III SA/Gl 2308/15

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł skarżący domagał się zwolnienia z kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. W uzasadnieniu wniosku podał, że od trzech lat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, córką (21 lat) i synem (28 lat). Ponieważ tylko syn zatrudniony jest na 1/8 etatu za wynagrodzeniem rzędu 230,00 zł netto koszty związane z bieżącym utrzymaniem oraz opłatami za energię elektryczną, wodę i gaz w kwocie ok. 800,00 zł do 1.000,00 zł pokrywa dzięki pomocy matki emerytki oraz rodziców żony. Poza działką rolną o pow. 0,1029 ha położoną w B.Ł., która zajęta jest przez komornika, innych składników majątku nie posiada (por. wydruk z księgi wieczystej nr [...] ). Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożył zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym: udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością [...], wierzytelności z rachunku bankowego posiadanego w ING Bank Śląski oraz Alior Bank, zarządzenia z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie zabezpieczenia składników posiadanego majątku, gdzie wymieniono samochód osobowy marki Audi A4 rocznik 2006 i Ford Fusion rocznik 2004, zaświadczenia wystawione przez: Uniwersytet Śląski i PUP. Z ich treści ustalono, że córka skarżącego jest studentką Wydziału Nauk Społecznych na kierunku doradztwo polityczne i publiczne (studia stacjonarne), natomiast skarżący od 30 października 2013 r. do nadal jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z dokumentów, które nadesłano wynika, że żona skarżącego podlega stosownemu zgłoszeniu dla celów ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny osoby ubezpieczonej. W piśmie z dnia 15 marca 2016 r. poinformowano, że uzyskanie zaświadczenia z gminy oraz oświadczenia matki o udzielanej pomocy nie było możliwe w terminie wskazanym w wezwaniu z dnia 12 lutego 2016 r. m.in. z uwagi na nieobecność matki do dnia 18 marca 2016 r. Mając na uwadze powyższe zarządzeniem z dnia 21 marca 2016 r. referendarz sądowy wstrzymał się z rozpoznaniem złożonego wniosku. Do dnia dzisiejszego stosowne dokumenty źródłowe nie zostały nadesłane. [ Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brzmienie powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę w jakiejkolwiek części. To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że jego żądanie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest bowiem jakichkolwiek możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący mimo złożonych zapewnień (vide: treść pisma z dnia 15 marca 2016 r.) do dnia dzisiejszego nie nadesłał dokumentów źródłowych potwierdzających korzystanie z pomocy finansowej osób trzecich (matki), podczas gdy okoliczność ta ma istotne znaczenie. Należy bowiem zauważyć, że skarżący od 30 października 2013 r. do nadal zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Podobnie jego żona i córka nie posiadają żadnych źródeł utrzymania. Tylko syn skarżącego uzyskuje symboliczną kwotę 230,00 zł z tytułu zawartej na 1/8 etatu umowy o pracę. A ponieważ w treści urzędowego formularza wskazano, że miesięczne wydatki związane z koniecznym utrzymaniem, w kwocie od 800,00 zł do 1.000,00 zł, pokrywane są dzięki pomocy rodziny (to jest matki emerytki i rodziców żony z pomocy których korzystają), powyższe należało udokumentować nadsyłając do akt stosowne oświadczenia w tym przedmiocie. Tym bardziej, że referendarz mając na uwadze treść pisma z dnia 15 marca 2016 r. wstrzymał się z rozpoznaniem złożonego wniosku, oczekując na dokumenty źródłowe, których zamiar nadesłania po upływie siedmiu dni strona zasygnalizowała. Te jednak do dnia dzisiejszego nie zostały dostarczone, dlatego złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie ani w całości ani w części. Z zawartego w treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wynika bowiem wyraźnie, że to strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby rozstrzygającego wniosek o zasadności złożonego wniosku, którego uwzględnienie zależy od tego, co zostanie w nim wykazane. Z uwagi jednak na to, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykonał w pełni kierowanego do niego wezwania z dnia 12 lutego 2016 r. i nie przedłożył, mimo stosownych zapewnień, żądanej dokumentacji źródłowej potwierdzającej korzystanie z pomocy osób trzecich (matki emerytki i rodziców żony) przyznanie prawa pomocy w jakiejkolwiek części nie mogło wchodzić w rachubę. Niedopuszczalne jest bowiem orzekanie wyłącznie na podstawie danych zawartych w treści urzędowego formularza w sytuacji, gdy te nie są do końca jasne lub tak jak w rozpoznawanej sprawie budzą wątpliwości. Nie sposób przecież wykluczyć, iż strona celowo wykazała jedynie takie dane, które mogłyby świadczyć o jej trudnej sytuacji finansowej, aby zwiększyć szansę uzyskania prawa pomocy, gdyż stosowne zaświadczenie wystawione przez organ gminy zawierające informację o wszystkich osobach zamieszkałych pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania również nie zostało nadesłane. Tymczasem takie działanie strony, która stara się ukryć skąd czerpie środki na pokrycie wskazanych przez siebie wydatków nie zasługuje na aprobatę. W orzecznictwie sądowym panuje bowiem pogląd, iż wątpliwości dotyczące źródeł utrzymania wnioskodawcy pojawiające się w takich przypadkach, kiedy ponosi on wydatki przewyższające wysokość zadeklarowanych dochodów, mają na tyle istotne znaczenie, że nie pozwalają uwzględnić wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II FZ 225/08, LEX nr 493657 oraz z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 522/06, LEX nr 299447). Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.