III SA/Gl 3/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Straszy referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 października 2024 r. nr SKO.K/41.3/1935/2024/15478/KS w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z 23 października 2024 r., znak: SKO.K/41.3/1935/2024/15478/KS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO w Katowicach; organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z 4 lipca 2024 r., znak: [...] w sprawie cofnięcia A. B. (dalej: skarżący; strona) uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, nr dokumentu: [...], nr druku: [...] wydanego przez Prezydenta Miasta S. w dniu 8 grudnia 2003 r. na okres 6 miesięcy od 24 kwietnia 2024 r. do 24 października 2024 r., tj. zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z 23 listopada 2023 r., [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu 5 czerwca 2024 r. do Prezydenta Miasta S. (dalej: organ pierwszej instancji) wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w S. z 23 listopada 2023 r., [...], w którym został orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 (sześciu) miesięcy. Orzeczenie to zaopatrzono w zmiankę o prawomocności i wykonalności z dniem 24 kwietnia 2024 r. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (aktualny tekst jedn. z 10 lipca 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1210; dalej: u.k.p.) oraz w zw. z art. 104 k.p.a. na mocy decyzji z 4 lipca 2024 r., znak: [...] orzekł o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, na okres 6 (sześciu) miesięcy liczonych od 24 kwietnia 2024 r. (data uprawomocnienia się orzeczenia), do 24 października 2024 r. W uzasadnieniu ww. decyzji argumentowano, że 5 czerwca 2024 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia stronie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami zgodnie z prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego (zawiadomienie doręczono stronie 26 czerwca 2024 r.). Zaznaczono następnie, że w zaistniałej sytuacji organ pierwszej instancji jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, a przywrócenie stronie uprawnienia do kierowania pojazdami może nastąpić dopiero po ustaniu przyczyny cofnięcia. Pismem z 22 lipca 2024 r. (wpływ do organu pierwszej instancji – 25 lipca 2024 r.) skarżący w ustawowym terminie wniósł odwołanie, w którym żądał "uznania zaskarżonej decyzji (...) za nieważną z mocy prawa z uwagi na jej wydanie na podstawie nieistniejącego wyroku", a w konsekwencji wnosił o uwzględnienie w całości odwołania i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania. Wskazał, że przeciwko niemu nigdy nie toczyła się przed Sądem Rejonowym w S. sprawa o sygnaturze [...]. Dodatkowo strona poinformowała w uzasadnieniu odwołania, że skierowała pismo do Rzecznika Praw Obywatelskich z 31 maja 2024 r. "na okoliczność wniesienia przeze mnie skargi nadzwyczajnej do w/w organu, jego treści, konieczności zawieszenia niniejszego postępowania do czasu rozpatrzenia sprawy przez RPO". Organ pierwszej instancji pismem z 1 sierpnia 2024 r. (doręczonego stronie 19 sierpnia 2024 r.), znak: [...] wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie. Pismem z 26 sierpnia 2024 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący uzupełnił ww. brak formalny odwołania. Decyzją z 23 października 2024 r., znak: SKO.K/41.3/1935/2024/15478/KS organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu wskazano, że materialnoprawną podstawę decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowi art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Natomiast zgodnie z art. 43 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1444 ze zm.) pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia. W niniejszej sprawie wyrok Sądu Rejonowego w S. z 23 listopada 2023 r., [...] jest prawomocny z dniem 24 kwietnia 2024 r. Wobec kierującego zastosowano środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres sześciu miesięcy, dlatego też od tej daty należało liczyć termin wykonania ww. środka karnego. Organ odwoławczy wskazał dalej, że w sprawie zachodzi wynikająca z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. przesłanka cofnięcia stronie uprawnienia do kierowania pojazdami, która nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o tej treści. Ze względu na formułę przepisu "starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia", rozstrzygnięcie w tej materii ma bowiem charakter aktu związanego, tzn. w określonym stanie faktycznym organ musi wydać decyzję o określonej treści. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach), strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła decyzję SKO w Katowicach w całości podnosząc następujące zarzuty, a mianowicie: 1. art. 105 § 1 k.p.a., art. 109 k.p.a., w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., polegające na nieumorzeniu postępowania, mimo upływu okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z 23 listopada 2023 r. w sprawie [...] przed wydaniem i doręczeniem zaskarżonej decyzji; 2. art.7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. tj., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie ustalenia na jakim etapie procedowane jest postępowanie ze skargi nadzwyczajnej od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w T.w sprawie [...] przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich nr [...] i w konsekwencji niezawieszenie przedmiotowego postępowania do zakończenia postępowania dot. skargi nadzwyczajnej, mimo iż okoliczność czy wydany przez Sąd Rejonowy w T. wyrok jest zgodny z prawem ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy istniała podstawa do przypisania skarżącemu punktów karnych w oparciu o trzy niezależne zdarzenia; 3. art. 61 § 1 k.p.a. i art. 15 § 1 k.p.a., polegające na niezawiadomieniu skarżącego przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w S. sygn. [...], a jedynie zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w S. w sprawie [...], który nie dotyczył skarżącego, co skutkowało pozbawieniem skarżącego prawa do dwuinstancyjności postępowania. W konsekwencji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w Katowicach z 23 października 2024 r. oraz o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta S. z 4 lipca 2024 r. w całości i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi strona argumentowała, że należy mieć na względzie ratio legis ustawodawcy, który ustanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w celu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami osobie, na której ciąży sądowy zakaz prowadzenia pojazdów. Zatem w sytuacji, gdy zakaz ten nie obowiązuje, postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Dalej wskazano, że skarżący w odwołaniu zarzucił, że nigdy nie toczyło się wobec niego postępowanie o sygnaturze "[...]". W związku z tym organ odwoławczy dokonał niedozwolonej korekty podstawy faktycznej postępowania, czym pozbawił skarżącego prawa do dwuinstancyjności postępowania. Gdyby bowiem skarżący wiedział, że podstawą faktyczną niniejszego postępowania stanowi wyrok karny w sprawie [...], to mógłby – zdaniem pełnomocnika strony – w sposób odmienny skorzystać ze swoich uprawnień procesowych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze, jak również zwrócił uwagę, że aktualnie podejmowane są kroki przed Sądem Najwyższym, aby uchylić wadliwy wyrok Sądu w T. o sygn. akt [...] (por. karta nr 30 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego mających wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i art. 182 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (aktualny tekst jedn. z 11 czerwca 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 911; dalej: k.k.w.). Stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie zaś z art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Cytowany powyżej przepis art. 182 k.k.w. stanowi zatem normę prawa materialnego do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, mimo że jest w akcie prawnym zawierającym przepisy prawa karnego, nienależącym do systemu prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2019 r., I OSK 1833/18, Legalis nr 2245161). Przepis ten wskazuje organ administracji zobowiązany do wydawania rozstrzygnięcia w orzeczonym przez sąd zakresie. Organ ten wykonując wyrok jest związany jego treścią, a więc może cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na ściśle wskazany okres wynikający z treści wyroku i w określonym przez sąd zakresie i w tym też okresie nie może wydać tych uprawnień (por. K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy, Komentarz, Lex 2014, uwagi do art. 182 teza 3; także: wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2017 r., VII SA/Wa 2105/16, Legalis nr 1726803). Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że to sąd powszechny, a nie organ administracji, orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz ten dotyczy. Dopiero orzeczenie sądu powszechnego stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów - w orzeczonym zakresie - przez właściwy organ. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wyrokiem Sądu Rejonowego w S. [...] Wydział Karny z 23 listopada 2023 r., [...] uznano skarżącego za winnego tego, że w dniu 12 maja 2022 roku około godz. 11:40 w S. na drodze publicznej ul. B., kierował pojazdem mechanicznym - samochodem marki Audi o nr rej. [...] nie posiadając do tego wymaganych uprawnień, czym wyczerpał ustawowe znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jedn. z 21 maja 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 734; dalej: k.w.). Na podstawie art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w. orzeczono również wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 (sześciu) miesięcy. Od powyższego wyroku strona wniosła apelację. Przy czym na mocy wyroku Sądu Okręgowego w K. z 24 kwietnia 2024 r., [...], utrzymano w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. W związku z czym wyrok Sądu Rejonowego w S. z 23 listopada 2023 r., [...] stał się prawomocny z dniem 24 kwietnia 2024 r., a zatem podlega wykonaniu w myśl art. 182 k.k.w. przez właściwy organ, który będąc związany prawomocnym orzeczeniem sądu karnego musi je wykonać, wdrażając tryb administracyjny w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W niniejszej sprawie zatem zachodziły podstawy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącemu na podstawie art. 182 k.k.w. i art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Zaskarżona decyzja SKO w Katowicach jest zatem zgodna z obowiązującym prawem. Nie zachodziły również podstawy do umorzenia postępowania (postępowanie nie było/nie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe), stąd też Sąd nie uwzględnił zarzutu zawartego w pkt 1 petitum skargi. Zdaniem Sądu, analiza zgromadzonego materiału dowodowego zaprzecza zarzutom skargi, że zaskarżoną decyzję wydano w warunkach naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie naruszono art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), ani art. 77 k.p.a. (obowiązek organu administracji publicznej zebrania całego materiału dowodowego). Z akt administracyjnych wynika przy tym, że organ pierwszej instancji zapewnił stronie możliwość aktywnego uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym, z czego ten korzystał. W niniejszej sprawie podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 182 k.k.w. w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z 23 listopada 2023 r., [...] orzekającym wobec strony środek karny - zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 (sześciu) miesięcy. Bez znaczenia dla tej sprawy pozostaje zatem "ustalanie etapu procedowania postępowania ze skargi nadzwyczajnej od wyroku nakazowego SR w T. w sprawie sygn.. akt [...]", a zatem innej sprawy karnej prowadzonej z udziałem skarżącego, na co wskazywał pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu skargi oraz na rozprawie 20 sierpnia 2025 r. Zgodnie z przepisami organ administracji obowiązany jest respektować prawomocne wyroki (nakazy sądowe) dopóki te nie zostaną wyeliminowane skutecznie z obrotu prawnego. Dodać należy, że wyrok sądowy jest dokumentem urzędowym i w myśl art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a zatem organ administracyjny nie mógł pominąć ani zignorować w sprawie ustaleń przedstawionych w treści dokumentu w postaci zapadłego wyroku, czyniąc w tym zakresie odmienne ustalenia. Z tych też powód Sąd nie uwzględnił zarzutu zawartego w pkt 2 petitum skargi. W niniejszej sprawie skarżący podnosił również zarzut naruszenia przez organ art. 61 § 1 k.p.a. i art. 15 § 1 k.p.a., polegające na niezawiadomieniu skarżącego przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w S. sygn. [...]. Natomiast z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z 5 czerwca 2024 r. znak: [...] zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień stronie do kierowania pojazdami powołując się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z 23 listopada 2024 r., "[...]", który został utrzymany w mocy przez wyrok Sądu Okręgowego w K. z 24 kwietnia 2024 r., [...]. Zdaniem Sądu przedmiot sprawy, jak również jej charakter został dostatecznie określony w ww. zawiadomieniu, a sam fakt wpisania błędnej sygnatury orzeczenia pierwszoinstancyjnego ("[...]" w miejsce sygnatury prawidłowej: "[...]") nie naruszał jakichkolwiek praw strony skarżącej. Sąd podziela pogląd organu, że sygnatura orzeczenia została sprostowana w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, a tego typu uchybienie nie naruszało jakichkolwiek uprawnień strony do obrony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Skarżący ponadto odebrał ww. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w dniu 26 czerwca 2024 r., a zatem miał zagwarantowane prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym przed organem I i II instancji, jak również został prawidłowo pouczony o możliwości składania wniosków dowodowych w tej sprawie. Należało zatem przyjąć, że zaskarżona decyzja SKO w Katowicach została wydane zgodnie z prawem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.