III SA/Gl 259/17

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego domagał się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku poszukuje pracy, albowiem Spółka z o.o. [...], w której posiada udziały o wartości [...] zł nie prowadzi działalności gospodarczej. Korzysta zatem z pomocy rodziców oraz siostry, w mieszkaniu której aktualnie jest zameldowany, albowiem zobowiązany jest do płacenia alimentów na rzecz trójki małoletnich dzieci, które wynoszą łącznie 850,00 zł. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: zaświadczenie o zarejestrowaniu skarżącego w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, wyciągi z rachunków bankowych, do których skierowana została egzekucja przez ZUS w S. i Urząd Skarbowy w B., wydruk z CEIDG potwierdzający wykreślenie skarżącego z rejestru ewidencji działalności gospodarczej, informacje o podstawach i składkach ZUS za rok 2017, aktualny odpis z KRS Spółki [...] oraz umowę zbycia udziałów Spółki z o.o. [...]. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] r. wyjaśniono, że skarżący aktualnie nie posiada miejsca stałego pobytu, jak również meldunku zarówno stałego jak i czasowego. Mieszkanie przy ul. [...] przekazał byłej małżonce, a swoje potrzeby mieszkaniowe zaspokaja korzystając z gościnności znajomych lub rodziców, gdyż mieszkanie należące do siostry, w którym dotychczas przebywał zostało zbyte. Określenie rozmiaru pomocy udzielanej mu przez rodziców i siostrę nie jest możliwe, albowiem pomoc ta uzależniona jest od bieżących potrzeb i sytuacji w której się znajduje. Ponieważ nie dysponuje wyrokami ustalającymi wysokość alimentów na rzecz syna i młodszej córki nie jest w stanie dokumentów tych nadesłać. Natomiast wysokość alimentów na rzecz starszej córki została ustalona w wyroku rozwodowym. Stosowne dokumenty w tym przedmiocie wraz z zaświadczeniem o stanie cywilnym i inne wymienione w wezwaniu z dnia [...] r. zobowiązał się nadesłać w terminie późniejszym, dlatego też zarządzeniem z dnia [...] r. przedłużono skarżącemu o siedem dni termin do uzupełnienia zawartych w treści formularza danych. Ten jednak nie został zachowany, albowiem do dnia dzisiejszego pozostałe dokumenty źródłowe nie zostały nadesłane. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Takim orzeczeniem jest niewątpliwie postanowienie z dnia 7 czerwca 2017 r., jako że odnosi się ono w swej treści do należnych kosztów sądowych, co do których strona ponownie ubiega się o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należało ocenić, czy sytuacja strony skarżącej w odniesieniu do złożonego uprzednio wniosku uległa zmianie w takim stopniu, że uzasadnione jest zastosowanie przewidzianej w art. 165 ustawy p.p.s.a. regulacji prawnej. Dokonując takiej analizy rozpoznający sprawę doszedł do przekonania, że przedstawione w nadesłanym formularzu – druk PPF - informacje nie pozwalają przychylić się do zgłoszonego żądania choć sytuacja wnioskodawcy w porównaniu do poprzednio złożonego wniosku uległa zmianie, gdyż [...] r. skarżący zbył posiadane w Spółce z o.o. [...] udziały. Aktualnie figuruje jako wspólnik Sp. z o.o. [...], w której posiada [...] udziałów o łącznej wartości [...] zł i która jak wskazano w treści formularza działalności gospodarczej nie prowadzi. Co istotne na potwierdzenie tej tezy żadnych dokumentów źródłowych nie nadesłano, mimo wystosowanego w tym przedmiocie wezwania z dnia [...] r. Podobnie jak oświadczeń członków rodziny w przedmiocie udzielania pomocy finansowej, które mają istotne znaczenie w sprawie, albowiem skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku zobowiązaną do alimentacji na rzecz małoletnich dzieci, dlatego też zawarta w piśmie z dnia [...] r. informacja jakoby bliższe określenie rozmiaru udzielanej pomocy nie było możliwe, gdyż ta uzależniona jest od bieżących potrzeb i sytuacji w której wnioskodawca się znajduje, nie mogła być uznana za wystarczającą. Tym bardziej, że posiadania zaległości w płaceniu alimentów nie deklarowano, albowiem za takie nie sposób uznać zamieszczonych na wyciągach bankowych danych, z których wynika, że zajęcia egzekucyjne wystawił ZUS Oddział w S. oraz Urząd Skarbowy w B. W tej sytuacji przyjąć należało, że skoro skarżący wydatkuje - jak sam twierdzi - tytułem alimentów kwotę 850,00 zł (vide: rubryka nr 5 formularza) ustalenie źródeł pochodzenia tych środków ma istotne znaczenie w sprawie. Wprawdzie podano, że korzysta z pomocy finansowej rodziców i siostry, niemniej jednak powyższego w żaden sposób nie udokumentowano zarówno przy pierwotnie złożonym wniosku jak również obecnie. Co więcej treść formularza wskazuje, że pomoc ze strony siostry polega na udostępnianiu mieszkania, w którym skarżący jest zameldowany, czyli przy ul. [...] w B. (vide: zaświadczenie o zameldowaniu w aktach sprawy), jednakże w odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania, czy siostra zamieszkuje z wnioskodawcą poinformowano, że lokal ten został zbyty i aktualnie skarżący korzysta z gościnności znajomych lub rodziców. Tymczasem z wyciągów bankowych, które nadesłano ustalono, że wnioskodawca nadal posługuje się adresem [...] w B. Wcześniej natomiast figurował pod adresem ul. [...] (vide: wyciąg z [...] r.). Z informacji zamieszczonych w piśmie z dnia [...] r. wynika, że mieszczące się pod tym adresem mieszkanie należało kiedyś do skarżącego, ale przekazał go byłej małżonce. Warunki na jakich do powyższego doszło nie zostały podane. Wskazano jedynie, że wnioskodawca jest osobą rozwiedzioną, a dokumenty źródłowe to potwierdzające zostaną nadesłane w terminie późniejszym. I choć zarządzeniem z dnia [...] r. wyznaczono skarżącemu dodatkowy termin na ich przedłożenie te nie zostały nadesłane. Okoliczność ta musi mieć wpływ na dokonywaną przez rozpoznającego wniosek ocenę, albowiem nie zasługuje na aprobatę stanowisko strony, która uchyla się od zaprezentowania stosownej dokumentacji potwierdzającej stan majątkowy i możliwości płatnicze. Z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wynika wszakże, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Natomiast gdy ten uchyla się od przedstawienia wszystkich informacji na temat sytuacji rodzinnej bądź finansowej, w której się znajduje lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8, z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II FZ 225/08, LEX nr 493657 oraz z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 522/06, LEX nr 299447). Dlatego też na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.