III SA/Gl 426/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] r. skarżąca W. S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług W treści skargi Strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżone decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Na stronie, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek przedstawienia Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przyjąć, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające jedynie samo stwierdzenie, że okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występują w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2014 r., II FSK 998/14, LEX nr 1500173). To od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę. Jednakże w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, aby wzywać stronę do ich przedłożenia (zob. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe rozważania prawne do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że W. S. nie wykazała, aby zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wykazała tym samym, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody, nadto zaś że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Nadto skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji źródłowej. W takiej sytuacji Sąd nie może przeprowadzać postępowania wyjaśniającego z urzędu w poszukiwaniu przyczyn ubiegania się skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w postępowaniu sądowym, ani tym bardziej domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku strony. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił Stronie skarżącej przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 9 października 2017 r. Sąd utrzymał w mocy opisane postanowienie referendarza sadowego. W doktrynie i w judykaturze przyjmuje się zasadę, zgodnie z którą przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 P.p.s.a., nie można utożsamiać z przesłankami, na podstawie, których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy, a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2010 r., II FZ 605/10, LEX nr 742664 i z dnia 16 października 2009 r., II FSK 1783/08, LEX nr 573464). Egzekwowanie obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). Podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego NSA z dnia 18 września 2015 r., II GZ 481/15, CBOSA). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że Strona skarżąca nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Co istotne, również z analizy akt sprawy nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały. Tymczasem, jeżeli strona skarżąca nie uprawdopodobniła realnego niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, to trudno przecież przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów, na mocy art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.