III SA/Gl 2113/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-05-25
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo przedstawienia przez stronę choroby nowotworowej i trudnej sytuacji materialnej, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 1 i 3 k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że jej uzasadnienie nie spełnia wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ nie wykazał w sposób przekonujący, na podstawie jakich informacji ocenił, że skarżąca może poprawić swoją sytuację finansową, nie odniósł się również do umorzenia postępowania egzekucyjnego i kwestii wyjawienia majątku. Ustalenia organu nie znalazły oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.Stan faktyczny
Skarżąca I.R. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP, powołując się na chorobę nowotworową, koszty leczenia oraz fakt, że pozostaje na wyłącznym utrzymaniu męża. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani szczególne przypadki uzasadniające umorzenie. ZUS wskazał, że skarżąca nie wykazała, iż opłacenie należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny, a także podniósł, że skarżąca nie przedstawiła dowodów wysokości dochodów męża i że skarżąca nie figuruje w ewidencji bezrobotnych. Skarżąca zarzuciła decyzji m.in. naruszenie przepisów postępowania dotyczących uzasadnienia oraz przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz zasądzenie od ZUS na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi I. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] r. nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako ZUS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku I.R. dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...], o odmowie umorzenia należności z tytułu składek wraz z odsetkami na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP za osobę prowadzącą działalność gospodarczą oraz za pracowników w części finansowanej przez płatnika za okresy od lutego 1999 r. do lutego 2002 r. i od lutego 1999 r. do sierpnia 2003 r.
W uzasadnieniu decyzji ZUS w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że decyzją z [...] r. odmówiono I.R. umorzenia zaległości. Pismem z [...] r. skarżąca zwróciła się do ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku domagała się zmiany decyzji pierwszoinstancyjnej i ponownego rozpatrzenia jej wniosku. Wskazała, że od wielu lat cierpi na chorobę nowotworową, wiążącą się z koniecznością kosztownego leczenia i ciągłych badań, co w jej ocenie stanowi drastyczną i wyjątkową przesłankę umorzenia zaległości. Podkreśliła, że nie prowadzi wspólnie z mężem gospodarstwa domowego, gdyż jest na wyłącznym utrzymaniu męża wraz z dwójką studiujących dzieci. Z uwagi na chorobę i leczenie nie może podjąć żadnej pracy, dlatego nie rejestruje się w Urzędzie Pracy. Samochód męża stanowi narzędzie pracy, gdyż bez niego niemożliwym byłoby zarobienie na jakiekolwiek utrzymanie rodziny. Nie korzysta ze świadczeń społecznych, jednakże nawet gdyby z nich korzystała to i tak nie wystarczyłyby na pokrycie należności wobec ZUS. Nie przedstawiła faktur zakupu leków dla syna, gdyż ich nie żądała. Zaakcentowała, że spełnia warunki do umorzenia należności w świetle obowiązujących przepisów.
Organ rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wezwał zobowiązaną do przedłożenia dowodów mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Pismem z dnia [...] r. powiadomił stronę na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. o przysługującym jej prawie czynnego udziału w postępowaniu.
Skarżąca do akt sprawy dołączyła zaświadczenie lekarskie z Poradni Chorób Płuc z [...] r., badanie histopatologiczne z [...] r. oraz wyniki badań sonomammografi z [...] r. Złożyła też kserokopię Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] r., z którego wynika, że jej syn został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności o charakterze okresowym do [...] r., bez konieczności stałego udziału osób trzecich w codziennym funkcjonowaniu. Przedłożyła też skierowania z [...]r. na badanie specjalistyczne i zabiegi fizykoterapeutyczne.
Następnie ZUS przytoczył treść art. 28 ust. 2, ust. 3 oraz ust. 3 a i b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.; powoływana dalej jako u.s.u.s.), konkludując, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych enumeratywnie w tym przepisie przesłanek nieściągalności. Zaakcentował, że w ocenie organu, zobowiązana nie wykazała, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacać tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanej i jej rodziny, w sytuacjach wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.; dalej jako rozporz. z 31.07.2003 r.). Podkreślił, że w przepisach tych chodzi o niezbędne minimum do zaspokojenia kosztów życiowych, a nie o koszty przeciętne uśrednione.
Organ zaakcentował, że skarżąca mimo rozdzielności majątkowej potwierdzonej aktem notarialnym z [...] r. prowadzi wraz z mężem i dwójką dorosłych dzieci wspólne gospodarstwo domowe. Na stały miesięczny dochód składają się środki pieniężne pochodzące z prowadzonej przez małżonka działalności gospodarczej, jednakże skarżąca nie przedstawiła dowodów o ich wysokości.
Syn skarżącej otrzymuje [...] zł stypendium zdrowotnego, a od [...] r. podjął zatrudnienie. Z kolei planowany termin zakończenia studiów córki przewidywany jest na [...] r. Skarżąca nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych Powiatowego Urzędu Pracy, co wskazuje zdaniem organu, że nie wykazuje gotowości do podjęcia zatrudnienia. Z przedłożonych oświadczeń i blankietów wynika, że wydatki rodziny związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego ( gaz, czynsz, energia elektryczna) wynoszą [...] zł, wydatki na ochronę zdrowia wynoszą [...] zł, na żywność odzież, obuwie [...] zł, opłaty za telefon [...] zł. Poza zaległościami z ZUS ma zaległości wobec Urzędu Skarbowego w B. oraz zadłużenie z tytułu czynszu [...] zł i [...] zł, za zwrot kosztów procesu [...] zł, za media [...] zł. Małżonek skarżącej jest właścicielem samochodu marki [...] rok prod. 2002. Spłaca kredyt na ten samochód w kwocie [...] zł w ratach miesięcznych w wysokości [...] zł. Samochód służy mu do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ wskazał, że wprawdzie prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne, zostało umorzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., jednak wobec faktu, że nie wykorzystano wszystkich możliwości związanych z przymusowym dochodzeniem należności, ZUS Odział w S. wystąpił do Sądu Rejonowego w S. o sądowe wyjawienie majątku skarżącej. Ponadto skarżąca nie korzysta z pomocy finansowej lub materialnej oferowanej przez MOPS, a to świadczy o tym, że jej sytuacja materialna nie wymusza konieczności zabiegania o taką pomoc. Odnosząc się do przedłożonych zaświadczeń lekarskich, organ stwierdził, że skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków na zakup leków. Ponadto leczenie nie wiąże się u skarżącej z całkowitą niezdolnością do pracy lub niepełnosprawnością uniemożliwiającą podjęcie jej pracy.
Na zakończenie stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że przedstawione przez skarżącą okoliczności nie stanowią dostatecznych przesłanek skutkujących umorzeniem należności.
W skardze do sądu administracyjnego I.R. wniosła o uchylenie decyzji z [...] r. w całości, zarzucając jej:
1. nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 4 pkt 7 w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a , albowiem wydał ją Dyrektor Oddziału ZUS w S., który wydał też decyzję pierwotną w tej sprawie;
2. mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania, a to: art. 77 § 1, § 2 i § 4 k.p.a. w związku z art. art. 7 i art. 80 k.p.a. na skutek uznania, iż zobowiązana jest w stanie opłacić należności w postaci zaległych składek ZUS bez zaistnienia po jej stronie ciężkich skutków, a w szczególności pozbawienia zobowiązanej możliwości zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb życiowych zwłaszcza, że pozostaje ona na wyłącznym utrzymaniu męża posiadającego całkowicie odrębny majątek w związku z zawartą umową o rozdzielności majątkowej małżonków;
3. mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji obrazę przepisów prawa materialnego a to:
b) art. 28 ust. 2 pkt 3 i pkt 6 oraz art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. na skutek ich nie zastosowania pomimo istnienia ku temu przesłanek,
c) art. 28 ust. 3 oraz art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. w zw. z § 3 pkt 1 ppkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia oraz art. 47 § 1 i 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poprzez błędną ich wykładnię, prowadzącą do niewłaściwego zastosowania wymienionych norm prawa, w efekcie przyjęcia jako miarodajnego kryterium dla oceny sytuacji materialnej skarżącej, dochodu w gospodarstwie domowym jej rodziny, chociaż niewątpliwie w małżeństwie skarżącej obowiązuje rozdzielność majątkowa, a pełnoletnie dzieci posiadają nikłe, całkowicie odrębne majątki, a zatem ocenie winny podlegać okoliczności faktyczne odnoszące się wyłącznie do zobowiązanej.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu nieważności wyjaśnił, że decyzja z [...] r. wydana została przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. i podpisana przez Zastępcę Dyrektora B.J., zaś zaskarżona decyzja wydana zastała przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w imieniu którego działa Dyrektor Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w S. J.W. Zaznaczył też, że takie postępowanie organu jest zgodne z treścią art. 83 ust. 4-6 u.s.u.s. i akceptowane jest przez orzecznictwo sądowe. Przywołał przy tym wyroki NSA z 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 691/08, z 18 października 2007 r. sygn. akt II GSK 398/06 oraz z 29 maja 2007 r. sygn. akt II GSK 340/06.
Na rozprawie w dniu 25 maja 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. Zaakcentował, że w 2004 r. umarzono postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej w całości wobec bezskutecznej egzekucji. W dniu [...] r. t.j. w dacie wydania zaskarżonej decyzji odbyło się sądowe wyjawienie majątku skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył,
co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę wykonują biorąc pod uwagę kryterium legalności. Wobec tego - zgodnie z art. 145 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność tych aktów w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako k.p.a.) lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność mimo, że skarżąca wnosiła o uchylenie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Mendek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, str. 299). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.
Dokonana w tych granicach ocena legalności zaskarżonej decyzji ZUS pozwala stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności, które zadecydowały o sposobie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należą do materii prawa proceduralnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja ZUS w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Przepisy zaś, między innymi o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).
Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wymienione wyżej należności umarzane być mogą tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w § 3 rozporz. z 31.07.2003 r.
W tym miejscu wskazać należy, iż decyzje wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art. 107 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia elementy decyzji administracyjnej, do których należy także jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei § 3 cytowanego przepisu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne decyzji powinno zaś zawierać podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
Oceniając zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. z punktu widzenia powyższych kryteriów, należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcie to ich nie spełnia.
Na podstawie bowiem uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, Sąd nie był w stanie ocenić, czy postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, a dokonane przez organy ustalenia i w konsekwencji końcowe rozstrzygnięcie były prawidłowe. Wprawdzie umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne należy do kategorii uznania administracyjnego i organ może odmówić umorzenia tych należności, nawet w przypadku wystąpienia ich całkowitej nieściągalności, jednakże decyzje takie podlegają z mocy prawa kontroli sądu. Sąd oceniając zgodność z prawem takiej decyzji, kontroluje poprawność postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wynikających zeń konkluzji. W rozpoznawanej sprawie okazało się, że postępowanie dowodowo-wyjaśniające było niepełne, a konkluzje wyciągnięte ze zgromadzonego materiału dowodowego są nieprzekonywujące.
W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż badając stan faktyczny sprawy organy administracji publicznej obowiązane są przeanalizować wszelkie okoliczności. W uzasadnieniu decyzji obowiązane są omówić okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, szczególnie, gdy decyzja dotyczy sfery elementarnych potrzeb skarżącej - posiadania środków niezbędnych do przeżycia. W sytuacji, gdy skarżąca pozostaje na wyłącznym utrzymaniu męża wraz z dwojgiem dorosłych dzieci, ponadto zniesiona zastała wspólność majątkowa wobec małżonków nie wystarcza wskazanie w uzasadnieniu decyzji, że skarżąca może poprawić swoją sytuację finansową, ponieważ pozostaje w okresie aktywności zawodowej, nie ma orzeczonej niezdolności do pracy, a więc może podjąć działania mające na celu znalezienie stałej pracy, te same działania mogą podjąć jej dzieci.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odnosząc się do przesłanek z art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s., a także z § 3 rozporz. z 31.07.2003 r., stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą te przesłanki. Zauważył, iż skutki finansowe działalności gospodarczej skarżącej nie mogą być przerzucane na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.
W opinii Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ nie sprecyzował przekonywująco na podstawie, których informacji dokonał oceny, że skarżąca może poprawić swoją sytuację finansową. Bo przecież wiek skarżącej ([...] lat), wykształcenie (studium pedagogiczne), stan zdrowia (korzystanie z porad poradni specjalistycznych) nie upoważniają do takiej oceny.
Organ nie odniosł się też przekonywująco do faktu, że wobec skarżącej umorzono postępowanie egzekucyjne. Nie wyjaśnił również kwestii wyjawienia majątku. Decyzja w niniejszej sprawie wydana została w dniu, w którym Sąd Rejonowy w S. wyznaczył posiedzenie w sprawie wyjawienia majątku I.R. Sąd administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę nie może zatem ocenić, jaki skutek wywrze to wyjawienie na umorzenie należności wnioskowanych przez skarżącą. Zasadnym zatem, było wstrzymanie się przez organ z wydaniem zaskarżonej decyzji do momentu zapoznania się z protokołem wyjawienia majątku i odniesienie się do wyników wyjawienia w jej uzasadnieniu.
Z tych też względów ustalenia poczynione przez organy administracji publicznej, w ocenie Sądu, nie znajdują podstawy w zgromadzonym materiale dowodowym i nie zostały dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji organów podatkowych z mocy art. 80 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji publicznej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje na podstawie własnego przekonania i na podstawie wszechstronnie przeanalizowanego materiału dowodowego. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ takiej oceny nie przeprowadził. W tym miejscu przytoczyć wypada uzasadnienie wyroku NSA z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt I GSK 176/07 (publ. LEX 399183), z którego wynika, że: "Okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powinny być przeanalizowane i omówione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, szczególnie gdy decyzja dotyczy sfery elementarnych potrzeb skarżącej i jej rodziny - posiadania środków niezbędnych do przeżycia. Konieczne jest skonfrontowanie sytuacji materialnej strony skarżącej z wysokością zaległej należności i wskazanie dochodów, które zdaniem organu - byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia."
Nie przesądzając o rozstrzygnięciu w rozpoznawanej sprawie, które należy do kategorii uznania administracyjnego, ponownie rozpoznając sprawę organ administracji ponownie przeprowadzi postępowanie dowodowe na okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego i wyjawienia majątku, a w uzasadnieniu decyzji wyciągnie stosowne wnioski na podstawie zebranego materiału dowodowego, aby przynajmniej spróbować przekonać stronę, że jego decyzja nie ma charakteru dowolnego i jest zgodna nie tylko z obowiązującymi przepisami prawa, ale także z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (zdrowego rozsądku).
Z uwagi na zakres postępowania odwoławczego, umożliwiający organowi drugiej instancji wydanie decyzji o charakterze reformatoryjnym, Sąd uznał za wystarczające uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji.
Na zakończenie wskazać trzeba stronie, że w myśl art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek. Z kolei w myśl ust. 4 tego przepisu: "Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego."
Interpretacji treści tego przepisu dokonał Naczelny Sąd Administracyjny, m. in. w przywołanym przez organ w odpowiedzi na skargę uzasadnieniu wyroku z 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 691/08 (publ.: LEX nr 516021), który stwierdził, że: "1. Organem wydającym decyzję w trybie przewidzianym w art. 83 ust. 4-6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezes Zakładu.
2. Użyty w art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) zwrot: stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy zawiera jedynie wskazanie podmiotu, do którego należy zaadresować wniosek, a nie organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku. Ustawodawca uznając, że stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przyjął zatem, że sprawa będzie ponowie rozpatrywana przez ten sam organ - Zakład Ubezpieczeń Społecznych."
Sąd orzekający podziela ten pogląd.
Odnosząc to do rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że decyzja z [...]r. wydana została przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. i podpisana przez Zastępcę Dyrektora B.J., zaś zaskarżona decyzja wydana zastała przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w imieniu którego działa Dyrektor Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w S. J.W.
Mając na uwadze powyższą wykładnię sformułowany w skardze zarzut nieważności decyzji okazał się bezpodstawny.
W tym stanie rzeczy, wobec ujawnienia naruszenia przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy. Ustalona kwota [...] zł to koszty reprezentacji przez pełnomocnika ([...] zł) oraz opłaty pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło