III SA/Gl 213/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-12-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Henryk Wach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci jednego ze wspólników spółki cywilnej, która jest stroną postępowania administracyjnego, sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ śmierć jednego ze wspólników spółki cywilnej, będącej stroną postępowania, powoduje utratę zdolności sądowej przez spółkę. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w takiej sytuacji zawieszenie postępowania jest obligatoryjne. Dalsze postępowanie może być wznowione po ustaleniu ogólnego następcy prawnego zmarłego wspólnika.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka cywilna wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. dotyczącą podatku akcyzowego. Pełnomocnik organu złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowego z powodu śmierci jednego ze wspólników spółki, T.N. Sąd otrzymał odpis aktu zgonu, potwierdzający śmierć wspólnika.
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: zawiesić postępowanie. Pismem z dnia [...] r. "A" w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...]. W dniu [...] r. odbyło się posiedzenie jawne dotyczące przedmiotowej sprawy, na którym to pełnomocnik organu złożył wniosek o zwieszenie postępowania sądowego w związku ze śmiercią jednego ze wspólników skarżącej spółki – T.N.. Urząd Stanu Cywilnego w K. po wezwaniu Sądu przedłożył do akt sądowych odpis skrócony aktu zgonu T. N. z którego wynika, iż zmarł on w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 25 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.) osoba fizyczna i osoba prawna oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa posiadają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazane w wyroku z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt I GSK 352/07, iż spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może być stroną postępowania podatkowego (art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług -Dz. U. nr 54, poz. 535 z późn. zm. i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - Dz. U. z 2009 r. nr 3, poz. 11 z późn. zm.). Natomiast art. 26 § 1 P.p.s.a. stwierdza, że zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25 P.p.s.a. Podkreślić należy, że spółka cywilna jest stosunkiem prawnym powstałym na podstawie umowy, o czym mówi art. 860 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 nr 16 poz. 93 z późn zm. – zwany dalej k.c.), w którym stwierdzono, iż przez umowę spółki wspólnicy obowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów, przy czym umowa spółki powinna być stwierdzona pismem. Z kolei w myśl przepisu art. 866 k.c., w braku odmiennej umowy lub uchwały wspólników, każdy wspólnik spółki cywilnej jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw. Uregulowanie to oznacza, że wspólnicy mogą w umowie spółki, bądź w uchwale ustalić zasady reprezentacji spółki w sposób odmienny, niż przewidział to ustawodawca. Rozpatrywana sprawa dotyczy "A" spółki cywilnej J. K., T. N. w W., reprezentowanej przez każdego ze wspólników jednoosobowo, zgodnie z regulacją zawartą w aneksie z dnia 4 października 2005 r. do umowy spółki cywilnej z dnia 22 lipca 2003 r. (kopie dokumentów załączono do akt sądowych k. 30 – k.31). Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, sąd zawiesza postępowanie z urzędu. Brzmienie powyższego przepisu oznacza, że zawieszenie postępowania z przyczyn w nim wskazanych jest obligatoryjne, niezależne od uznania sądu. Zaakcentować trzeba, iż spółka cywilna może ulec rozwiązaniu z mocy prawa, z woli wspólników oraz na mocy orzeczenia sądu. Zdarzeniem powodującym z mocy prawa rozwiązanie spółki jest pozostawienie w spółce jednego wspólnika, bez względu na przyczynę, którą może być: wypowiedzenie, śmierć pozostałych wspólników, a nawet zmiana umowy spółki. W niniejszej sprawie Strona skarżąca – "A" w W. utraciła zdolność sądową, co było następstwem ustania jej działania (art. 35 k.c.) w związku z śmiercią jednego z wspólników – T. N.. Zaistniała sytuacja obligowała Sąd do zawieszenia postępowania sądowego, zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. art. 25 § 1 i § 3 oraz 26 § 1 P.p.s.a. Przesłanką do podjęcia przedmiotowego postępowania jest ustaleniu ogólnego następcy prawnego (art. 128 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło