III SA/Gl 367/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. F. (F.) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] r. skarżący W. F. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...], na mocy której utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu odsetek od należnych składek w łącznej kwocie [...] zł. W treści powyższej zamieszczono dodatkowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego motywach wskazano, iż wyegzekwowanie należności w pełnej wysokości doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Zajęcie rachunków bankowych, podobnie jak egzekucja z nieruchomości obciążonej kredytem hipotecznym oraz sprzedaż majątku przedsiębiorstwa skutkować będzie doprowadzeniem do upadłości prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, a co za tym idzie zagrożeniem bytu jego rodziny, której członkiem jest niepełnosprawne dziecko, niezdolne do samodzielnej egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowieniem z dnia 18 marca 2011 r. wydanym w niniejszej sprawie, oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W. F. mimo prawidłowego doręczenia tego postanowienia w dniu 4 kwietnia 2011 r. (dowód doręczenia w aktach sprawy) i pouczenia o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia, zażalenia nie wniósł, natomiast pismem datowanym dnia 27 października 2011 r. (data wpływu 31 października 2011 r.) ponownie złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie doprowadzeniem do upadłości działalności gospodarczej skarżącego oraz podkreślił, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast zgodnie z art. 61 § 4 tej ustawy, postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3 , sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przypomnieć jednak należy, iż powyższe unormowanie dotyczy jedynie tych aktów z zakresu administracji publicznej i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego zarówno doktryna jak i orzecznictwo rozumie spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem jedynie aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por.: postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 580/05, niepubl. oraz postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt I FZ 281/06, OSP 2007, Nr 6, poz. 76). Do wykonania nie kwalifikują się natomiast wszelkie odmowne akty administracyjne (vide: Z. Kmieciak "Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym", PiP 2003, Nr 5, str. 26). Wstrzymanie wykonania dotyczy bowiem sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. Nie można z kolei mówić o wykonywaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków), który mógłby podlegać wykonaniu. W literaturze zwraca się uwagę na fakt, iż nie kwalifikuje się do wykonania większość orzeczeń rozstrzygających określone kwestie proceduralne w toku postępowania administracyjnego, a więc nie przyznające uprawnień i nie nakładające obowiązków, które wymagałyby wykonania (por. T. Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 295 i 296). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie ponownym żądaniem wstrzymania wykonania została objęta decyzja, na mocy której utrzymano w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie z dnia [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu odsetek od należnych składek w łącznej kwocie [...] zł, które nie nakłada na zobowiązanego żadnych nowych obowiązków oraz nie zmienia wysokości powstałego wcześniej zobowiązania. W związku z powyższym skuteczność zaskarżonej decyzji nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygnięcie to nie podlega bowiem realizacji w drodze egzekucji. Z kolei, Sąd nie może orzekać o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, bowiem czynności w nim podejmowane nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Stąd podnoszona w treści wniosku okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w wyniku którego zajęte zostaną posiadane przez stronę rachunki bankowe oraz nastąpi sprzedaż majątku przedsiębiorstwa nie podlega ocenie Sądu w tej sprawie i nie mogła zostać uwzględniona. Nie wynika ona bowiem z faktu wydania przedmiotowej decyzji. Podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem wystawiony wcześniej tytuł wykonawczy, którego podstawą jest decyzja ustalająca wysokość składek wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, która podlega przymusowemu ściągnięciu (wykonaniu) w trybie egzekucji administracyjnej. W tej sytuacji nie może być mowy o wstrzymaniu zaskarżonego aktu, albowiem brak mu cechy wykonalności, co przesądza o niemożliwości pozytywnego ustosunkowania się do wniosku. W świetle powyższego, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.