III SA/Gl 327/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 15 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2007 r. Postanowieniem z dnia 26 września 2007 r. referendarz sądowy oddalił wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. W następstwie wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia, Sąd postanowieniem z dnia 19 listopada 2007 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie to stało się prawomocne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 marca 2008 r. oddalił zażalenie na postanowienie tutejszego Sądu. W tym stanie prawnym ponowiono zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie to doręczono stronie skarżącej w dniu [...]. Reakcją strony był ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych (wniosek został nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...]). Strona skarżąca w powtórnym wniosku o prawo pomocy podniosła, że wszystkie jej konta bankowe zostały zablokowane w wyniku działań podejmowanych przez organy skarbowe. Fakt ten uniemożliwia skarżącej pozyskiwanie i dysponowanie środkami finansowymi. Strona nie powołała żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy w zakresie rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy podkreślić, że strona skorzystała już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu, wniosek ten został oddalony. Stosownie do art. 252 i 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.") – wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i o dochodach. Wniosek ten powinien być złożony na urzędowym formularzu. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i jej możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Z powyższej regulacji wynika, że we wniosku i w zgromadzonym materiale dowodowym powinny być zawarte dokładne i rzetelne dane, które umożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy. To sprawą wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Jednocześnie na Sądzie nie ciąży obowiązek prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Jest to stanowisko powszechnie akceptowane zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2004 r., II SA/Gd 758/04; z dnia 13 stycznia 2005 r., I SA/Gd 523/04; z dnia 27 lipca 2005 r., I SA/Gd 335/05). Kolejny wniosek o prawo pomocy złożony przez stronę skarżącą (nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...]) należy w istocie uznać za wniosek o zmianę postanowienia tutejszego Sądu z dnia 19 listopada 2007 r. odmawiającego przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej. W przedmiotowej sprawie istotna jest dla rozstrzygnięcia norma zawarta w art. 165 P.p.s.a., która stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Warunkiem przyznania prawa pomocy w określonej sprawie jest więc wyczerpujące udokumentowanie stanu majątkowego wnioskodawcy, wskazującego na zasadność uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. To samo odnosi się – tym bardziej – do ponownego wniosku o prawo pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 P.p.s.a. Musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy – stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. Strona skarżąca poczynając od pierwotnego wniosku o prawo pomocy, poprzez sprzeciw, zażalenie na postanowienie Sądu oraz powtórny wniosek o prawo pomocy podnosi, że wszystkie jej konta bankowe zostały zablokowane w wyniku działań podejmowanych przez organy skarbowe. Strona nie powołała żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy w zakresie rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Z tego powodu – zdaniem Sądu – przy ocenie niniejszego, drugiego już wniosku o prawo pomocy nie straciły na aktualności rozważania odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej spółki, zawarte w poprzednim, prawomocnym już postanowieniu Sądu z dnia 19 listopada 2007 r. Sąd aprobuje i przyjmuje za swoje stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt: I CKN 1064/97, zgodnie z którym nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę. Podobne stanowisko zawarte jest także w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r. (OSNC 1999 r., z. 11, poz. 196). Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 165 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.