III SA/Gl 410/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. D. na działalność Burmistrza Miasta Poręba postanawia: odrzucić skargę. Skarżący pismem z 19 kwietnia 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na działalność Burmistrza Miasta Poręba. Argumentując skargę wskazał, że piastujący stanowisko Burmistrza Miasta R.S. podczas kampanii wyborczej wprowadził swoich wyborców w błąd zapewniając ich, że podczas trwania swojej kadencji będzie przekazywać 50% swojego uposażenia zasadniczego na cele charytatywne związane z zapewnieniem potrzeb mieszkańców Miasta Poręba. Tymczasem w czasie trwającej w latach 2014-2018 kadencji R. S. nie przekazał żadnej obiecanej kwoty pieniężnej. Ponadto skarżący zarzucił Burmistrzowi Miasta Poręba przywłaszczenie środków publicznych w kwocie [...] zł, zwolnienie ok. 60 pracowników Urzędu Miasta oraz sporządzanie odpowiedzi na zadawane przez skarżącego (będącego w tym czasie radnym) interpelacje, skargi i wnioski niezgodnie z przepisami. Reasumując, w ocenie skarżącego, działania podejmowane przez Burmistrza Miasta są podejmowane wbrew obowiązującym przepisom prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052, dalej: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl zaś art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Złożona skarga, której przedmiotem są działania podejmowane przez R. S., zarówno w czasie kampanii wyborczej jak i podczas sprawowania funkcji Burmistrza Miasta Poręba nie należy do żadnej z kategorii aktów prawnych lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., które mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego. Jest to natomiast skarga wniesiona w trybie tzw. postępowania skargowego, uregulowanego przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem skargi, o której mowa w art. 227 k.p.a., może być każde działanie czy zaniechanie organu państwowego, samorządowego, organizacji społecznych lub ich pracowników, w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Jest to zatem krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników. Prawo wniesienia skargi w trybie działu VIII k.p.a. stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych i instytucji społecznych. Skarga tego rodzaju uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym trybie. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznanie skargi sprowadza się bowiem do oceny działalności danego organu lub jej pracowników i wywiera skutek wyłącznie w odniesieniu do jego skutków wewnętrznych. Nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że skarga określona w art. 227 k.p.a. stanowi odformalizowany środek ochrony różnych interesów jednostki, który nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego ani też postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym, ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. II OSK 2783/13; z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. II OSK 2692/11). W konsekwencji, skarga wniesiona w niniejszej sprawie, nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być przezeń rozpoznawana. Na marginesie można jedynie wskazać, że na drodze sądowej nie jest dopuszczalne dochodzenie spełnienia przedwyborczych obietnic składanych przez polityków z kampanii wyborczej. Teza ta znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który to w uchwale z 20 września 1996 r. sygn. III CZP 72/96 stanął na stanowisku, że deklaracje wyborcze nie są opisanym w Kodeksie cywilnym przyrzeczeniem publicznym. W konsekwencji oznacza to, że wybrany polityk nie ponosi żadnej odpowiedzialności cywilnej za niedotrzymanie przedwyborczych obietnic. Odpowiedzialność polityka za niezrealizowane obietnice wyborcze ma zatem jedynie charakter polityczny i może być egzekwowana tylko w kolejnych wyborach poprzez powierzenie dalszego sprawowania mandatu lub też pozbawienie stanowiska. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.