III SA/Gl 211/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-12-10
Skład orzekający: Henryk Wach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć jednego ze wspólników spółki cywilnej, która jest stroną postępowania, obliguje sąd administracyjny do zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest zobowiązany do zawieszenia postępowania z urzędu w przypadku śmierci strony, zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, może być stroną postępowania, a śmierć wspólnika może prowadzić do utraty przez nią zdolności sądowej, co uzasadnia obligatoryjne zawieszenie postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka cywilna wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie podatku akcyzowego. Pełnomocnik organu złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowego z powodu śmierci jednego ze wspólników spółki, T.N. Sąd uzyskał odpis aktu zgonu potwierdzający śmierć wspólnika.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: zawiesić postępowanie.
Pismem z dnia [...] r. "A" w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...]. W dniu [...] r. odbyło się posiedzenie jawne dotyczące przedmiotowej sprawy, na którym to pełnomocnik organu złożył wniosek o zwieszenie postępowania sądowego w związku ze śmiercią jednego ze wspólników skarżącej spółki – T.N.. Urząd Stanu Cywilnego w K. po wezwaniu Sądu przedłożył do akt sądowych odpis skrócony aktu zgonu T. N. z którego wynika, iż zmarł on w dniu [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 25 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.) osoba fizyczna i osoba prawna oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa posiadają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazane w wyroku z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt I GSK 352/07, iż spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może być stroną postępowania podatkowego (art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług -Dz. U. nr 54, poz. 535 z późn. zm. i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - Dz. U. z 2009 r. nr 3, poz. 11 z późn. zm.).
Natomiast art. 26 § 1 P.p.s.a. stwierdza, że zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25 P.p.s.a.
Podkreślić należy, że spółka cywilna jest stosunkiem prawnym powstałym na podstawie umowy, o czym mówi art. 860 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 nr 16 poz. 93 z późn zm. – zwany dalej k.c.), w którym stwierdzono, iż przez umowę spółki wspólnicy obowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów, przy czym umowa spółki powinna być stwierdzona pismem. Z kolei w myśl przepisu art. 866 k.c., w braku odmiennej umowy lub uchwały wspólników, każdy wspólnik spółki cywilnej jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw. Uregulowanie to oznacza, że wspólnicy mogą w umowie spółki, bądź w uchwale ustalić zasady reprezentacji spółki w sposób odmienny, niż przewidział to ustawodawca. Rozpatrywana sprawa dotyczy "A" spółki cywilnej J. K., T. N. w W., reprezentowanej przez każdego ze wspólników jednoosobowo, zgodnie z regulacją zawartą w aneksie z dnia 4 października 2005 r. do umowy spółki cywilnej z dnia 22 lipca 2003 r. (kopie dokumentów załączono do akt sądowych k. 30 – k.31).
Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, sąd zawiesza postępowanie z urzędu. Brzmienie powyższego przepisu oznacza, że zawieszenie postępowania z przyczyn w nim wskazanych jest obligatoryjne, niezależne od uznania sądu.
Zaakcentować trzeba, iż spółka cywilna może ulec rozwiązaniu z mocy prawa, z woli wspólników oraz na mocy orzeczenia sądu. Zdarzeniem powodującym z mocy prawa rozwiązanie spółki jest pozostawienie w spółce jednego wspólnika, bez względu na przyczynę, którą może być: wypowiedzenie, śmierć pozostałych wspólników, a nawet zmiana umowy spółki.
W niniejszej sprawie Strona skarżąca – "A" w W. utraciła zdolność sądową, co było następstwem ustania jej działania (art. 35 k.c.) w związku z śmiercią jednego z wspólników – T. N.. Zaistniała sytuacja obligowała Sąd do zawieszenia postępowania sądowego, zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. art. 25 § 1 i § 3 oraz 26 § 1 P.p.s.a. Przesłanką do podjęcia przedmiotowego postępowania jest ustaleniu ogólnego następcy prawnego (art. 128 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło