III SA/Gl 416/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 855/24 w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2019, sygn. akt II SA/Gl 155/19 postanawia: odrzucić skargę. Wyrokiem z 19 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 855/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z. J. o wznowienie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 155/19. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 21 marca 2024 r. Pismem z 12 maja 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 855/23 oddalającego skargę w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 155/19. Postanowieniem z 4 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt III SPP/Gl 100/24 o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z 14 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny, sygn. akt II GZ 497/24 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując, że zasadne było stanowisko tut. Sądu odmawiające przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a., tj. ze względu na oczywistą bezzasadność skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Sąd wyjaśnia, iż wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, jeśli spełnione zostaną przesłanki przewidziane w ustawie. Instytucja wznowienia postępowania opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o presumpcję wadliwego procesu i zastąpienie zapadłego orzeczenia - orzeczeniem nowym. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu powoduje, że wznowienie postępowania sądowego może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Oznacza to konieczność wznowienia na nowo procesu dotkniętego przyczynami nieważności (art. 271 p.p.s.a.), właściwymi przyczynami restytucyjnymi (art. 273 p.p.s.a.) oraz faktem wydania orzeczenia na podstawie aktu normatywnego, uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą (art. 272 p.p.s.a.). Dodatkowo skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony (art. 46 p.p.s.a.), zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Stosownie natomiast do treści art. 280 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd skargę odrzuci. W świetle natomiast art. 285 § 1 p.p.s.a., uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie wznowienia postępowania powoduje niedopuszczalność jego ponownego wznowienia, niezależnie od podstaw uzasadniających ponowne wznowienie, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 285 § 2 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z 12 lipca 2007 r., sygn. akt II FSK 1572/06, z 24 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1864/04). Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, skarżący kolejny raz domaga się wznowienia postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 155/19. Wówczas Sąd odrzucił skargę postanowieniem z 16 grudnia 2019 r. Następnie wyrokiem z 19 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 855/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z. J. o wznowienie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 155/19. Postanowieniem zaś z 5 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 855/23 starszy referendarz sądowy stwierdził prawomocność orzeczenia z 19 lutego 2024 r. z dniem 21 marca 2024 r. Skarżący w niniejszej sprawie powołał się na podstawę z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., czyli strona nie była należycie reprezentowana lub pozbawiona możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, który będzie go prawidłowo reprezentował. Wskazać należy, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 p.p.s.a., nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Wskazany pogląd został wielokrotnie wyrażony w orzecznictwie Sądu Najwyższego (na gruncie analogicznego brzmienia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego – np. postanowienie SN z dnia 28 października 1999 r., sygn. II UKN 174/99 i powołane tam orzecznictwo). Natomiast w sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga jest oczywiście bezzasadna, ponieważ zasadnicze znaczenie ma fakt, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania sądowego. Niedopuszczalność dalszego wznowienia postępowania zachodzi natomiast niezależnie od podstaw je uzasadniających i czasu, kiedy one wystąpiły. Bowiem bezsporne jest, że w sprawie wydane zostało już prawomocne (z dniem 21 marca 2024 r.) orzeczenie na skutek skargi o wznowienie postępowania sądowego (sygn. akt III SA/Gl 855/23), wobec czego wniesienie kolejnej skargi o wznowienie postępowania - w świetle art. 285 p.p.s.a. było niedopuszczalne. Skoro zatem wniesiona skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalną, Sąd nie mógł rozpoznać sprawy na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. W konsekwencji w ocenie Sądu, nie było również potrzeby odniesienia się do zarzutów merytorycznych zawartych w skardze. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 285 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.