III SA/Gl 226/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-10-18
Skład orzekający: Barbara Orzepowska - Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu wcześniejszego wniosku i odrzuceniu skargi, może skutkować zmianą postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli strona nie przedstawiła nowych dowodów dokumentujących jej sytuację majątkową?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie przedstawiła nowych dowodów dokumentujących jej sytuację majątkową, które uzasadniałyby zmianę prawomocnego orzeczenia. Ponowny wniosek o prawo pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu wcześniejszego wniosku i odrzuceniu skargi, może być uwzględniony jedynie w przypadku zmiany okoliczności sprawy, co musi być udokumentowane w sposób rzetelny.Stan faktyczny
Strona skarżąca E.P. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, po tym jak jej wcześniejsze wnioski zostały prawomocnie oddalone, a skarga odrzucona. W uzasadnieniu wniosku podniosła argumenty dotyczące dyskryminacji przez ZUS, długiej pracy i problemów zdrowotnych. Sąd uznał, że ponowny wniosek jest w istocie wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Strona nie przedstawiła jednak żadnych nowych dowodów dokumentujących jej obecną sytuację majątkową.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 226/09.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii zmiany postanowienia w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 226/09
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy stronie skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W następstwie wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia, Sąd postanowieniem z dnia 27 lipca 2009 r. odmówił przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to stało się prawomocne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 listopada 2009 r. oddalił zażalenie E.P. na postanowienie tutejszego Sądu.
W tym stanie prawnym ponowiono wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie to doręczono stronie skarżącej w dniu [...] 2010 r. Reakcją strony był ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych (wniosek został nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...] 2010 r.).
Strona skarżąca w powtórnym wniosku o prawo pomocy podniosła, że jest dyskryminowana przez ZUS, gdyż mimo iż ukończyła 66 lat nie otrzymała żadnych świadczeń pieniężnych a ma 50 lat pracy. Podniosła też, że od 12 lat jest niezdolna do pracy, w wyniku przebytych trzech zawałów serca. W załączeniu E.P. przedłożył pismo procesowe ZUS skierowane do Sądu Okręgowego w G..
Sąd uznał, że ponowny wniosek o prawo pomocy jest w istocie wnioskiem o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2009 r. o odmowie prawo pomocy w części dotyczącej kosztów. Sąd odmówił zmiany powyższego postanowienia postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r.. W związku z uprawomocnieniem dnia 18 maja 2010 r. się postanowienia z dnia 26 kwietnia 2010 r. Sąd odrzucił skargę postanowieniem z dnia 28 czerwca 2010 r. (doręczone skarżącemu 9 lipca 2010 r.).
Pismem z dnia [...] 2010 r. (nadane w urzędzie pocztowym dnia [...] 2010 r.) skarżący zwrócił się ponownie o zwolnienie z kosztów sądowych, uzasadniając prośbę o brakiem funduszy oraz potrzebami związanymi z leczeniem. Do pisma skarżący dołączył wynik badania patomorfologicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że strona skorzystała już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu, wniosek ten został oddalony.
Stosownie do art. 252 i 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a." – wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i o dochodach. Wniosek ten powinien być złożony na urzędowym formularzu. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i jej możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów.
Z powyższej regulacji wynika, że we wniosku i w zgromadzonym materiale dowodowym powinny być zawarte dokładne i rzetelne dane, które umożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy. To sprawą wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Jednocześnie na Sądzie nie ciąży obowiązek prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Jest to stanowisko powszechnie akceptowane zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienia WSA w Gdańsku: z dnia 4 stycznia 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 758/04; z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Gd 523/04; z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Gd 335/05.).
Kolejny wniosek o prawo pomocy złożony przez stronę skarżącą (nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] 2010 r.) należy w istocie uznać, podobnie jak wniosek z dnia [...] 2010 r., za wniosek o zmianę postanowienia tutejszego Sądu z dnia 27 lipca 2009 r. odmawiającego przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż warunkiem przyznania prawa pomocy w określonej sprawie jest więc wyczerpujące udokumentowanie stanu majątkowego wnioskodawcy, wskazującego na zasadność uwzględnienia wniosku o prawo pomocy.
To samo odnosi się – tym bardziej – do ponownego wniosku o prawo pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 P.p.s.a. Musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy – stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy.
Strona skarżąca poczynając od pierwotnego wniosku o prawo pomocy, poprzez sprzeciw, zażalenie na postanowienie Sądu, powtórny wniosek o prawo pomocy z dnia 18 marca 2010 r. oraz kolejny wniosek o prawo pomocy z dnia 10 sierpnia 2010 r. nie przedstawia żadnych dowodów dokumentujących jej sytuację majątkową. W ostatni wniosek uzasadnia brakiem funduszy oraz potrzebą pieniędzy na leczenie. Strona nie powołała jednak żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy w zakresie rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Należy podkreślić, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, z którego wynikałaby aktualna wysokość świadczeń uzyskiwanych przez niego i jego żonę, ani też nie uwiarygodnił wydatków związanych z jego utrzymaniem, ani kosztami związanymi z leczeniem.
Strona skarżąca w ogóle nie dołączyła do tego wniosku żadnych dokumentów potwierdzających te istotne okoliczności. Takim dokumentem w nie jest kopia wyniku badania patomorfologicznego.
Z tego powodu – zdaniem Sądu – przy ocenie niniejszego, trzeciego już wniosku o prawo pomocy, nie straciły na aktualności rozważania odnośnie okoliczności, które spowodowały, że wniosek skarżącego nie mógł odnieść pożądanych skutków prawnych, zawarte w prawomocnym już postanowieniu Sądu z dnia 27 lipca 2009 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 165 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło