III SA/Gl 349/21
PostanowienieWSA w Gliwicach2021-07-16
Skład orzekający: Asesor WSA Piotr Pyszny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej odrzucające wniosek o dofinansowanie, złożony w formie umowy cywilnoprawnej, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Pismo Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej odrzucające wniosek o dofinansowanie, złożone w formie umowy cywilnoprawnej, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. WFOŚiGW działa jako państwowa lub samorządowa osoba prawna, udzielając dotacji i pożyczek na podstawie umów cywilnoprawnych, co wyklucza podejmowanie decyzji administracyjnych w tym zakresie. Czynności te nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej, a uprawnienie do dofinansowania nie wynika wprost z przepisów prawa, lecz z rozstrzygnięcia funduszu.Stan faktyczny
Skarżący J.A. złożył wniosek o dofinansowanie zadania w ramach programu priorytetowego "Moja woda" do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW). WFOŚiGW pismem odrzucił wniosek, wskazując na jego złożenie poza terminem oraz brak przesłania go za pomocą skrzynki podawczej w Portalu Beneficjenta. Skarżący złożył pismo zatytułowane "Odwołanie", na które WFOŚiGW odpowiedział, że nie jest organem administracji publicznej działającym w oparciu o KPA. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i regulaminu naboru.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący: Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.A. na pismo Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. z [...] r. i [...] r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie zadania w ramach programu priorytetowego "[...]" na lata 2020-2024 ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. postanawia: odrzucić skargę.
Zaskarżonym do Sądu pismem z [...] r. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. (dalej jako WFOŚiGW) odrzucił wniosek J.A. (dalej jako strona, skarżący) dotyczący realizacji zadania pod nazwą "Zatrzymanie wody opadowej w obrębie nieruchomości", albowiem wniosek ten nie został przesłany za pomocą skrzynki podawczej w Portalu Beneficjenta. W piśmie tym wskazano ponadto, że w celu uzyskania dofinansowania należało złożyć wniosek w formie papierowej i w Portalu Beneficjenta. Termin na łożenie wniosku w Portalu minął [...]r.
W odpowiedzi J.A. złożył pismo zatytułowane Odwołanie. WFOŚiGW pismem z [...]r. wskazał, że nie jest organem administracji publicznej działającym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto wniosek J.A. o dofinansowanie został złożony poza terminem przyjmowania wniosków i jako taki nie podlegał ocenie.
W skardze do tutejszego Sądu obejmującej pismo z [...]r. oraz z [...]r., J. A. zarzucił naruszenie szeregu przepisów kpa oraz regulaminu naboru wniosków do dofinansowania. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim, że wnioski w formach wymaganych przez Regulamin naboru złożył z zachowaniem terminu do ich składania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. , poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności.
Ponadto zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1-3, pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768
i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Natomiast zgodnie art. 3 § 3 ppsa Sądy administracyjne orzekają także
w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę,
i stosują środki określone w tych przepisach.
Z przepisu art. 400 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U.z 2020 r., poz. 1219) wynika, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, zwany dalej "Narodowym Funduszem", jest państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869 z późn. Zm – dalej jako p.o.ś.). Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, zwane dalej "wojewódzkimi funduszami", są samorządowymi osobami prawnymi w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy, o której mowa w ust. 1. Oznacza to, że WFOŚiGW
w Katowicach nie jest organem administracji załatwiającym sprawy indywidualne
w formie decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej działa jako państwowa osoba prawna na podstawie przepisów Prawa ochrony środowiska i jako instytucja ochrony środowiska nie został zakwalifikowany przez ustawodawcę do katalogu organów ochrony środowiska, o których mowa w art. 376 p.o.ś. Przedmiotem statutowej działalności WFOŚiGW jest finansowanie przedsięwzięć
i zadań z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w szczególności
w formie dotacji i pożyczek z przychodów wskazanych w przepisach ustawy p.o.ś. oraz w przepisach ustaw szczególnych.
Zgodnie zaś z art. 411 ust. 8 p.o.ś., WFOŚiGW udziela dotacji oraz pożyczek w formie umowy cywilnoprawnej. W tym miejscu wskazać należy na wyrok NSA
z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 861/10, w którym zaznaczono, że skoro
art. 411 ust. 8 p.o.ś. stanowi, iż dotacji i pożyczek udziela się na podstawie umów cywilnoprawnych, to należy przyjąć, że przepis ten jednocześnie wyklucza podejmowanie decyzji w tym zakresie. Skoro zatem działanie podmiotu ma charakter umowy cywilnoprawnej, to zawarcie tej umowy oraz czynności negocjacyjne poprzedzające zawarcie takiej umowy nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej (postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r. I SA 264/97).
Co więcej z treści ustępu 5 pkt 6 Regulaminu naboru wniosków w ramach programu priorytetowego pn. Moja woda na lata 2020-2024 wynika, że wniosek złożony poza ogłoszonym terminem naboru nie zostaje poddany ocenie, o czym Wnioskodawca jest informowany w formie pisemnej. Wobec powyższego, wydane
w przedmiotowej sprawie pismo WFOŚiGW o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie przedsięwzięcia nie stanowi decyzji. Informacja ta nie stanowi też innego aktu, który mógłby być przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z samego bowiem faktu, że WFOŚiGW wykonuje zadania publiczne i dysponuje środkami publicznymi nie wynika jeszcze, że są to zadania
z zakresu administracji publicznej, nie wszystkie zadania z zakresu tradycyjnie pojmowanej administracji publicznej muszą być wykonywane w formach władczych (decyzja, postanowienie), gdyż dopuszcza się w tym zakresie także formy cywilnoprawne (umowa) (v. NSA z dnia 5 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 390/09).
Zaskarżona informacja nie jest też czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Uprawnienie do otrzymania dofinansowania nie wynika bowiem wprost z przepisów prawa. Powstaje ono na skutek rozstrzygnięcia WFOŚiGW podjętego po uwzględnieniu przesłanek, o których mowa w regulaminie konkursu.
Mając zatem na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, tj. cywilnoprawny charakter działań WFOŚiGW oraz gospodarowanie środkami publicznymi wyłącznie w sferze cywilnoprawnej oraz fakt, że podejmowane przez Fundusz czynności nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej, stwierdzić należy, że zaskarżone pisma o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie przedsięwzięcia nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy ppsa odrzucił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło