III SA/Gl 423/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o zmianę postanowienia z dnia 23 października 2008r. oddalającego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Pismem z dnia [...] strona skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Ponieważ wniosek nie odpowiadał przewidzianym w ustawie wymogom, pismem z dnia [...] wezwano skarżącą do złożenia go na urzędowym formularzu. Spółka uzupełniła powyższy brak, a w uzasadnieniu powołała się na działania urzędów, zablokowanie kont bankowych, zajęcie przez komorników składników mienia ruchomego i nieruchomości; obecnie trwającą ich licytację. Jednakże wpisy hipoteczne uniemożliwiają ich sprzedaż. Co więcej w wyniku działań organów skarbowych poniesiono znaczne straty finansowe i zwolniono kilkudziesięciu pracowników. Pomimo jednak wezwania strony do złożenia odpisów lub kserokopii konkretnych dokumentów źródłowych - skarżąca nie nadesłała żądanych dowodów. Skutkiem powyższego postanowieniem z 28 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast wobec złożenia w terminie sprzeciwu nie podlegającego odrzuceniu - Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 października 2008r. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzając, że przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania należnych opłat sądowych i wydatków nie została spełniona z tego powodu, że nie wykonano wezwania Sądu z dnia [...], tj. nie nadesłano żądanych dokumentów źródłowych, które w pełni zobrazowałyby rzeczywistą sytuację finansową i możliwości płatnicze Spółki. Następnie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2009r. o sygn. akt I FZ 516/08 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Pismem z dnia [...] strona została wezwana o uiszczenie wpisu sądowego. W dniu [...] wpłynęło do Sądu pismo Spółki o zwolnienie z kosztów, które po sprecyzowaniu – zgodnie z wolą skarżącej - należało potraktować jak wniosek o zmianę postanowienia z dnia 23 października 2008r. oddalającego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy podkreślić, że strona skorzystała już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu, wniosek ten został oddalony. Stosownie do art. 252 i 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwaną dalej "P.p.s.a.") - wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i o dochodach. Wniosek ten powinien być złożony na urzędowym formularzu. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i jej możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Z powyższej regulacji wynika, że we wniosku i w zgromadzonym materiale dowodowym powinny być zawarte dokładne i rzetelne dane, które umożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy. To sprawą wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Jednocześnie na Sądzie nie ciąży obowiązek prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Jest to stanowisko powszechnie akceptowane zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2004 r., II SA/Gd 758/04; z dnia 13 stycznia 2005 r., I SA/Gd 523/04; z dnia 27 lipca 2005 r., I SA/Gd 335/05). Kolejny wniosek o prawo pomocy złożony przez stronę skarżącą jest żądaniem o zmianę postanowienia tutejszego Sądu z dnia 23 października 2008r. odmawiającego przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej. W przedmiotowej sprawie istotna jest dla rozstrzygnięcia norma zawarta w art. 165 P.p.s.a., która stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Warunkiem przyznania prawa pomocy w określonej sprawie jest więc wyczerpujące udokumentowanie stanu majątkowego wnioskodawcy, wskazującego na zasadność uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. To samo odnosi się - tym bardziej - do ponownego wniosku o prawo pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 P.p.s.a. Musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy - stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. Strona skarżąca poczynając od pierwotnego wniosku o prawo pomocy, poprzez sprzeciw, zażalenie na postanowienie Sądu oraz powtórny wniosek o prawo pomocy podnosi, że wszystkie jej konta bankowe zostały zablokowane w wyniku działań podejmowanych przez organy skarbowe. Strona nie powołała żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy w zakresie rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Z tego powodu - zdaniem Sądu - przy ocenie niniejszego, drugiego już wniosku o prawo pomocy nie straciły na aktualności rozważania odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej spółki, zawarte w poprzednim, prawomocnym już postanowieniu Sądu z dnia 23 października 2008r. Sąd aprobuje i przyjmuje za swoje stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt: I CKN 1064/97, zgodnie z którym nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę. Podobne stanowisko zawarte jest także w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r. (OSNC 1999 r., z. 11, poz. 196). Zresztą podobny pogląd wyraził tut. Sąd w innych sprawach dotyczących wniosku skarżącej o udzielenie prawa pomocy - postanowienia z dnia 15 września 2008r. o sygn. akt III SA/Gl 287/07 i III SA/Gl 327/07. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 165 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.