za gaz, dowodów wpłat za energię, zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. ZUS wskazał przy tym na pismo z "A", z którego wynika, że skarżący posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Organ miał również na uwadze dodatkowo złożone dokumenty, a w szczególności decyzję dotyczącą użytkowania kasy fiskalnej, świadectwa legalizacji taksometru elektronicznego z [...] r. Organ wskazał przy tym, iż skarżący miał zapewnioną możliwość czynnego udziału skarżącego w każdym stadium postępowania, z którego to uprawnienia korzystał. Ponieważ wniosek dotyczył zaległości skarżącego jako ubezpieczonego będącego jednocześnie płatnikiem składek, organ dokonał analizy stanu faktycznego sprawy również z uwzględnieniem art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) i przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365), stwierdził jednakże, że nie zachodzą w przypadku skarżącego przesłanki uzasadniające wniosek. W ocenie organu rentowego nie zostały w sprawie wniesione żadne dowody przemawiające za zmianą decyzji. Organ rentowy dokonał ponownej i wszechstronnej analizy wszystkich złożonych w sprawie dokumentów.
W oparciu o całość zgromadzonej dokumentacji organ rentowy stwierdził brak przesłanek uzasadniających umorzenie zaległych składek. Organ rentowy stwierdził, że Z. B. posiada stałe źródło dochodów tj. emeryturę, prowadzoną działalność gospodarczą jedynie zawiesił, posiada majątek z którego można wyegzekwować należności, a przy tym nie wykazał, że opłacenie należności pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Przedłożona przez Z. B. dokumentacja medyczna - wynik badania USG nie dowodzi zdaniem organu przewlekłej choroby. Organ rentowy podniósł dalej, że decyzja o umorzeniu należności ma charakter uznania administracyjnego i może dotyczyć wyjątkowych sytuacji, a ponadto wskazał, że działalność gospodarcza prowadzona jest na własne ryzyko, a jej podjęcie wiąże się z koniecznością ponoszenia obciążeń publicznoprawnych i przestrzegania przepisów. Nie można zdaniem organu rentowego zaakceptować takiej sytuacji, w której płatnik składek opłaca je w tych okresach, w których osiąga odpowiednie w jego ocenie dochody. A zatem organ rentowy w podanych okolicznościach mając na uwadze zarówno sytuację ekonomiczno- finansową dłużnika jak i uwzględniając interes społeczny nie stwierdził istnienia żadnej z przesłanek uzasadniających umorzenie zaległych składek.
Na to rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W skardze podniósł, że zaskarżona decyzja jest błędna, albowiem w odniesieniu do skarżącego zastosowanie mają przesłanki zawarte w § 3 ust. 1 pkt. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz.U., Nr 141, poz. 1365 ). Skarżący podał, że wysokość żądanych składek przekracza jego możliwości zarobkowe ograniczone znacznie wiekiem i stanem zdrowia. Podniósł, że emerytura nie pozwala mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, wskazał również, że zaległe składki dotyczą okresów, w których chorował, ponadto zwrócił uwagę, że pobiera zasiłek pielęgnacyjny, a zmuszony jest do zarobkowania w wieku 79 lat by godnie żyć. Zarzucił, że okazano mu bezduszność i automatyzm prawa, a w interesie społecznym leży ochrona postawy skarżącego i uchylenie krzywdzącej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc wyłącznie stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Analiza we wskazanym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a sąd rozpatrując sprawę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną ( art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. ).
Należy przy tym wskazać, że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja uprawnionego organu o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Odnosząc się do prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia Sąd zauważa, że organ nie dopuścił się w jego toku naruszenia prawa.
Przede wszystkim należy zauważyć, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach uznania administracyjnego (świadczy o tym użycie w art. 28 ust.1 ustawy o s.u.s. słów "należności mogą być umarzane"). A zatem decyzja organu rentowego ma fakultatywny, a nie obligatoryjny charakter. Ustawodawca pozostawia więc organom rentowym uznanie w omawianej kwestii, przejawiające się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego typu sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia wymienionych w przepisach prawa przesłanek. Wykazanie istnienia którejś z ustawowych przesłanek pozwala organowi na zastosowanie tej ulgi, co nie jest jednak równoznaczne z obowiązkiem jej przyznania. W tym właśnie momencie organ korzysta z przypisanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego – nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyroki: NSA z 29 sierpnia 2007 r., II GSK 141/07, LEX nr 368197; WSA w Warszawie z 13 grudnia 2006 r., III SA/Wa 2927/06, LEX nr 306955).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.
2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.
3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Rozpoznając niniejszą sprawę organ rentowy ustalił, że w przypadku skarżącego brak jest którejkolwiek z w/w przesłanek, pozwalających organowi na dokonanie umorzenia zaległych składek, a Sąd ustalenie to co do braku całkowitej nieściągalności zaległych składek podziela. Należy przy tym ponownie podkreślić, że nawet w przypadku całkowitej nieściągalności zaległych składek organ rentowy ma prawo, a nie obowiązek umorzenia zaległych należności.
Organ rentowy przed podjęciem zaskarżonej decyzji dokonał również analizy sprawy przez pryzmat przepisów rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności na ubezpieczenie społeczne, lecz doszedł do wniosku, że i one nie znajdują zastosowania w przypadku skarżącego, a Sąd wniosek ten podziela.
Na podstawie ust.3a artykułu 28 ustawy o s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki takiego umorzenia określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141 poz.1365), a w szczególności jego § 3 ust. 1. Stosownie do powołanego przepisu Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Należy zauważyć, że i w tych przypadkach decyzja organu rentowego ma charakter uznaniowy.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ rentowy dokonał pełnej i szczegółowej analizy zebranej w sprawie dokumentacji. Na podstawie posiadanych w dacie wydania decyzji dokumentów ustalono, że skarżący ma stałe źródło dochodów, mieszka sam i posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada samochód, jedynie zawiesił, a nie zlikwidował prowadzenie działalności gospodarczej, nie posiada innego zadłużenia. Skarżący jest w podeszłym wieku, ale nie wykazał, że jest przewlekle chory.
Należy podkreślić, że ciężar wykazania którejś z przesłanek uzasadniających umorzenie należności ZUS spoczywa na wnioskodawcy, który (działając we własnym interesie) powinien dowodzić swojej trudnej sytuacji materialnej, rodzinnej czy zdrowotnej. Oczywiście nie zwalnia to organu z obowiązku ustalenia prawdy obiektywnej, jednak zdaniem Sądu, w tej sprawie organ przeprowadził postępowanie w zgodzie z zasadami wymienionymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie nastąpiły natomiast w przypadku skarżącego szczególne zdarzenia, takie jak klęska żywiołowa, przewlekła choroba skarżącego lub członka jego rodziny, która uniemożliwiałaby mu uzyskiwanie dochodów. W związku z powyższym prawidłowa jest ocena organu, że w ustalonym na dzień wydania decyzji stanie faktycznym brak jest przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości w ramach uznania administracyjnego.
Należy wskazać, że wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie zamyka drogi do ponownego rozpoznania sprawy w tym znaczeniu, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub po uzyskaniu nowych dowodów zainteresowany może ponownie wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas sprawa umorzenia będzie ponownie rozstrzygana przez organ ( por. wyrok WSA w Warszawie z 10 maja 2007 r., sygn. V SA/Wa 588/07 – komentarz do Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pod red. B. Gudowskiej, J. Strusińskiej-Żukowskiej, wyd. C.H. Beck, W-wa 2011, str. 458 ).
Ta uwaga ma istotne znaczenie wobec informacji podanej przez skarżącego na rozprawie przed tut. Sądem o zmianie jego sytuacji majątkowej, a w szczególności informacji skarżącego, że za opiekę , w formie aktu notarialnego pozbył się własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Sąd jak wcześniej wskazano dokonuje kontroli działalności organu pod względem zgodności z prawem według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, a zatem powyższa informacja pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Reasumując Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie podstaw do uwzględnienia skargi, i w tej sytuacji na mocy art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło